II SAB/Ka 130/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia NSA Szczepan Prax /spr./ Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Smykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004r. sprawy ze skargi M.D. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie zapewnienia dziecku kształcenia specjalnego o d d a l a s k a r g ę M.D. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z., polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej o skierowaniu jego syna M. do gimnazjum, mającego zapewnić mu kształcenie specjalne, zgodnie z orzeczeniem Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Z. z dnia [...]r. Także na rozprawie sądowej skarżący sprecyzował, że domaga się realizacji tego orzeczenia. Wyjaśnił przy tym, że jego syn jest zapisany do Gimnazjum nr [...] w Z. Zajęcia w ramach pierwszej klasy prowadzone są indywidualnie w domu od początku roku szkolnego, a zajęcia rewalidacyjne – od [...]r. Skarżący chciałby, żeby jego syn uczył się w grupie według indywidualnego programu, ale po uprzednim przygotowaniu go przez psychologa, gdyż obecnie syn nie chce chodzić do szkoły. W skardze i kolejnych pismach zakwestionował też prawidłowość sprawowania opieki nad synem w poprzednich placówkach tj. w przedszkolu i szkole podstawowej. Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta Z. postulował jej oddalenie. Podniósł w szczególności, że po ukończeniu szkoły podstawowej przez M.D. jego rodzice nie dopełnili czynności związanych ze zgłoszeniem go do gimnazjum. Jednocześnie nie ma podstaw do realizowania względem niego nauczania indywidualnego, gdyż w tym zakresie rodzice ucznia nie przedstawili aktualnego orzeczenia poradni psychologiczno- pedagogicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002r., poz.1270/, dalej oznaczonego skrótowo : p.s.a., skarga na bezczynność organów administracji publicznej przysługuje w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu, a więc gdy organ zobowiązany jest do wydania decyzji, postanowienia, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, albo innego aktu lub dokonania czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpatrywana skarga spełnia wymogi tej regulacji prawnej. Dotyczy ona bowiem przewidzianego w art.71 b ust.5a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /j.t. Dz.U.Nr 67 z 1996r., poz.329 ze zm./ obowiązku jednostki samorządu terytorialnego zapewnienia dziecku, posiadającemu orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, odpowiedniej formy kształcenia. Błędny jest co prawda pogląd skarżącego, że obowiązek ten realizowany jest w formie decyzji administracyjnej, ale nie ma to znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi, gdyż organ jednostki samorządowej wywiązuje się z owego obowiązku przez czynności o jakich mowa w art.3 § 2 pkt 4 p.s.a., a zatem i jego bezczynność w tym zakresie podlega kontroli sądowej w oparciu art.3 § 2 pkt 8 p.s.a. Skarga jest jednak bezzasadna. Dotyczyć ona może bezczynności organu w takim zakresie, w jakim aktualnie zobowiązany jest on do podjęcia aktów lub czynności, określonych w art.3 § 2 pkt 1-4 p.s.a. Wynika to choćby z art.149 p.s.a., według którego uwzględniając skargę na bezczynność Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Nie można nakładać na organ obowiązków, które mogły na nim ciążyć w przeszłości, ale w chwili wniesienia skargi były już nieaktualne. Z tego względu chybione są zarzuty i wywody skargi odnoszące się do sposobu opieki i kształcenia syna skarżącego na wcześniejszych etapach edukacji, tj. w przedszkolu i szkole podstawowej, gdyż po ich ukończeniu nie jest możliwe nakładanie na organ w tym zakresie jakichkolwiek obowiązków przewidzianych w art.149 p.s.a. W pozostałym zakresie skarga także nie może uwzględniona. Otóż art.71b ust.5a obowiązek zapewnienia dziecku odpowiedniej formy kształcenia wiąże z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Dla syna skarżącego takie orzeczenie zostało wydane w dniu [...]r. na okres do ukończenia gimnazjum. Stosownie do rozporządzenia MEN z dnia 12 lutego 2001r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego.../Dz.U. Nr 13, poz.114/ orzeczenie to określiło zalecaną formę kształcenia specjalnego, a mianowicie, że ma się ono odbywać w szkole ogólnodostępnej według programu szkoły masowej, z dostosowaniem wymagań edukacyjnych do poziomu możliwości ucznia. Wskazano też na konieczność prowadzenia rewalidacji indywidualnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że warunkiem umożliwiającym wywiązanie się organu samorządowego z obowiązku zapewnienia M.D. formy kształcenia gimnazjalnego zgodnej z wymienionym orzeczeniem z dnia [...]r., jest zgłoszenie się ucznia i jego uczęszczanie do ogólnodostępnego gimnazjum z programem szkoły masowej. Realizacja tego warunku ciąży na rodzicach dziecka, a nie na organie jednostki samorządu terytorialnego. Poza sporem pozostawało zaś, że syn skarżącego nie uczęszcza do gimnazjum, do którego został zapisany. Taki stan rzeczy nie wynika więc z bezczynności organu administracji publicznej, który mimo to umożliwia dziecku kształcenie indywidualne w domu, do czego nie jest zobowiązany. Od [...]r. zapewnia też dziecku zajęcia rewalidacyjne. Podawane przez skarżącego powody absencji jego syna w szkole są w niniejszym postępowaniu bez znaczenia, skoro dotychczas nie doszło do wydania nowego orzeczenia o kształceniu specjalnym lub o indywidualnym nauczaniu. Ostatnie orzeczenie o potrzebie nauczania indywidualnego z dnia [...]r. obowiązywało jedynie w okresie roku szkolnego [...]. Zgodnie z § 4 ust.1 wymienionego wyżej rozporządzenia orzeczenie wydaje się na wniosek rodziców /prawnych opiekunów/ dziecka. Zaznaczyć przy tym należy, iż organizowanie indywidualnego nauczania należy do dyrektora szkoły /art.71b ust.5c ustawy o systemie oświaty/, który czyni to w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. Skarga na bezczynność w zakresie nauczania indywidualnego winna być zatem kierowana przeciwko dyrektorowi szkoły. Mając powyższe względy na uwadze, skoro wskazanemu w skardze organowi nie można zarzucić bezczynności, z mocy art.151 p.s.a., w zw. z art.97 § 1 przepisów wprowadzających.../Dz.U. Nr 153 z 2002r., poz.1271, ze zm./ orzeczono, jak w sentencji. S/G