II SO/Gl 1/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-03-18
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odrzucającego jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w całości, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną po utracie pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo utraty pracy i ograniczonego dochodu z renty i alimentów, skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego gospodarstwa domowego.Stan faktyczny
Skarżąca D. N. wniosła skargę na bezczynność organu w sprawie dotyczącej lokalu komunalnego i jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy oddalił jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na brak dokumentów dotyczących wydatków na czynsz i inne opłaty. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia, podnosząc, że jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu po utracie pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą z kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca: sędzia WSA Maria Taniewska- Banacka po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. N. na Prezydenta Miasta G. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie mieszkaniowego zasobu gminy na skutek wniesionego przez skarżącą sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 13 lutego 2009 r. p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą z kosztów sądowych w całości.
Skarżąca D. N. pismem z dnia [...] r. wystąpiła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie niezałatwienie sprawy dotyczącej przekwalifikowania lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy na lokal socjalny. Jednocześnie wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w dniu [...] r skarżąca złożyła na druku urzędowym PPF wniosek o przyznanie jej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką utrzymując się ze świadczenia alimentacyjnego córki, wynagrodzenia za pracę oraz świadczenia rentowego- łączna kwota uzyskiwana z ww. tytułów to [...] zł. Skarżąca i jej córka są osobami [...], nieposiadającymi żadnych oszczędności, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych jak również przedmiotów wartości powyżej 3 000 Euro. Dodatkowo ustalono, iż miesięczny dochód uzyskiwany w jej rodzinie wynosi netto [...] zł, co daje w przeliczeniu na jedną osobę [...] zł, natomiast wysokość opłat z tytułu energii elektrycznej (rozliczanych co dwa miesiące) wynosi [...] zł.
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2009 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. W motywach swego rozstrzygnięcia wskazał, iż skarżąca pomimo wezwania o dokumenty wykazujące całość wydatków związanych z utrzymaniem się nie nadesłała informacji odnośnie wysokości czynszu za zajmowany lokal oraz innych opłat (za wodę, gaz, wywóz nieczystości). Powyższe w ocenie referendarza, uniemożliwiło jednoznaczne stwierdzenie, że skarżąca jest osobą, której sytuacja materialna uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów.
W ustawowym terminie D. N. wniosła do tut. Sądu sprzeciw od otrzymanego rozstrzygnięcia wnosząc o zwolnienie jej z kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu podniosła, iż jej sytuacja materialna uległa zmianie albowiem straciła pracę i na dzień obecny utrzymuje się tylko z alimentów córki i jej renty. Na poparcie powyższego przedłożyła świadectwo pracy wskazujące na fakt, iż skarżąca była zatrudniona w [...] w G. w okresie od [...] r. do [...]r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Złożony przez D. N. wniosek z uwagi na podniesienie jedynie kwestii kosztów sądowych zakwalifikowany winien być zatem jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku.
Ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawczyni, jak również jej możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi bowiem do wniosku, iż skarżąca nie dysponuje w chwili obecnej wystarczającą ilością środków pieniężnych na pokrycie m.in. wpisu od skargi bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania. Skarżąca D. N. po stracie pracy zamieszkuje wraz z córką utrzymując się ze świadczenia rentowego w wysokości zł [...]zł brutto miesięcznie oraz alimentów córki w wysokości [...]zł. Dodatkowo wraz z córką są osobami [...] bez prawa do zasiłku. W konsekwencji niewątpliwym jest, iż środki, z których skarżąca musi się utrzymać nie zezwalają w chwili obecnej na poczynienie jakichkolwiek oszczędności na poczet należnych opłat sądowych. Okoliczności te zdaniem Sądu uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zgodnym ze złożonym wnioskiem.
W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło