III SA/Gl 100/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-07-27
Skład orzekający: Anna Apollo, Krzysztof Targoński, Barbara Orzepowska - Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, wszczęte przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, powinno być prowadzone według przepisów dotychczasowych, czy nowych?Ratio decidendi
Postępowania w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej rozpoczęte przed dniem 2 września 2002 r. powinny być prowadzone według przepisów dotychczasowych (rozporządzenie z 18 listopada 1983 r.), a nie według nowego rozporządzenia z 30 lipca 2002 r., zgodnie z § 10 tego ostatniego rozporządzenia. W przypadku braku możliwości jednoznacznego ustalenia daty rozpoczęcia postępowania, nie można prawidłowo ocenić, które przepisy należy zastosować, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący W. S. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej uszkodzenia słuchu. Organy sanitarne obu instancji nie stwierdziły choroby zawodowej, uznając, że rozpoznane niedosłuch nie spełnia kryteriów choroby zawodowej według nowego rozporządzenia z 2002 r. Skarżący zarzucił naruszenie prawa przez zastosowanie nowego rozporządzenia do sprawy, która powinna być rozpatrzona według przepisów obowiązujących w dacie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej w 2002 r. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu braku możliwości jednoznacznego ustalenia daty rozpoczęcia postępowania i tym samym zastosowania właściwych przepisów prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : Asesor WSA Krzysztof Targoński Asesor WSA Barbara Orzepowska - Kyć Protokolant : sekretarz sądowy Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi W. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Sygn. akt III SA / Gl 100 / 04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie stwierdził u p. W. S. choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wymienionej w pozycji 2 1wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). W podstawie prawnej decyzji powołano także art. 104 Kpa oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 106 ze zm. ). Zaś w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż z orzeczeń lekarskich wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz przez Szpital instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wynika, że u pracownika rozpoznano niedosłuch odbiorczy, obustronny o lokalizacji slimakowej, którego stopień obniżenia czułości oraz brak narażenia na ponadnormatywny hałas nie upoważniały do rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto dokumentacja lekarska z 1994r. wykazała, iż stwierdzony wówczas ubytek słuchu także nie spełniał obowiązujących kryteriów rozpoznawania choroby zawodowej.
Dalej stwierdzono, iż p. S. pracował w latach 1979 – 1995 w kopalni "A", gdzie był eksponowany na hałas o poziomie od 76 do 89 dB. Jednak z uwagi na nierozpoznanie choroby zawodowej przez dwie placówki diagnostyczne nie było podstaw do jej stwierdzenia.
W odwołaniu p. W. S. domagał się ponownego rozpatrzenia jego sprawy i stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Bowiem występujący u niego niedosłuch przeszkadza mu w porozumiewaniu się z innymi osobami i jest następstwem warunków, w jakich pracował w kopalni.
Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu i instancji.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
W rozpoznanej sprawie dwie placówki diagnostyczne nie rozpoznały u p. S.a choroby zawodowej. Ustaliły, iż podwyższenie progu słuchu poniżej 45 dB oraz brak narażenia na hałas od 1995r. nie upoważniały do rozpoznania choroby wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych. Dlatego, chociaż p. S. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego nie można było uwzględnić jego odwołania i stwierdzić choroby zawodowej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego p. W. S. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego, jako wydanej z naruszeniem § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych ( ... ) polegającym na tym, że jego sprawę rozpoznano i postępowanie przeprowadzono w oparciu o przepisy tego rozporządzenia, chociaż zgłoszenie podejrzenia wystąpienia u skarżącego choroby zawodowej dokonano jeszcze w maju 2002r., kiedy obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. ). Na podstawie tego aktu prawnego należało rozpatrzyć sprawę, a nie na podstawie nowego rozporządzenia obowiązującego od dnia 2 września 2002r. Ponadto organy sanitarne dysponowały wywiadem z dnia [...]r.k który powinien znajdować się w aktach. A pomimo tego sporządzono nowy wywiad z inną datą.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska. Stwierdził, że karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej została opracowana [...]r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z dniem 2 września 2002r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłasznaia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Ma ono zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. Natomiast w odniesieniu do postępowań w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczętych przed dniem 2 września 2002r., zgodnie z § 10 tego rozporządzenia, mają zastosowanie dotychczasowe przepisy, tj. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. ). Zatem dla oceny zarzutu skarżącego zasadnicze znaczenie ma ustalenie, kiedy rozpoczęto postępowanie w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych ( ... ) państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie. Skierowania na badanie do jednostki orzeczniczej nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza w formie kopii skierowania o którym mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia.
W rozpoznawanej sprawie brak w aktach kopii zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, chociaż z karty oceny narażenia zawodowego, bez daty, wynika, że zgłoszenia dokonał lekarz medycyny E. M. Ponadto ten formularz podpisał nadsztygar ds. BHP [...] Spółki "A" oraz lekarz chorób wewnętrznych A. A. Z tego dokumentu nie wynika, kiedy dokonano zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego.
Orzeczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. – Poradnię Chorób Zawodowych w S. wydano [...]r. Z tego dokumentu także nie wynika, kto skierował skarżącego na specjalistyczne badania do placówki diagnostycznej, lekarz zgłaszający podejrzenie choroby, czy inspektor sanitarny i kiedy to uczyniono. W konsekwencji nie można prawidłowo ocenić, czy zawiadomienie skarżącego o wszczęciu przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego z urzędu z dniem [...]r. postępowania w sprawie potwierdza rzeczywistą datę rozpoczęcia postępowania, czy też nie. Czy faktycznie czynności w postępowaniu podjęto wcześniej. Zwłaszcza, iż w aktach postępowania znajduje się wywiad środowiskowy dotyczący przebiegu i warunków pracy zawodowej sporządzony [...]r. w związku z podejrzeniem zawodowego uszkodzenia słuchu. Dokument ten podpisali przedstawiciele [...] Spółki "A". Zaś drugą kartę oceny narażenia zawodowego skarżącego z dnia [...]r., podpisali przedstawiciele "A". Niewątpliwie te dwa dokumenty powstały w różnym czasie ale na potrzeby postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu.
Data rozpoczęcia postępowania w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego ma istotne znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy, bowiem definicja choroby zawodowej uszkodzenia słuchu zawarta w rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych ( ... ) różni się od definicji tej choroby zawartej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych z 1983r. Ponadto postępowanie o rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej rozpoczynało się od zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, które to zgłoszenie dokonywał zakład społecznej służby zdrowia, lekarz, zakład zatrudniający pracownika bądź sam pracownik - § 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W oparciu o materiał zgromadzony w aktach postępowania administracyjnego nie można ustalić w sposób nie budzący wątpliwości daty rozpoczęcia postępowania w sprawie. Tym samym nie można przesądzić, w oparciu o które przepisy prawa procesowego i materialnego należy rozstrzygnąć sprawę.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) uchylono zaskarżoną decyzję. Jednocześnie sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania uchylonej decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku, na podstawie art. 152 ostatnio powołanej ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ inspekcji sanitarnej w pierwszej kolejności winien ustalić, kiedy faktycznie rozpoczęto postępowanie w sprawie, na potrzeby jakiej sprawy sporządzono wywiad środowiskowy noszący datę [...]r., kiedy zgłoszono podejrzenie u skarżącego choroby zawodowej. Dopiero po ustaleniu w sposób nie budzący wątpliwości daty rozpoczęcia postępowania w sprawie winien rozpatrzyć merytorycznie sprawę z wykazaniem przepisy którego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych należało zastosować w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło