II SAB/Gl 80/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-12-19

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, jeśli napotyka trudności w ustaleniu stron postępowania z powodu nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości sąsiedniej, a następnie zawiesza postępowanie?
Ratio decidendi
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie może zostać uwzględniona, jeśli w dacie orzekania przez sąd funkcjonuje postanowienie organu o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Działania organu zmierzające do ustalenia stron postępowania, nawet jeśli prowadzą do opóźnień, nie stanowią przewlekłości, jeśli są celowe i niezbędne, a okresy zawieszenia postępowania nie wliczają się do terminów załatwienia sprawy.
Stan faktyczny
A.K. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Organ administracji napotkał trudności w ustaleniu stron postępowania z powodu nieuregulowanego stanu prawnego sąsiedniej działki, co wymagało ustalenia spadkobierców nieżyjących współwłaścicieli. Po podjęciu szeregu czynności mających na celu ustalenie stron, organ postanowieniem zawiesił postępowanie. Wnioskodawca złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów KPA. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A.K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta Ci. w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r., który wpłynął do Urzędu Miejskiego w C. w dniu [...] r. A. K. zwrócił się o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na przebudowie dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr "1" obr. [...] w C. przy ul. [...]. Burmistrz Miasta C. pismem z dnia [...]r. zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w C. o wydanie odpisów skróconych aktów zgonu osób, ujawnionych w ewidencji gruntów jako współwłaścicieli działki nr "2" (wspólne podwórko budynków przy ul. [...]), które nie figurują jednak w elektronicznej ewidencji ludności [...]. Odpowiedzi udzielono w dniu [...]r. Następnie pismem z dnia [...]r. doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu [...]r. organ wezwał w trybie art. 64 § 2 kpa do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni – poprzez sprecyzowanie jego przedmiotu (podanie zakresu projektowanych robót). Wniosek w żądanym zakresie wnioskodawca uzupełnił pismem z dnia [...]r., złożonym w tym dniu w UM w C. Następnie pismem z dnia [...]r. Burmistrz Miasta C. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz wystąpił o uzgodnienie decyzji do Miejskiego Zarządu Dróg w C. oraz Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków – Delegatura w B. Odpowiedzi organów wpłynęły w dniach [...] i [...]r. Następnie opracowano projekt decyzji z [...]r. W dniu [...]r. w rozmowie telefonicznej poinformowano pełnomocnika wnioskodawcy, że wydanie decyzji nastąpi po opinii prawnej w sprawie ustalenia kuratora sądowego dla nieżyjących współwłaścicieli działki nr "2". Opinię prawną uzyskano na piśmie w dniu [...]r. Pismem z dnia [...]r. wnioskodawca wniósł bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...]r. Kolegium uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło dodatkowy termin 30 dni na załatwienie sprawy. Pismem z dnia [...]r. Burmistrz Miasta C. zawiadomił strony o niemożliwości załatwienia sprawy z powodu konieczności ustalenia stron (spadkobierców współwłaścicieli działki nr "2" ujawnionych w księdze wieczystej) i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...]r. Z kolei Burmistrz Miasta C. pismami z dnia [...] i [...]r. wystąpił o podanie aktualnych adresów spadkobierców nieżyjących dwóch współwłaścicieli działki nr "2". Pismami z dnia [...],[...] i [...]r. organ zwrócił się do USC w C. o wydanie skróconych odpisów aktów ślubu i aktów zgonu innych dwóch współwłaścicieli działki nr "2". Kolejnym pismem z dnia [...]r. organ zwrócił się o podanie aktualnych adresów spadkobierców współwłaściciela działki nr "2", ujawnionego w księdze wieczystej. Następnie pismami z dnia [...]r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego w C. o poinformowanie, czy toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ewentualnie o jego podział po nieżyjących współwłaścicielach działki nr "2". Pismami z dnia [...]r. organ wystąpił o wydanie odpisów skróconych aktów zgonu do USC w S., W. i E. Następnie w dniu [...]r. A. K. wniósł za pośrednictwem organu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta C., zarzucając naruszenie art. 8, 12, 35 § 1 i 36 § 1 kpa – poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Na tej podstawie skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania aktu w terminie 14 dni, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że działka nr "2" ma nieuregulowany stan prawny, stąd konieczne było ustalenie spadkobierców osób wymienionych księdze wieczystej, zaś zebrane do tej pory dokumenty okazały się niewystarczające i niekompletne, aby możliwe było wystąpienie do Sądu Rejonowego w C. o przeprowadzenie brakujących postępowań spadkowych, ustanowienie kuratora nieobjętego spadku ewentualne zasiedzenie nieruchomości, co dopiero umożliwi wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zatem zdaniem organu, z uwagi na złożoność sprawy (zawikłany stan prawny nieruchomości sąsiedniej) oraz podjęcie czynności niezwłocznie po złożeniu wniosku, nie było możliwe ustalenie pełnego kręgu stron, zaś o przeszkodach ustanie poinformowano wnioskodawcę i jego pełnomocnika. W kolejnym piśmie z dnia [...]r. organ, którego przewlekłość zaskarżono, wyjaśnił że do tej pory podejmowane są czynności, mające na celu ustalenie spadkobierców osób ujawnionych jako współwłaściciele działki sąsiedniej nr "2", a wreszcie w dniu [...]r. wydano postanowienie o zawieszeniu postępowania i wezwaniu A. K. do wystąpienia do sądu o ustalenie spadkobierców – w terminie do dnia [...]r. W toku rozprawy sądowej skarżący podtrzymał skargę i podał, że wniósł zażalenie na postanowienie z dnia [...]r., zawieszające postępowanie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie mogła odnieść skutku wobec faktu, że w dacie orzekania przez Sąd w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie organu o zawieszeniu niniejszego postępowania administracyjnego. Z przedstawionych akt postępowania oraz treści odpowiedzi na skargę i pisma organu z dnia [...]r., wynika że Burmistrz Miasta C. podejmował czynności w celu rozpoznania wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr "1". W szczególności też, został opracowany projekt decyzji i uzyskano wymagane opinie i uzgodnienia. Przeszkodą prawną w wydaniu decyzji kończącej postępowanie jest natomiast w ocenie organu niemożność ustalenia wszystkich (licznych) współwłaścicieli działki nr "2", stanowiącej wspólne podwórze dla przylegających do niej budynków, w tym budynku skarżącego. Z projektu decyzji wynika ponadto, że działka nr "1", objęta wnioskiem jest zabudowana w 100 %, co oznacza, że działka ta w całości jest zabudowana budynkiem, usytuowanym w granicy działki nr "2", stanowiącej połączenie z drogą publiczna (ul. [...]). Taki stan rzeczy zdaniem sądu administracyjnego oznacza zaś, że współwłaściciele działki sąsiedniej nr "2", mają status strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Zatem podejmowane przez organ działania w celu ustalenia kręgu stron są celowe i niezbędne, a więc stanowiły usprawiedliwioną przeszkodę, niezależną od organu, uniemożliwiającą zakończenie postępowania. Stąd też z mocy art. 35 § 5 kpa, opóźnienie w załatwieniu sprawy w terminach, określonych w § 3 tego przepisu, nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy. Faktem jest, że organ nie dopełnił powinności z art. 36 kpa, polegającej na poinformowaniu stron o przyczynach zwłoki i wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy, lecz uchybienie temu obowiązkowi nie zmienia oceny prawnej przyczyn niezałatwienia sprawy jako niezależnych od organu. Co więcej, kwestia ta jest już nieistotna w sytuacji, gdy postanowieniem z dnia [...]r. organ zawiesił postępowanie. Okresy zawieszenia postępowania zgodnie z art. 35 § 5 kpa, nie podlegają zaliczeniu do terminów załatwienia sprawy, zaś poza ramami niniejszego postępowania pozostać musiała ocena zasadności tego postępowania jako podlegającego kontroli instancyjnej i odrębnej kontroli sądowej, o ile zażalenie wniesione przez skarżącego okaże się nieskuteczne. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 2854/13, w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są podejmowane, a także, czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosowanego rozstrzygnięcia. Sąd nie ocenia natomiast merytorycznego sposobu rozpatrywania sprawy, a jedynie to, czy organ przewlekle prowadzi postępowanie. Zatem zgodnie z tym poglądem skład orzekający w niniejszej sprawie dokonał oceny celowości działań organu administracji, podejmowanych systematycznie i niezwłocznie po uzyskaniu wyjaśnień właściwych urzędów i na tej podstawie nie dopatrzył się przesłanek do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez Burmistrza Miasta C. Istotne jest bowiem, że zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu i stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tymczasem z uwagi na podejmowane przez organ czynności w celu ustalenia współwłaścicieli działki nr "2", które do tej pory nie doprowadziły jednak do ustalenia kręgu stron i fakt zawieszenia postępowania przez organ, nie jest możliwe na tym etapie zobowiązanie organu do wydania aktu kończącego postępowanie w określonym terminie. Zasadność postanowienia z dnia [...]r. nie podlega zaś ocenie w niniejszym postępowaniu sądowym. Z tych względów skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. bu

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło