II SO/Gl 5/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. H. od postanowienia referendarza w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 12 maja 2009 r. w przedmiocie prawa pomocy p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. referendarz odmówił przyznania prawa pomocy wskazując, że H. H. nie przedłożył dokumentów obrazujących jego sytuację materialną a tym samym nie uprawdopodobnił dostatecznie, że zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na postanowienie to H. H. wniósł sprzeciw dołączając zaświadczenie o wysokości uzyskiwanej emerytury oraz o potrąceniach dokonywanych przez komornika sądowego z tego świadczenia. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Uprawnienie do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy nie ma jednakże charakteru bezwarunkowego. Jest ono bowiem związane z przedmiotem postępowania sądowego, a więc ze skargą, która już została wniesiona lub którą strona ma dopiero zamiar wnieść. Z tego też względu wniosek złożony przed wszczęciem postępowania podlega nie tylko ocenie formalnej oraz merytorycznej – związanej z sytuacją materialna wnioskodawcy, lecz również jest badany pod względem dopuszczalności ewentualnej skargi. Nieracjonalne byłoby bowiem przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy wnioskodawca nosi się z zamiarem wniesienia skargi, która nie może być przedmiotem kontroli Sądu. Kwestia ta nabiera zaś szczególnego znaczenia w przypadku, gdy strona wnosi o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w takim zakresie oznacza bowiem wygospodarowanie ze środków publicznych kwot niezbędnych do pokrycia kosztów udziału takiego pełnomocnika w postępowaniu. Ustawodawca dostrzegł potrzebę uregulowania tej kwestii i w art. 247 P.p.s.a. expressis verbis wskazał, że prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi. Odnosząc poczynione wyżej uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy należało przyjąć, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł być uwzględniony ze względu na fakt, iż ewentualna skarga byłaby "oczywiście bezzasadna". Z treści formularza wynika, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w sprawie przydzielenia mu lokalu mieszkalnego, zarzucając właściwej jednostce organizacyjnej (Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej w B.) opieszałość i niezałatwienie jego sprawy. Zakres kognicji sądów administracyjnych wyznaczony został w art. 3 P.p.s.a. W myśl § 1 przywołanego przepisu sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z § 2 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przyznanie uprawnień do lokalu mieszkalnego nie należy do żadnej z wymienionych wyżej kategorii spraw. Oznacza to, że nie można również skutecznie zaskarżyć bezczynności organu w tym zakresie. Tym samym ewentualna skarga zostałaby przez sąd odrzucona jako bezzasadna. W konsekwencji, nie ma podstaw do uwzględnienia w takiej sytuacji wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 247 P.p.s.a. w związku z art. 160 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.