II SO/Gl 2/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Aneta Majowska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. K. o wymierzenie Prezydentowi Miasta D. grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: odmówić wymierzenia grzywny. Pismem z dnia 23 lutego 2024 r. S. K. (dalej: "wnioskodawca") złożył wniosek o wymierzenie Prezydentowi Miasta D. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość złożonej za jego pośrednictwem do tutejszego Sądu. W uzasadnieniu wskazał, że 2 lutego 2024 r. za pośrednictwem Prezydenta Miasta D. wniósł skargę na przewlekłość postępowania do tutejszego Sądu. Wskazał, że organ nie przekazał powyższej skargi do Sądu, ale przekazał ją do niewłaściwego organu – Wojewody Śląskiego, który jest organem właściwym do rozpoznania ponaglenia, a nie skargi wniesionej na podstawie art. 54 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta D. odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy wskazał, że skarga wnioskodawcy wpłynęła do organu w dniu 6 lutego 2024 r. Pomimo mylnego zakwalifikowania skargi jako zażalenia na postanowienie nie doszło do naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a., gdyż termin w nim wskazany jeszcze nie upłynął. Z tego też powodu ukaranie grzywną Prezydenta Miasta D. za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi należy uznać za przedwcześnie złożony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zaznaczyć należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje zatem kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi. Termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest terminem instrukcyjnym. Zatem samo jego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108). Należy również podkreślić, że użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a. zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", oznacza, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, co wymaga w głównej mierze dokładnego zbadania okoliczności sprawy (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt I OZ 891/13 oraz z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II OZ 1477/16). W rozpatrywanej sprawie funkcja dyscyplinująca grzywny nie miałaby podstaw, gdyż doszło do przekazania akt i podjęcia czynności w sprawie II SAB/Gl 78/24, a tym samym nie zachodzi potrzeba zastosowania restrykcji w postaci ukarania organu. Należy wskazać, że skarga na przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta D. wpłynęła do organu w dniu 6 lutego 2024 r. Organ przekazał omyłkowo powyższą skargę do Wojewody Śląskiego uznając ją za zażalenie na postanowienie z dnia 22 stycznia 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania. Jednak jak wynika z pisma Wojewody Śląskiego z dnia 22 lutego 2024 r. znak [...] Wojewoda przekazał skargę zgodnie z właściwością i wpłynęła ona do tutejszego Sądu w dniu 26 lutego 2024 r. Dlatego też zastosowanie restrykcyjne i prewencyjne tego przepisu, jak chce Wnioskodawca nie jest w niniejszej sprawie ani zasadne ani tym bardziej konieczne. Ponadto organ wskazał przyczynę niewypełnienia obowiązku przekazania skargi w określonym przepisami terminie. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zostało naruszone prawo strony do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, ponieważ skarga została przekazana do Sądu w ww. terminie. Nie ma zatem podstaw, aby w takiej sytuacji, z postępowania w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., czynić narzędzie o wyłącznie represyjnym charakterze. Należy także wskazać, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny wpłynął do Sądu w dniu 27 lutego 2024 r., czyli przed upływem terminu na przekazanie skargi wynikającego z art. 54 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.