II SO/Gl 5/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. Sp. z o.o. w B. o wymierzenie Dyrektorowi Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć Dyrektorowi Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych 2. zasądzić od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku Pismem z dnia 24 czerwca 2025 r. B. Sp. z o.o. w B. (dalej: "wnioskodawca") złożył wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. (dalej: "organ") grzywny w wysokości 5.000 zł za nieprzekazanie skargi z dnia 24 kwietnia 2025 r. w przedmiocie bezczynności organu w kwestii sprostowania decyzji dotyczącej udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Wnioskodawca wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy akcentując, że doszło do rażącej bezczynności organu w zakresie sprostowania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Wyjaśnił, że powyżej opisana skarga została doręczona organowi w dniu 28 kwietnia 2025 r. i tym samym termin na jej przekazanie do Sądu upłynął 28 maja 2025 r. Wnioskodawca podał, że w odniesieniu do obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") od upływu terminu do przekazania skargi do chwili złożenia przedmiotowego wniosku minął zaledwie miesiąc, to jednak oceniając działania organu całościowo, należy stwierdzić, że naruszenie to ma charakter rażący. Bezczynność dotyczy bowiem fundamentalnego prawa do sądu, a jej skutkiem jest uniemożliwienie rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Wskazał, że pomimo wielokrotnych prób kontaktu oraz podejmowania przez wnioskodawcę kolejnych kroków prawnych, organ nie wykonał żadnej czynności. W konsekwencji wnioskodawca wywiódł, że przedmiotowy wniosek jest zasadny, a wymierzenie grzywny o charakterze symbolicznym byłoby niewspółmierne do skali oraz skutków naruszenia i nie realizowałoby funkcji, jaką ustawodawca przypisał temu środkowi. Pismem z dnia 21 sierpnia 2025 r. organ złożył odpowiedź na wniosek i zaznaczył, że skargę wnioskodawcy przekazał do Sądu w dniu 8 sierpnia 2025 r. (data nadania). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zauważyć należy, że tut. Sąd w dniu 12 sierpnia 2025 r. odnotował wpływ skargi wnioskodawcy na bezczynność organu w przedmiocie sprostowania decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Brzmienie art. 55 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że kwestia orzeczenia grzywny została pozostawiona do uznania Sądu, zaś przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy m. in. takie jak: przyczyny niewypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku organ nadesłał akta sprawy oraz wyjaśnił przyczyny opóźnienia. W rozpoznawanej sprawie ustawowy termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na wniosek i aktami administracyjnymi do sądu upłynął w maju 2025 r., natomiast organ obowiązek ten wykonał w sierpniu 2025 r., tj. przekazanie skargi nastąpiło z ok. 10 tygodniowym opóźnieniem. W tym miejscu podkreślić zatem należy, że przepisy o terminie przekazania skargi sądowi oraz dopuszczające wymierzenie organowi grzywny mają na celu dyscyplinowanie organów, jak również stosowanie wobec nich finansowych środków represyjnych, a Sąd, orzekając o zasadności wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a., musi wziąć pod uwagę stopień winy organu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, ten jednak trudno ocenić, albowiem organ nie odniósł się do okoliczności towarzyszących uchybieniu terminu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. Natomiast w odniesieniu do argumentacji wniosku wyjaśnić trzeba, że postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest postępowaniem samodzielnym i odrębnym od postępowania w przedmiocie samej skargi i jej ewentualnej dopuszczalności. Ponadto przedmioty tych postępowań są ze swej istoty odmienne. Pierwsze z postępowań jest procesową rekcją na naruszenie prawa przy przekazaniu skargi do sądu, a tym samym naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez sąd, drugie postępowanie zaś zmierza do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej (w niniejszej sprawie bezczynności). Postępowanie z wniosku o wymierzenie grzywny niejako poprzedza postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi, wymusza bowiem przekazanie skargi wraz z aktami sprawy do sądu celem rozpoznania (zob. Komentarz do art. 55 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, red. Hauser/Wierzbowski/Stankiewicz 2025, wyd. 9). Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zachodzą podstawy do stosowania wobec organu środka dyscyplinująco – represyjnego w postaci grzywny, lecz nie we wnioskowanej wysokości. Organ przekazał skargę czyniąc to z opóźnieniem. W ocenie Sądu działanie takie nie miało jednak charakteru rażącego. Nadto, Sąd na obecnym etapie nie ocenia czy doszło do stanu bezczynności organu w zakresie sprostowania decyzji dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego. W tej sytuacji należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.