II SO/Gl 12/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-06-21
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, obejmująca niskie świadczenie emerytalne, brak oszczędności, znaczne wydatki związane ze stanem zdrowia oraz brak majątku, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawcy, charakteryzująca się niskim dochodem z emerytury, brakiem oszczędności i majątku, a także podwyższonymi wydatkami związanymi ze stanem zdrowia, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego ani opłacić fachowego pełnomocnika.Stan faktyczny
A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na swoją niepełnosprawność, niskie świadczenie emerytalne jako jedyne źródło dochodu rodziny, brak majątku i oszczędności, a także wysokie wydatki związane ze stanem zdrowia. Wnioskodawca przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A.P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika - adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Motywując swój wniosek A. P. wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, z uszkodzeniem wzroku, słuchu oraz narządu ruchu a także cierpiącą na schorzenia serca i układu krążenia. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze swoją małżonką, zamieszkując w budynku o pow. 90 m2. Wedle udzielonych informacji A. P. nie posiada żadnego innego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych czy też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jedynym źródłem utrzymania się rodziny wnioskodawcy jest uzyskiwane przezeń świadczenie emerytalne w kwocie 1240 zł. Małżonka skarżącego nie posiada żadnego majątku ani też nie otrzymuje jakichkolwiek świadczeń. Na wezwanie referendarza sądowego A.P. nadesłał dokumenty potwierdzające istnienie schorzeń opisanych we wniosku, zaświadczenie o wysokości dochodu uzyskanego w 2010 r. (wyniósł on 20.234 zł) oraz dokumenty potwierdzające wysokość wydatków przeznaczanych na zakup lekarstw oraz dostawy energii elektrycznej i wody.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co ubiega się wnioskodawca, opiera się na surowych kryteriach, które sprowadzają się do odpowiedzi na pytanie, czy strona nawet przy najdalej idących staraniach jest w stanie zdobyć środki na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Mając na uwadze powyższe uznano, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadniania zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Strona nie ma bowiem możliwości poniesienia tego rodzaju wydatków we własnym zakresie.
Przechodząc do szczegółowych motywów uzasadnienia wskazać przyjdzie, że jedynym źródłem dochodu A.P. oraz jego małżonki jest uzyskiwane przezeń świadczenie emerytalne. Jego wysokość pozwala co prawda na pokrycie niezbędnych potrzeb (opłat za energię elektryczną, dostawy wody, zakup niezbędnych lekarstw) jednakże pozostała do dyspozycji skarżącego kwota pozwala w zasadzie na bieżące utrzymanie. Stąd też niepodobna oczekiwać, że będzie on w stanie samodzielnie ponieść wydatki związane z kosztami sądowymi oraz opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Tezę o trudnym położeniu materialnym potwierdza również to, że nie posiada on żadnych oszczędności ani też składników majątku, których zbycie lub obciążenie mogłoby przynieść dodatkowy dochód. Oprócz tego wpływ na niewątpliwie trudną sytuacje materialną A. P. ma jego stan zdrowia, który uzasadnia twierdzenie o wyższych aniżeli przeciętne kosztach utrzymania się.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło