II SO/Gl 6/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-07-29
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał swój stan majątkowy w sposób dostateczny, ale którego dochody netto po odliczeniu wydatków pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca wykazał swój stan majątkowy, jednakże jego miesięczne dochody netto po odliczeniu wydatków pozwalają na pokrycie wpisu sądowego. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został uwzględniony, natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, gdyż stan majątkowy wnioskodawcy nie pozwoliłby mu na samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, w związku ze sprawą dotyczącą postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną rodziny. Po analizie przedstawionych dokumentów i oświadczeń, sąd uznał, że wnioskodawca wykazał swój stan majątkowy, ale jego dochody netto po odliczeniu wydatków pozwalają na pokrycie wpisu sądowego, jednak nie na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata z urzędu; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy (odnoszącego się do sprawy dotyczącej postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych) w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata z urzędu; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca oświadczył, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z uwagi na sytuację ekonomiczno – materialną jego rodziny. Żona wnioskodawcy posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, a sam wnioskodawca pobiera świadczenie przedemerytalne. Wzrastające koszty utrzymania zmusiły rodzinę wnioskodawcy do korzystania z pomocy w postaci ulgi mieszkaniowej udzielonej przez ZGM w B.. A. M. nie może więc ponosić kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojej rodziny, która nie jest w stanie poczynić oszczędności i nie posiada sumy, którą może przeznaczyć na uiszczenie tych kosztów.
Wnioskodawca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe razem ze swoją żoną M. oraz dwiema córkami: K. (20 lat) i M. (18 lat).
Na dochody wspólnego gospodarstwa domowego składa się: świadczenie przedemerytalne wnioskodawcy w kwocie 1.027 zł brutto; wynagrodzenie żony wnioskodawcy – 2.261 zł brutto. Córka wnioskodawcy – M. "od października do czerwca" uzyskiwała kwotę 470 zł. Łączny miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa strony wynosi wg jej oświadczenia 3.758 zł.
Z oświadczenia strony wynika, że ani on, ani jego domownicy nie posiadają żadnego majątku, żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 Euro.
Z oszacowania wnioskodawcy wynika, że ponosi on następujące miesięczne koszty utrzymania: czynsz za mieszkanie – 186 zł; gaz – 820 zł; koszty leczenia – 200 zł; opłaty telekomunikacyjne – 120 zł; akademik – 400 zł.
W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 7 lipca 2015 r. referendarz sądowy wezwał stronę do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego żony wnioskodawcy.
W odpowiedzi na ww. wezwanie, strona nadesłała: wydruk z rachunku bankowego z uwzględnionymi opłatami za energię elektryczną; gaz; usługi telekomunikacyjne; opłaty za akademik i czynsz. Nadesłany do akt rachunek obrazuje również wysokość świadczenia przedemerytalnego netto otrzymywanego przez wnioskodawcę i wynagrodzenia za pracę jego żony (z tytułu kilku stosunków pracy). Jeden z zakładów, w którym zatrudniona jest jego żona dokonuje wypłaty wynagrodzenia "do ręki" – dlatego przedstawione zostało zaświadczenie o zarobkach brutto i netto u tego pracodawcy. Wybiórcze wyciągi obrazują operacje dokonywane na rachunku bankowym A. i M. M. w okresie od dnia 5 maja 2015 r. do dnia 6 maja 2015 r. oraz od dnia 25 maja 2015 r. do dnia 30 maja 2015 r. Do akt wnioskodawca nadesłał również informację o wysokości opłat za lokal mieszkalny (za styczeń 2015 r.) oraz zaświadczenie o zarobkach M. M. w "A" Sp. jawna w K. (487,67 zł netto).
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że strona składając wniosek o prawo pomocy zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Wniosek ten, obejmował więc żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Odnosząc się do wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, należy wskazać treść art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że wnioskodawca wykazał swój stan majątkowy w sposób dostateczny. Z przedłożonego jednak materiału dowodowego nie wynika, aby znajdował się w sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby uwzględnienie jego wniosku w całości.
Z przedłożonych przez wnioskodawcę materiałów oraz z jego oświadczeń wynika, że łączny dochód jego czteroosobowego gospodarstwa domowego zmyka się w kwocie 2.517,74 zł netto. Natomiast wymienione przez niego wydatki zamykają się w kwocie około 1.673 zł. Wynika z tego, że do dyspozycji wnioskodawcy po uregulowaniu należnych opłat pozostaje kwota około 844 zł. Nadmienić należy, że zwraca uwagę bardzo wysoka kwota opłaty za gaz, która jest nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do opłat za pozostałe media. Nie można wykluczyć, że jest to opłata za dłuższy okres, niż tylko za jeden miesiąc.
Wpis sądowy od skargi na postanowienie jest wpisem stałym i wynosi 100 zł, co wynika z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami).
W ocenie rozpoznającego wniosek, wnioskodawca jest w stanie uiścić taką kwotę. Jednocześnie stan majątkowy wnioskodawcy faktycznie nie pozwoli mu na ustanowienie we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W tej sytuacji wniosek A. M. zasługuje na uwzględnienie jedynie w części odnoszącej się do ustanowienia adwokata z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji orzeczenia, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło