II SAB/Gl 9/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.L. na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie: zwolnienia nieruchomości spod zarządu p o s t a n a w i a odrzucić skargę W skardze do sądu administracyjnego z dnia [...], wniesionej za pośrednictwem Prezydenta Miasta C. oraz dalszych pismach kierowanych do sądu, W.L. wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta do wydania decyzji – aktu w przedmiocie zwrotu budynku przy ul. W. w C., który zdaniem skarżącego, został bezprawnie odebrany, a stanowi jego własność. Skarżący podniósł, iż wszelka korespondencja do organów administracji różnych szczebli okazała się bezskuteczna, zaś postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia [...] wskazano na drogę administracyjną dochodzenia roszczenia. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta C. jako organ, którego bezczynność zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, iż żądanie wydania nieruchomości jest nieuzasadnione, jako że skarżący mimo wezwania nie przedstawił dowodu własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna z braku kognicji sądu administracyjnego do rozpatrzenia żądania skarżącego zwrotu nieruchomości. Z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd administracyjny rozpoznaje skargi na bezczynność organów administracji publicznej, polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak ustalono w toku postępowania sądowego decyzją Urzędu Miasta w C. z dnia [...] nr [...] orzeczono o przyjęciu z dniem [...] w zarząd państwowy budynku położonego w C. przy ul. K., w którym zamieszkiwał skarżący W.L. Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w C. odrzucił pozew W.L. przeciwko Urzędowi Miasta C. o unieważnienie decyzji z dnia [...] i zapłatę, zaś zażalenie na to postanowienie oddalono na mocy postanowienia Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia [...] z braku kognicji Sądu powszechnego do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej o przydziale lokalu, wskazując dodatkowo, iż decyzja utraciła ważność na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 1990 r. o zmianie ustawy – Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 32, poz. 90). Mając na uwadze treść przywołanego wyżej postanowienia wskazać przyjdzie, iż sąd powszechny uznał się za niewłaściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej o przydziale lokalu, co nie pozostaje w związku z niniejszą skargą, a zatem nie wchodzi w rachubę niedopuszczalność jej odrzucenia z mocy art. 58 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wszak nie domagał się stwierdzenia nieważności ani decyzji o przydziale z dnia [...], ani też decyzji z dnia [...] o przyjęciu nieruchomości w zarząd państwowy. Rozpatrzenie takiego żądania musiałoby nastąpić decyzją administracyjną organu wyższego stopnia, zaś bezczynność tego organu, a nie organu, który wydał decyzję merytoryczną – po uprzednim wyczerpaniu środków odwoławczych, podlegałaby kognicji sądu administracyjnego. Jednakże dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność w niniejszej sprawie niezbędne jest stwierdzenie, czy zwrot nieruchomości przejętej w zarząd państwowy, następuje w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia, bądź innego aktu, czy czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 – 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawę prawną wydania decyzji z dnia 30 lipca 1980 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. – Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 14, poz. 84) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 5 października 1974 r. w sprawie przejmowania budynków nie stanowiących własności jednostek gospodarki uspołecznionej w zarząd państwowych terenowych organów administracji państwowej lub jednostek gospodarczych (Dz. U. Nr 37, poz. 222). Przepis § 5 ust. 1 cyt. rozp. stanowił, iż terenowy organ administracji państwowej może na wniosek właściciela podjąć decyzję o przywróceniu mu zarządu budynkiem, jeżeli ustały przyczyny, które spowodowały jego przejęcie w zarząd, o którym mowa w § 2. Jednakże zarówno Prawo lokalowe z 1974 r. jak i powołane rozporządzenie wykonawcze, utraciły moc z dniem 12 listopada 1994 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509 ze zm.). W świetle art. 61 ust. 1 tej ustawy, z dniem jej wejścia w życie do czynności jednostek zarządzających nieruchomościami na mocy decyzji administracyjnych wydanych na podstawie art. 25 ust. 2 i 3 Prawa lokalowego z 1974 r., stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. Jeżeli zarząd zostanie przywrócony właścicielowi na jego wniosek złożony w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy, znosi się wzajemnie rozliczenia z tytułu dochodów z nieruchomości i wydatków jakie miały miejsce do dnia przywrócenia zarządu (art. 61 ust. 2 ustawy z 1994 r.). Przywołana ustawa została następnie uchylona ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Oznacza to, iż od dnia 12 listopada 1994 r. przywrócenie właścicielowi zarządu budynkiem nie następuje w formie decyzji administracyjnej, czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zatem żądanie wydania nieruchomości przejętej w zarząd państwowy pod rządami Prawa lokalowego z 1974 r. stanowi spór cywilnoprawny, który może być rozstrzygnięty wyłącznie na drodze postępowania przed sądem powszechnym zgodnie z zasadą, wynikającą z art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast na drodze sądowoadministracyjnej skarżący może w dalszym ciągu domagać się stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości w zarząd państwowy. Żądanie takie nie zostało jednak zgłoszone w skardze na bezczynność Prezydenta Miasta C. Z tych względów, skoro sprawa o wydanie nieruchomości nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym uzasadnia przepis art. 58 § 3 tej ustawy. SW