II SO/Gl 17/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania administracyjnego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postanawia: 1) zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowić adwokata z urzędu J. G., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W treści formularza podała, że ze świadczenia emerytalnego w kwocie 2090 zł miesięcznie utrzymuje siebie oraz córkę. Wnioskodawczyni wskazała, że zarówno ona jak i jej córka są osobami niepełnosprawnymi, a bieżące koszty utrzymania obejmują nie tylko wydatki związane z zakupem energii elektrycznej, dostawami wody, zakupem opału, zakupem usług telekomunikacyjnych (łącznie z zestawienia skarżącej wynika, że jest to kwota około 400 zł) lecz także z zakupem lekarstw - około 150 - 200 zł miesięcznie. Skarżąca, poza budynkiem mieszkalnym o pow. 100 m2 nie posiada żadnego majątku, w tym papierów wartościowych, oszczędności czy też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Do druku formularza dołączono kopię orzeczenia o niepełnosprawności A. B. (córki wnioskodawczyni), kopię decyzji o waloryzacji emerytury, z której wynika, że J. G. co miesiąc otrzymuje świadczenie w wysokości 2090 zł. Na wezwanie referendarza sądowego strona przesłała kopię swojego orzeczenia o niepełnosprawności, kopie rachunków za pobyty w sanatoriach, kopie rachunków za lekarstwa, zaświadczenie potwierdzające fakt, że A.B. jest osobą, która nie pobiera świadczenia emerytalno rentowego (na dzień 16 października 2012 r.), kopie rachunków za energię elektryczną, wodę oraz usługi telekomunikacyjne. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że prawo pomocy, zwłaszcza w zakresie całkowitym, może być udzielone przede wszystkim osobie, której sytuacja jest wyjątkowo ciężka, a więc na przykład komuś, kto nie uzyskuje żadnego dochodu, bądź też, kogo dochód jest bardzo niski. Zarazem osoba taka powinna wykazać, że nie jest w stanie uzyskać jakiegokolwiek wsparcia materialnego, które umożliwiłoby jej wygospodarowanie środków na wydatki związane z postępowaniem sądowym. Oceniając z tej perspektywy wniosek J. G. uznano, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Przede wszystkim bezspornym jest, że świadczenie rentowe J. G. służy zaspokajaniu potrzeb dwóch osób. Biorąc pod uwagę wyłącznie wysokość tego świadczenia nie można by było uznać, że strona znajduje się w trudnym położeniu materialnym. Jednakże, jeśli pod uwagę weźmie się całokształt okoliczności, a szczególnie stan zdrowia wnioskodawczyni i jej córki oraz związane z tym konsekwencje zasadnym jest uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Z przedstawionych dokumentów wynika bowiem, że J. G. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, która wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby (vide orzeczenie o stopniu niepełnosprawności). Treść tego dokumentu potwierdza zasadność korzystania przez stronę z możliwości leczenia sanatoryjnego, za które wszakże ponosi ona opłaty (vide nadesłane rachunki). Wobec tego są to wydatki, których charakter i przeznaczenie można uznać za niezbędne dla codziennej egzystencji. Jeśli pod uwagę weźmie się również fakt, że jej córka również jest osobą niepełnosprawną (w stopniu umiarkowanym) to uprawnionym jest przyjęcie założenia, że bieżące koszty utrzymania wnioskodawczyni i jej córki są wyższe od przeciętnych, co zresztą znajduje potwierdzenie w rachunkach za lekarstwa nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego. W konsekwencji uznać trzeba, że konieczność poniesienia kosztów sądowych oraz innych wydatków związanych z postępowaniem sądowym (w tym opłacenia usług fachowego pełnomocnika) przekracza możliwości J. G. Dodatkowo, mając na względzie stan zdrowia strony a zwłaszcza jej ograniczone możliwości samodzielnego funkcjonowania uznano, że udział adwokata w niniejszej sprawie jest ze wszech miar pożądany, a wobec tego jej wniosek również i w tym zakresie zasługiwał na uwzględnienie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.