II SO/Gl 2/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-10-03

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która wielokrotnie składała wnioski o przyznanie prawa pomocy, nie przedstawiając przy tym wymaganych dokumentów dotyczących dochodów i kosztów utrzymania, może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, jeśli strona pomimo wielokrotnych wezwań i wcześniejszych rozstrzygnięć nie wykaże swojej sytuacji materialnej poprzez przedstawienie dokumentów dotyczących dochodów i kosztów utrzymania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a jego konsekwentne uchylanie się od współpracy z sądem uniemożliwia uwzględnienie wniosku.
Stan faktyczny
H. S. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wniosek ten, podobnie jak dwa poprzednie, został oddalony z powodu braku przedstawienia przez stronę dokumentów dotyczących wysokości dochodów i kosztów utrzymania. Pomimo wielokrotnych wezwań i wyjaśnień, strona nie ustosunkowała się do żądanych informacji, powołując się na niezrozumienie wezwania i kłopoty zdrowotne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. S. o wymierzenie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w sprawie klasyfikacji gruntów w kwestii wniosku o przyznanie H. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; Postanowieniem z dnia 20 maja 2015 r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że strona zarówno w samym wniosku jak i w odpowiedzi na wezwanie do jego uzupełnienia, nie podała wysokości swych dochodów ani też nie określiła i nie udokumentowała ponoszonych kosztów utrzymania. W dniu 23 grudnia 2015 r. H. S. złożył kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Także ten wniosek został oddalony przez referendarza sądowego, który wydał w tym zakresie postanowienie z dnia 2 lutego 2016 r. W wyniku sprzeciwu od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dniu 7 marca 2016 r. wydał postanowienie, mocą którego również rozstrzygnął o oddaleniu rzeczonego wniosku. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że we wniosku strona nie podała jakichkolwiek konkretnych informacji na temat swoich dochodów oraz stałych, miesięcznych wydatków, z kolei w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia przedmiotowego wniosku - poprzez udokumentowanie wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, przedłożenie dokumentów obrazujących uzyskiwane dochody oraz wskazanie powierzchni i właściciela zamieszkiwanego lokalu - nadesłała wprawdzie pismo datowane na 18 stycznia 2016 r., w którym jednak nie ustosunkowała się do żadnego z powyższych zagadnień, a jedynie w sposób nie licujący z powagą Sądu wyraziła swoje niezadowolenie z jego pracy. Następnie, to jest w piśmie datowanym na 30 lipca 2016 r. H. S. zgłosił kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, żądając zwolnienia od opłat sądowych, zaś w dniu 27 sierpnia 2016 r. nadał do Sądu urzędowy formularz "PPF", w którym sprecyzował, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W treści tego formularza, podobnie jak poprzednio, nie zawarł żadnych informacji dotyczących wysokości uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych kosztów utrzymania. Wskazał jedynie, iż utrzymuje się z renty, nie podając jednakowoż nawet przybliżonej kwoty tego świadczenia. W tym stanie rzeczy starszy referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 8 września 2016 r. raz jeszcze wezwał wyżej wymienionego do uzupełnienia danych ujętych we wniosku poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, czynsz, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw, itp., - podanie powierzchni zajmowanego lokalu mieszkalnego, - przedłożenie dokumentów wykazujących wysokość dochodu uzyskiwanego z tytułu renty. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 23 września 2016 r. strona nie ustosunkowała się do zagadnień wskazanych w powyższym wezwaniu. Zamiast tego nadesłała jedynie pismo datowane na 22 września 2016 r., w którym wskazała, iż wezwanie to jest dla nie niezrozumiałe oraz powołała się na kłopoty zdrowotne. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku H. S. trzeba podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym miejscu trzeba podkreślić, że niniejszy wniosek jest już trzecim z kolei wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym w zakresie niniejszej sprawy przez stronę. Dwa poprzednie wnioski zostały oddalone, zaś powodem każdego z tych negatywnych rozstrzygnięć był brak złożenia przez wyżej wymienionego oświadczeń o wysokości dochodów oraz o ponoszonych kosztach utrzymania. Wnioskującemu wiele razy wyjaśniano - w trzech przywołanych wyżej postanowieniach, wydanych odpowiednio 20 maja 2015 r., 2 lutego 2016 r. oraz 7 marca 2016 r. - że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, iż zachodzą w jej przypadku przesłanki uzasadniające zastosowanie tego dobrodziejstwa procesowego. Składając kolejny wniosek H. S. miał zatem świadomość, że inicjatywa dowodowa w niniejszym zakresie obciąża nie Sąd lecz jego, a w rezultacie, że powinien dołożyć stosownych starań zmierzających do dokładnego, jasnego i pełnego zobrazowania swojej sytuacji materialnej i podjąć w tym zakresie współpracę z Sądem. W tym stanie rzeczy wyżej wymieniony nie może powoływać się na niezrozumienie wystosowanego doń wezwania z dnia 8 września 2016 r. zwłaszcza, że zostało ono sformułowane (podobnie jak i wcześniejsze wezwania, którymi się do niego zwracano) w sposób jasny, prosty i jednoznaczny. Pomimo to strona, w niniejszym, trzecim już wniosku, raz jeszcze nie wykazuje wysokości dochodu uzyskiwanego z tytułu renty ani nie podaje kwot ponoszonych kosztów utrzymania i nie czyni tego nadal - również w odpowiedzi na wspomniane wezwanie z dnia 8 września 2016 r. Przyjdzie zatem stwierdzić, że wnioskodawca w dalszym ciągu konsekwentnie uchyla się od rzetelnego wyjaśnienia swojej sytuacji materialnej, a skoro tak, jego kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy również nie mógł zostać uwzględniony. Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 §1 p.p.s.a. i art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło