II SAB/Gl 97/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Asesor WSA Tomasz Dziuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. w O. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Po uprzednim ponagleniu "A" Sp. z o. o. z siedzibą w O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 13 października 2021 r., złożyła do tutejszego Sądu skargę na przewlekłość prowadzenia postępowania i bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 czerwca 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w przedmiocie częściowej rozbiórki budynku handlowo-mieszkalnego na działce o nr geodezyjnym 1, położonego przy ul. [...] w S., przebudowanego i nadbudowanego na podstawie decyzji z dnia [...] r. Prezydenta Miasta S. nr [...] W swej skardze spółka domaga się stwierdzenia bezczynności organu, które zdaniem skarżącej ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stwierdzenia przewlekłości, również z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenia kosztów postępowania oraz zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz każdego z skarżących w kwocie 500 zł. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem spółki dnia 14 czerwca 2021 r. Licząc od dnia 15 czerwca 2021 r. postępowanie trwa już prawie 4 miesiące, natomiast zgodnie art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy w postępowaniu powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia tego postępowania (wpływu wniosku strony), a w przypadkach szczególnie skomplikowanych 2 miesiące. Nadto stosownie do art. 35 § 2 k.p.a. sprawy możliwe do rozpoznania w oparciu o dowody przedstawione przez stronę i znane organowi z urzędu (w przedmiotowej sprawie z akt postępowania organu I instancji o znaku [...]) powinny być załatwione niezwłocznie. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i przedstawił harmonogram działań podejmowanych w sprawie. I tak: - w dniu 16 czerwca 2021 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego otrzymał wniosek w sprawie. Kolejnego dnia wpłynął tożsamy wniosek A. i O. S., - pismem z dnia 24 czerwca 2021 r. organ zwrócił się do PINB o niezwłoczne przesłanie akt dotyczących sprawy prowadzonej pod sygnaturą [...] Ponadto wnioskodawców poinformowano o wstrzymaniu biegu terminu rozpoznania sprawy do czasu otrzymania akt postępowania, - w dniu 29 czerwca 2021 r. do ŚWINB wpłynęła decyzja PINB numer [...] z dnia [...] r. w sprawie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego - budynku handlowo-usługowo-mieszalnego przy ul. [...] w S., - pierwszego lipca 2021 r. ŚWINB zwrócił się do PINB o uzupełnienie przesłanej dokumentacji o dane korespondencyjne stron postępowania wskazanych w rozdzielniku ww. decyzji oraz oryginał postanowienia PINB numer [...] z dnia [...]r. Żądane dane wpłynęły do organu w dniu 5 lipca 2021 r., - pismem z dnia 2 lipca 2021 roku. ŚWINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie, - dnia 7 lipca 2021 r. organ II instancji uzupełnił akta sprawy o potwierdzenia doręczenia stronom postępowania postanowienia PINB numer [...] z dnia [...]r., - dnia 12 lipca 2021 r. zostało uzupełnione pełnomocnictwo jednej ze stron postępowania, - w dniu 22 lipca 2021 r. ŚWINB otrzymał pismo strony A.G. z uwagami do sprawy. Tego dnia ŚWINB otrzymał także pismo r. pr. B.P. z dnia [...] roku, która przekazała adres do doręczeń korespondencji w sprawie oraz pliki zawierające artykuły prasowe powołane w treści wniosku o stwierdzenie nieważności. W dniu 23 lipca 2021 roku do ŚWINB ponownie wpłynęło pismo r. pr, B.P. informujące o adresie do korespondencji, - w dniu 27 lipca 2021 r., podczas rozmowy telefonicznej, z której sporządzono notatkę służbową, z pracownikiem Wydziału Administracji Architektoniczno- Budowlanej Urzędu Miasta S., która przygotowała projekt decyzji numer [...] z dnia [...] r. ŚWINB ustalił, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę złożyli A. S. i O. S. jako wspólnicy spółki cywilnej, - pismem z dnia 29 lipca 2021 r. ŚWINB zwrócił się do organu powiatowego o udostępnienie danych osobowych, w tym danych do korespondencji, kierownika budowy przedmiotowej inwestycji, - w dniu 29 lipca 2021 r. ŚWINB zwrócił się do Urzędu Miasta S. o wypożyczenie akt administracyjnych sprawy znak: [...], dotyczących decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto strony zawiadomiono o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy na dzień 2 września 2021 roku, - postanowieniem z dnia [...] roku, znak: [...] ŚWINB wstrzymał wykonanie decyzji PINB numer [...] z dnia [...] r., - pismem z dnia 29 lipca 2021 r. ŚWINB wezwał, współautora projektu budowlanego, do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie w charakterze świadka, - w dniu 9 sierpnia 2021 r. ŚWINB otrzymał od organu powiatowego dane osobowe kierownika budowy, - dnia 17 sierpnia 2021 r. ŚWINB otrzymał pisemne zeznania jednego ze świadków, - pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r. ŚWINB wezwał kierownika budowy do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie w charakterze świadka. Ponadto strony poinformowano o niezałatwieniu sprawy w przewidywanym terminie i wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy na dzień 20 września 2021 r., - w dniu 27 sierpnia 2021 r. organ otrzymał z Urzędu Miasta S. żądane akta administracyjne, - pismem z dnia 30 sierpnia 2021 r. ŚWINB wezwał M.S. do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie w charakterze świadka. Ponadto strony poinformowano o niezałatwieniu sprawy w przewidywanym terminie i wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 września 2021 r., - pismami z dnia 29 września 2021 r. ŚWINB ponownie wezwał M.S. oraz kierownika budowy do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie w charakterze świadka. Ponadto strony poinformowano o niezałatwieniu sprawy w przewidywanym terminie i wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy na dzień 29 października 2021 r., - w dniu 28 października 2021 r. ŚWINB zawiadomił strony postępowania o prawie do zapoznania się z aktami postępowania i możliwością złożenia wyjaśnień w sprawie, wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 listopada 2021 r. Jak podniósł organ Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uczynił zadość dyspozycjom art. 36 k.p.a., każdorazowo zawiadamiał strony postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy oraz informując o przyczynach tej sytuacji. Ponadto organ podejmuje prawem określone czynności mające na celu rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, co czyni koniecznym podjęcie działań zmierzających do ustalenia czy w sprawie zachodzą okoliczności określone wart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., na które powołali się wnioskodawcy, gdyż w aktach sprawy brak informacji, które pozwalałyby na potwierdzenie lub wykluczenie tej okoliczności. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jest zobowiązany ustalić stan faktyczny, który pozwoli na przesądzenie tej kwestii. Decyzja administracyjna w niniejszej sprawie nie może zostać wydana zanim powyższe okoliczności zostaną ustalone, co uzasadnia podejmowane przez organ czynności, co skarżącej spółce wyjaśniono w piśmie z dnia [...] r., znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - powoływanej jako: p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a a także przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. lub w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie. Rozstrzygając skargę Sąd odniesie się w pierwszym rzędzie do zarzutu bezczynności Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Analiza akt sprawy w sposób oczywisty wskazuje, że zarzut powyższy jest zupełnie nieuzasadniony. Wniosek skarżącej organ otrzymał 16 czerwca 2021 r. Musiał wystąpić o nie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co uczynił bez zbędnej zwłoki. Akta te (kompletne) uzyskał faktycznie 5 lipca 2021 r. A trzy dni wcześniej zostało wszczęte postępowanie w sprawie. Od tego czasu podejmował szereg czynności umożliwiających rozstrzygnięcie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB. O niezałatwieniu sprawy w terminie informował strony postępowania. Niezależnie od tego postanowieniem z dnia [...] roku, znak: [...] ŚWINB wstrzymał wykonanie decyzji PINB numer [...] z dnia [...] r. Na żadnym etapie tego postępowania organ nie wstrzymywał procedury. Jedyne okresy bezczynności wynikały z konieczności oczekiwania na korespondencję, czy też wynikały ze zwłoki powodowanej przez uczestników postępowania. Oceniając zarzut przewlekłości konieczne jest dokonanie oceny, czy działania organu administracji w sprawie były pozorne a podejmowane działania procesowe nie służyły rozstrzygnięciu sprawy. Tu również z zarzutem skargi zgodzić się nie można. Nieprzekonujący jest argument, że w przypadku postępowania nieważnościowego organ administracji może procedować wyłącznie na zgromadzonym w postępowaniu zwyczajnym materiale dowodowym. W postępowaniu nadzwyczajnym w pełni obowiązują reguły wyznaczone przez art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Jego wynikiem może być bowiem usunięcie z obrotu prawnego rozstrzygnięcia administracyjnego o charakterze ostatecznym. Nie można również ograniczać uprawnień stron postępowania, a rozpatrywanej sprawie szereg działań było podejmowanych przez właśnie te podmioty. Postępowanie nieważnościowe, jak każde postępowanie administracyjne powinno ustalić wszystkie istotne okoliczności sprawy. A do tych należy również określenie w jakim charakterze, przed organem I instancji, występowały poszczególne podmioty (jak w rozpatrywanej obecnie przez Sąd sprawie). Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.