III SA/Gl 1000/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 25 października 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii sprzeciwu od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie skarżąca – "A" Sp. z o.o. w G. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu z dnia [...] r. od nr [...] do nr [...]. Zarządzeniem z dnia 10 września 2009 r. stronę skarżąca wezwano d uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia [...] 2009 r. strona skarżąca wniosła o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpis w związku trudną sytuacją finansową i brakiem środków finansowych. Pełnomocnik skrzącej został wezwany do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy pismem z dnia [...] 2010 r., doręczonym w dniu [...]2010 r. W odpowiedzi skarżąca "A" Sp. z o.o. w G. złożyła wniosek na urzędowym formularzu PPPr wnosząc o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca podniosła, iż w wyniku działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K., zostały zablokowane wszystkie jej konta bankowe, co w efekcie uniemożliwia pozyskiwanie i dysponowanie środkami finansowymi. Wszystkie ruchomości zostały zajęte przez komorników. W oświadczeniu o swoim majątku i dochodach spółka określiła wysokość kapitału zakładowego na kwotę [...] zł, wartość środków trwałych na kwotę [...] zł oraz określiła swoją stratę za ostatni rok obrotowy (wg bilansu) na kwotę [...] zł. Wnioskodawca posiada rachunek bankowy (w Banku Przemysłowo – Handlowym), na którym w ogóle nie ma żadnych środków pieniężnych. Pismem z dnia [...] 2010 r. pełnomocnik skarżącej spółki W. S. został wezwany uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania poprzez : 1. przedłożenie rocznych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za lata 2006,2007,2008. Jeżeli natomiast zeznania takie nie zostały złożone - należy przedłożyć zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego, potwierdzające ten fakt; 2. nadesłanie miesięcznych deklaracji dotyczących podatku od towarów i usług (VAT-7) za sześć ostatnich miesięcy. Jeżeli natomiast zeznania takie nie zostały złożone - należy przedłożyć zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego, potwierdzające ten fakt; 3. przedłożenie sprawozdania finansowego (bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa) za ostatni rok obrotowy (o ile takie zostało sporządzone); 4. nadesłanie wyciągu z ewidencji środków trwałych spółki, obrazującego ich stan na koniec ostatniego miesiąca; 5. nadesłanie raportu kasowego obrazującego stan gotówki w kasie spółki na koniec ostatniego miesiąca. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia [...] 2010 r., strona reprezentowana przez pełnomocnika stwierdziła, że "nie będzie brała udziału w fikcji prawnej dla uzasadnienia politycznego zniszczenia swojego przedsiębiorstwa" oraz, że "z żądanych dokumentów nic nie wynika". Działalność spółki została sparaliżowana, a konta spółki zostały zajęte przez organy skarbowe. W tej sytuacji spółka nie może się bronić, ponieważ nie ma środków pieniężnych, które umożliwiłyby jej uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Do tego pisma dołączono jedyny dokument: kserokopię zawiadomienia skarżącej o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności – "B" A. M.. Jest to pismo z dnia [...] 2010 r., wystawione przez Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B.. Z pisma tego wynika, że dochodzona przez organ skarbowy należność zamyka się łącznie w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że skarżąca Spółka nie nadesłała koniecznych dokumentów źródłowych, co uniemożliwiło dokonanie rzetelnej oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej. Od postanowienia tego w ustawowym terminie wniesiony został sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik spółki podniósł, iż skarżąca nie została przez Sąd pouczona i nie było jej wiadomo jak uzasadnić wniosek i jakie dokumenty ma do niego dołączyć. Wraz z sprzeciwem do sądu złożono IV zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną "A" Sp z o.o. w G. z dni [...] 2010 r., [...] 2010 r., [...] 2010 r. oraz [...] 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) (zwaną dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Złożony przez pełnomocnika skarżących sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał taki skutek, że Sąd jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne sprawy oraz zebrany materiał dowodowy istniejący w chwili obecnej. Opisane rozważania sprowadzają się do ustalenia, czy spełniona została określona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych czy też nie. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 P.p.s.a., uzależnione jest od wykazania, że strona ta nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. pojęcie "wykazania" należy rozumieć jako udowodnienie, przedstawienie w sposób przekonywujący, pokazany, unaoczniony. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie, albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych w treści wniosku oświadczeń. Należy podkreślić, iż na przekór twierdzeniom skarżącej spółki, została ona szczegółowo pouczona o przysługujących jej prawach, a ponadto we wezwaniu do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy szczegółowo określono dokumenty, których brak może skutkować naruszeniem art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Opisane wezwanie zostało przesłane na adres reprezentującego spółkę pełnomocnika Prezesa Zarządu – W. S. i skutecznie doręczone w dniu [...] 2010 r. co potwierdza pieczęć spółki i podpis osoby odbierającej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka nie wywiązała się należycie z nałożonego na nią obowiązku zarówno na etapie przed wydaniem postanowienia przez referendarza sądowego, jak również nie załączyła odpowiednich dokumentów do sprzeciwu od tego postanowienia. Tym samym, zaniechanie strony doprowadziło do tego, że brak jest podstaw do rzetelnego rozpoznania jej wniosku. Strona skarżąca powinna być świadoma tego, że do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wystarczy jedynie jej oświadczenie zawarte we wniosku, zgodnie z którym jej sytuacja materialna jest tak zła, że nie ma ona środków na uiszczenie opłat sądowych. Wezwanie z dnia [...] 2010 r. miało na celu zebranie materiału dowodowego, obrazującego w sposób wszechstronny całokształt rzeczywistego stanu majątkowego spółki. Zgromadzenie i wysłanie wskazanych w tym piśmie dokumentów nie powinno nastręczać żadnych trudności podmiotowi, który profesjonalnie prowadzi działalność gospodarczą. Strona nadesłała tymczasem jedynie jedną kserokopię zawiadomienia o zajęciu jej wierzytelności. Na marginesie podnieść należy, iż na formularzu wniosku PPPr, w rubryce 9 wskazano tylko i wyłącznie jeden rachunek bankowy – prowadzony w BPH, natomiast w rubryce 5 wniosku stwierdzono, że zablokowano skarżącej wszystkie konta bankowe. Podobnie w piśmie z dnia [...] r. strona stwierdziła, że "konta przedsiębiorstwa zostały zajęte przez organy skarbowe (...)". Wystąpiła więc nieścisłość, której w żaden sposób nie można było zweryfikować, wskutek nie nadesłania przez wnioskodawcę żadnych dokumentów w tym zakresie. Sąd stanął na stanowisku, iż przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące środków, którymi strona dysponuje. Dopiero porównanie źródeł finansowych, którymi wnioskodawca może dysponować pozwala na stwierdzenie, czy ma on dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednak to obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie, że skarżąca w ogóle nie udowodniła, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy, co więcej, w ogóle nie wykazała jaka jest jej aktualna sytuacja majątkowa. Strona nie odpowiedziała na żądanie przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową. Do tej pory skarżąca nie przedstawiła całokształtu dokumentów w tym zakresie, ograniczając się tylko do stwierdzenia, że "nie będzie brała udziału w fikcji prawnej dla uzasadnienia politycznego zniszczenia naszego przedsiębiorstwa". Konkludując, niewykonanie wezwania do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa nie pozwala uwzględnić tego wniosku, albowiem bez odpowiedzi pozostały wszystkie pytania, które postawiono w tym wezwaniu, w szczególności o sytuację finansowej skarżącej spółki. W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 i art. 260 P.p.s.a. nie znalazł podstaw do przyznania prawa pomocy, mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak na wstępie.