II SO/Gl 1/18

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-25

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca nieruchomość rolną o powierzchni 6 ha, która nie jest użytkowana i nie przynosi dochodów, ale jednocześnie nie generuje znaczących wydatków ani nie stanowi zabezpieczenia zobowiązań, może zostać uznana za znajdującą się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona, mimo niskich dochodów i ponoszenia bieżących wydatków, jest właścicielem nieruchomości rolnej o znacznej powierzchni, która nie przynosi dochodów ani nie generuje znaczących kosztów, a jej posiadanie świadczy o możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny
R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wnioskodawca wskazał na dochód w wysokości 1130 zł netto miesięcznie i ponoszone bieżące wydatki. Jako składnik majątku podał budynek mieszkalny oraz grunty rolne o powierzchni 6 ha, które nie są uprawiane.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. P.(P.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy R. P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a w skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. około 100 m2 i orientacyjnej wartości 100.000,00 zł oraz grunty rolne o łącznym areale 6 ha, obecnie nie uprawiane. Źródłem utrzymania się strony jest świadczenie rentowe w wysokości 1130 zł netto miesięcznie, a do bieżących wydatków wnioskodawca zaliczył koszty wyżywienia (około 600 zł miesięcznie); wydatki na opał – 100 zł; wydatki na leki – 200 zł; wydatki na transport – około 50 zł; opłaty za usługi telekomunikacyjne – około 50 zł; opłatę za energię elektryczną – 60 zł; zakup dostaw gazu – 90 zł; zakup środków czystości – 30 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 20167 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Biorąc pod uwagę podane przez stronę informacje uznano, że złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza sytuacji materialnej strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy obejmuje nie tylko poziom dochodów oraz wysokość oraz strukturę comiesięcznych wydatków, lecz również dotyczy wszelkich składników majątkowych takiej osoby. Z tej perspektywy oceniając podane przez stronę informacje nie można uznać, że jest on osobą znajdującą się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym. Jeżeli bowiem brać tylko pod uwagę wysokość dochodu strony oraz wskazane wydatki, to rzeczywiście tego rodzaju stwierdzenie mogłoby mieć podstawy. Jednakże trzeba zauważyć, że skarżący jest właścicielem nieruchomości o pow. 6 ha, która nie jest użytkowana. Z treści formularza wynika, że ten składnik majątku nie tylko nie przynosi żadnych dochodów – ani w formie pożytków naturalnych lub cywilnych ani tez w postaci dopłat bezpośrednich, a wręcz przeciwnie – generuje określone wydatki związane np. z obciążeniami podatkowymi. W tej sytuacji nie można przyjąć, że sytuacja materialna skarżącego jest bardzo trudna , skoro stać go na utrzymanie takiej nieruchomości. Co więcej, nie wykazał, aby nieruchomość ta stanowiła zabezpieczenie jakichkolwiek zobowiązań względem podmiotów trzecich, w tym aby istniały przeszkody jej zbyciu lub obciążeniu (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 563/09 – LEX nr 574123). Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło