II SAB/Gl 9/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-06-03

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny, a jedynym środkiem pozwalającym na weryfikację postanowienia sądu pierwszej instancji jest skarga kasacyjna, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu adwokata z urzędu, powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. W sytuacji, gdy jedynym środkiem pozwalającym na weryfikację postanowienia sądu pierwszej instancji jest skarga kasacyjna, która co do zasady wymaga sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego, odmowa przyznania pomocy prawnej oznaczałaby pozbawienie strony prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca D. N. złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta G. w sprawie przekwalifikowania lokalu komunalnego w lokal socjalny. Sąd odrzucił skargę. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając to trudną sytuacją materialną i zdrowotną swoją oraz córki. Miesięczny dochód rodziny wynosił 919 zł (renta i alimenty).
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla D. N. adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. N. na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie niezałatwienia sprawy dotyczącej przekwalifikowania lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy w lokal socjalny w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla D. N. adwokata z urzędu Postanowieniem z dnia 11 maja 2009 r. Sąd odrzucił skargę D. N. na bezczynność Prezydenta Miasta G. polegającą na niezałatwieniu sprawy przekształcenia lokalu komunalnego w lokal socjalny. Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o ustanowienie adwokata z urzędu, wniosek ten motywując ciężką sytuacją materialną. Wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z córką w lokalu o pow. [...] m2, utrzymując się ze świadczenia rentowego D. N. w wysokości 519 zł, oraz alimentów uzyskiwanych przez jej córkę w wysokości 400 zł. Skarżąca jest częściowo niezdolna do pracy zaś jej córka cierpi na schorzenia wymagające stałego leczenia ([...]). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na ustanowieniu fachowego pełnomocnika z urzędu) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Treść wniosku wskazuje na to, iż skarżąca wraz z córką znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Miesięczny dochód, którym dysponują jest stosunkowo niski i co do zasady pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Trzeba mieć również na względzie fakt, iż zarówno wnioskodawczyni jak i jej córka są osobami o złym stanie zdrowia, co uzasadnia założenie, że ich potrzeby życiowe są wyższe od przeciętnych. W takiej sytuacji niepodobna oczekiwać, że D.N. będzie w stanie pokryć koszty związane z toczącym się postępowaniem sądowym, w tym opłacić usługi fachowego pełnomocnika. Udział tego ostatniego jest niezbędny ze względu na stadium, w jakim znalazło się postępowanie sądowe. Jedynym środkiem pozwalającym na weryfikację wspomnianego wyżej postanowienia z dnia 11 maja 2009 r. jest bowiem skarga kasacyjna, która w myśl art. 175 § 1 P.p.s.a. co do zasady powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Odmowa prawa pomocy oznaczałaby w takiej sytuacji pozbawienie skarżącej prawa do sądu, w omawianym przypadku polegającego na możliwości weryfikacji rozstrzygnięcia wydanego przez sąd I instancji. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło