II SAB/Gl 83/19
PostanowienieWSA w Gliwicach2019-12-13
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o wydanie nieruchomości, w której skarżący domaga się jej zwrotu od podmiotu, który faktycznie włada jego rzeczą, należy do właściwości sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Sprawa o wydanie nieruchomości, oparta na przepisach Kodeksu cywilnego, nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Kontrola sądów administracyjnych obejmuje ściśle określone akty i czynności z zakresu administracji publicznej, a żądanie wydania rzeczy przez właściciela jest sprawą cywilną.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie wydania nieruchomości, twierdząc, że całość nieruchomości nie została mu wydana. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego oraz niewniesienie ponaglenia. Sąd administracyjny rozpoznał skargę i postanowił ją odrzucić.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2019 r. ze skargi P. M. na bezczynność Starosty K. w przedmiocie wydania nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę
W piśmie z dnia 13 lipca 2019 r. P.M. (dalej- skarżący) złożył skargę na bezczynność Starosty [...] (dalej- organ) w przedmiocie wydania nieruchomości, tj. działki gruntu i młynu, objętej numerem działki 1 (numer księgi wieczystej [...]), wraz z którą przedłożył pismo z dnia 6 maja 2019 r. oraz z dnia 7 maja 2019 r. skierowane do Wojewody Śląskiego. W uzasadnieniu podał, iż całość nieruchomości nie została wydana.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2019 r. organ wniósł o odrzucenie skargi jako niepodlegającej kognicji sądów administracyjnych. W uzasadnieniu podał również, iż skarżący nie wniósł ponaglenia w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn.zm., dalej- k.p.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1) oraz jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6).
Ponadto, na mocy art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Wobec powyższego podać należy, iż sprawa w przedmiocie wydania nieruchomości nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 222 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145) właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Bezprzedmiotowe pozostają zatem rozważania komu i w jakiej część grunt wraz z młynem zostały wydane, albowiem sprawa o wydanie nieruchomości nie ma charakteru administracyjnego. Bez znaczenia pozostaje również to, na jakiej podstawie organy państwa dokonały zwrotu nieruchomości.
Ponadto, organ nie jest w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości, gdyż jak wynika z akt administracyjnych nieruchomość ta została wydana skarżącemu, jego siostrze A.D. i matce L.M. w dniu [...] października 1990 r., co zostało potwierdzone ich podpisami. Podać należy również, iż wobec przeprowadzonych postępowań spadkowych po W.M. (pierwotnym właścicielu nieruchomości, tj. ojcu skarżącego) oraz L.M. (tj. matce skarżącego) właścicielami wpisanymi w księdze wieczystej [...] są w udziale po ½ skarżący oraz jego siostra A.D.. Co więcej, skarżący przyznał, że w latach 1990-2003 zarządzał [...] (str. 8 pisma z dnia 6 lutego 2019 r. skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dołączonego do akt administracyjnych).
Na marginesie wskazać należy, że nawet gdyby skarga ta była dopuszczalna, to skarżący nie złożył stosownego ponaglenia. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponagleniem takim nie było pismo z dnia z dnia 6 maja 2019 r ani też z dnia 7 maja 2017 r., gdyż zostało złożone przed wnioskiem o wydanie nieruchomości z dnia 18 czerwca 2019 r. Równocześnie organ pismem z dnia [...] r. poinformował skarżącego, iż jego wniosek nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło