II SAB/Ka 116/03

Dnia 10 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del) Małgorzata Korycińska Sędzia NSA (del) Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: stażysta referent Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 roku, sprawy ze skargi R. Z., J. Z. i M. Z. na bezczynność Prezydenta Miasta Ż. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Ż. do wydania w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, decyzji w przedmiocie odszkodowania za zajęte pod drogi działki nr [...], nr [...] i nr [...] położone w Ż., obręb K.; 2. zasądza od Prezydenta Miasta Ż. na rzecz skarżących R. Z., J. Z. i M. Z. kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] roku, skarżący, jako współwłaściciele po 1/3 niżej wymienionych nieruchomości, zwrócili się z wnioskiem do Urzędu Miasta w Ż. o wypłacenie im odszkodowania za działki o numerach [...],[...],[...],[...] i [...]. We wniosku powołali się na ustawę z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 113, poz. 872). Przedmiotowe nieruchomości zajęte były przed dniem [...]roku pod drogi publiczne. W dniu [...] roku Zarząd Miasta Ż., na podstawie art. 73 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, wniósł o stwierdzenie, że z mocy prawa Skarb Państwa stał się właścicielem działki nr [...],[...]oraz [...], zaś Miasto na prawach powiatu Ż. – właścicielem działki [...] i [...]. W dniu [...] roku Wojewoda [...] wydał dwie odrębne decyzje. Decyzją nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...]roku przez Miasto na prawach powiatu Ż., nieruchomości drogowej, położonej w Ż., oznaczonej jako działki nr [...] i [...], stanowiących własność skarżących. Z kolei decyzją nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] roku przez Skarb Państwa, nieruchomości drogowej, położonej w Ż., oznaczonej jako działki nr [...],[...] i [...], stanowiących również własność skarżących. Obie te decyzje stały się ostateczne i prawomocne. Na wniosek Prezydenta Miasta Ż., Sąd Rejonowy w Ż., postanowieniem z dnia [...] roku (nr [...]) ujawnił w księdze wieczystej KW nr [...], jako właściciela działek o nr [...] i [...], Miasto na prawach powiatu Ż. W dniu [...]roku, na zlecenie Urzędu Miasta w Ż. Firma A s.c. "[...]" – Zespół Rzeczoznawców wykonała trzy operaty szacunkowe wyceny wartości przedmiotowych nieruchomości. Podczas rozprawy administracyjnej, która odbyła się w Urzędzie Miasta Ż. w dniu [...] roku, skarżący zapoznani zostali z wymienionymi operatami szacunkowymi Sygn.akt II S.A.B/Ka 116/03 i stwierdzili, że zaproponowana wartość jest ich zdaniem zbyt mała, twierdząc, że powinna wynosić [...],- złotych za 1 m2. W dniu [...] roku Prezydent Miasta Ż. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wydał decyzję nr [...], na mocy której orzekł wypłacić odszkodowanie za nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] i [...] kwotę [...],- złotych po 1/3 na rzecz każdego ze skarżących. W odwołaniu od tej decyzji, skarżący zarzucili zbyt niską wartość odszkodowania, bezczynność organu pierwszej instancji odnośnie orzeczenia co do pozostałych wnioskowanych działek oraz oczywistą omyłkę w zakresie oznaczenia powierzchni jednej z działek. Co do tego ostatniego zarzutu, to organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] roku, dokonał sprostowania tej oczywistej omyłki, w pozostałym natomiast zakresie przekazał sprawę organowi drugiej instancji, nie znajdując podstaw do zmiany decyzji. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że wycena została sporządzona poprawnie, zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym oraz, że zawiera wszelkie informacje niezbędne do ustalenia sposobu postępowania i wniosków rzeczoznawcy dot. Prawidłowego określenia wartości przedmiotowej nieruchomości. Natomiast odnosząc się do zarzutu "nie ujęcia" w decyzji organu pierwszej instancji pozostałych wnioskowanych działek, organ odwoławczy wyjaśnił, że "do chwili obecnej nie została wydana decyzja Wojewody [...] w oparciu o przepisy art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną" i że dopiero wydanie takiej decyzji będzie podstawą do wydania merytorycznej decyzji o ustaleniu odszkodowania (!). W skardze na tę decyzję, skarżący domagają się zmiany wysokości odszkodowania oraz zarzucają zwłokę w wydaniu decyzji oraz brak decyzji odnośnie trzech pozostałych działek. W uzasadnieniu podnoszą, że ich zdaniem wartość przedmiotowych nieruchomości winna wynosić dwa razy więcej, aniżeli określona przez organ pierwszej instancji, a ponadto podnieśli, że wbrew uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Wojewoda [...] w dniu [...] roku wydał decyzję stwierdzającą nabycie przez Skarb Państwa pozostałych trzech działek. Sygn.akt II S.A.B/Ka 116/03 Odpowiedzi na skargę złożyli Wojewoda [...] w części dotyczącej zaskarżonej decyzji oraz Prezydent Miasta Ż. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej w części dotyczącej zarzutu bezczynności organu. Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Prezydent Miasta Ż. również wniósł o oddalenie skargi na bezczynność. Przyznał jednak, że Wojewoda [...] wydał w dniu [...] roku dwie odrębne decyzje dotyczące wszystkich wnioskowanych przez skarżących dziełek. Nie wydanie natomiast decyzji w przedmiocie wypłaty odszkodowania z działki nr [...],[...] oraz [...] jest spowodowane wyłącznie brakiem środków przekazywanych w formie dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na bezczynność organu – Prezydenta Miasta Żory, zaś bezczynność ta polega na nie wydaniu przez ten organ decyzji w przedmiocie wypłaty na rzecz skarżących odszkodowania z działki nr [...],[...] oraz [...] w trybie art. 73 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W zakresie zaś skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku, sprawa skierowana została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do odrębnego rozpoznania pod sygn II S.A./Ka 2548/03. Skarga na bezczynność organu pierwszej instancji w opisanym wyżej zakresie jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności sprawy pozwalają skarżącym skutecznie zarzucić organowi administracyjnemu bezczynność i to zarówno w rozumienie obowiązującego w dacie wniesienia skargi przepisu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jak i obowiązującego w dniu orzekania art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sygn.akt II S.A.B/Ka 116/03 Terminy załatwienia spraw określa art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego. Nawet przy założeniu, że w niniejszym przypadku chodzi o sprawę szczególnie skomplikowaną, co zdaniem Sądu nie ma miejsca, to jej załatwienie powinno było nastąpić w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie można się dopatrywać okoliczności, że organ pierwszej instancji był uzależniony w wydaniu decyzji określającej wysokość odszkodowania od uprzedniej decyzji deklaratoryjnej Wojewody [...] wydanej w oparciu o art. 73 ust 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Jednak decyzja taka, jak sam organ przyznaje, wydana została w dniu [...]roku, a zatem ponad rok przed wniesieniem skargi. Organ powołuje się również na brak środków finansowych. Ta okoliczność, zdaniem Sądu nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy ze skargi na bezczynność. Żaden bowiem przepis prawa procesowego nie upoważnia organu do zwłoki w załatwieniu sprawy z tego właśnie powodu. Dodatkowo należy zauważyć, że przepis art. 36 § 2 kpa nakłada na organ obowiązek zawiadomienia strony o opóźnieniu z podaniem jego przyczyny oraz wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. Obowiązek ten nie został spełniony przez organ administracyjny, pomimo, iż od dnia złożenia wniosku przez skarżących do dnia jego częściowego załatwienia upłynęło dwa lata i cztery miesiące (!). Już z tego powodu postawienie zarzutu bezczynności, należy uznać za uzasadnione. Niezależnie od tego wypada stwierdzić, że zasada szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 kpa) wymaga, by materiał dowodowy był gromadzony w sposób skoncentrowany. W miarę możliwości wymagane do rozstrzygnięcia czynności winny być wykonywane jednocześnie, a nie podejmowane w następującej po sobie kolejności. Tym czasem tak właśnie postępowano w niniejszej sprawie, w konsekwencji czego i tak niezbyt obszerny materiał dowodowy zbierany był w nadmiernie rozciągniętym czasie. Jeszcze bowiem przed wydaniem decyzji stwierdzającej nabycie własności nieruchomości z mocy prawa z dniem [...]roku, a już na pewno bezpośrednio po jej wydaniu organ mógł zlecić wykonanie operatu szacunkowego i przeprowadzić rozprawę administracyjną lub w inny sposób zapoznać strony z proponowaną wysokością odszkodowania. Sygn.akt II S.A.B/Ka 116/03 Powyższe okoliczności stwarzają podstawę do stwierdzenia bezczynności organu i uwzględnienia skargi w tym zakresie, a zatem w oparciu o art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.