III SA/Gl 1001/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi A.S. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2007 r. sygn. I SA/Gl 644/06 przez Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w C. oddala skargę. W skardze z dnia [...] r. A. S. zarzucając Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w C. bezczynność polegającą na niewykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/GL 644/06 uchylającego decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] i zasądzającego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego domagał się ukarania organu administracji grzywną i zasądzenia kosztów postępowania. W ocenie skarżącego bezczynność organu polegała na tym, że dopiero [...] r. - przeszło pół roku od uprawomocnienia się orzeczenia Sądu - Dyrektor Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. wydał kolejną decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji, tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia powielając zalecenia zawarte w wyroku sądu i dodatkowo zalecając ustalenie, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, którą następnie cofnął, a Sąd postanowieniem z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt SA/Gl 639/08 umorzył postępowanie sądowe. Akta sprawy trafiły do organu pierwszej instancji [...] r. Po czym skarżący otrzymywał kolejne postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (ostatnie z dnia [...], w którym poinformowano go, że termin załatwienia sprawy został przedłużony do [...] r.). W wydanych postanowieniach wyjaśniano, że przedłużenie terminu załatwienia sprawy jest niezbędne ze względu na: oczekiwanie na wypowiedź Naczelnika Urzędu Celnego, co do możliwości wzruszenia decyzji zawartych w jednolitych dokumentach SAD (postanowienie z [...] r.), konieczność przeanalizowania odpowiedzi otrzymanej od Naczelnika Urzędu Celnego (postanowienie ze [...] r.), - konieczność uzyskania informacji z Prokuratury Rejonowej w C. na temat trwającego postępowania karnego (postanowienie z [...] r.), - wystąpienie do Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie w sprawie wzruszenia dokumentów SAD (dziewięć postanowień wydanych w okresie od [...] do [...] r.), - wystąpienie do Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie w sprawie wzruszenia dokumentów SAD i konieczność oczekiwania na ostateczne rozstrzygniecie urzędu celnego w tej sprawie (trzy postanowienia wydane w okresie od [...] r. do [...] r.). Następnie [...] r. wystosował do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. pismo, w którym zażądał bezzwłocznego wydania decyzji w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za sierpień 2000 r. Nie doczekał się żadnej reakcji organu podatkowego na wskazane pismo. Dalej zaznaczył, że w jego ocenie jedynym motywem działań podjętych przez organ podatkowy jest próba wykazania za wszelką cenę, że zarzucane mu wcześniej nieprawidłowości miały miejsce. Organ podatkowy konsekwentnie nie przyjmował do wiadomości, że dokument SAD nie jest żadną decyzją czy też innym podobnym rozstrzygnięciem władczym. Analiza trwającej przez cały rok [...] korespondencji pomiędzy Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego w C. a Naczelnikiem Urzędu Celnego I w Warszawie wskazuje, że pierwszy z tych organów formułuje pod adresem drugiego oczekiwania, które nie mogą zostać zrealizowane, gdyż nijak się mają do obowiązującego porządku prawnego, zaś drugi próbuje wnioskodawcy dać to do zrozumienia. Mnożenie korespondencji w tym zakresie (na kompromitującym Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C.) poziomie) nie może być odczytywane inaczej, niż jako kolejna forma "odpychania" od siebie konieczności wydania decyzji merytorycznej. Zdaniem skarżącego przyjęty przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. sposób procedowania jednoznacznie świadczy o tym, że nie ma najmniejszego zamiaru realizować zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach. Udokumentowane w aktach sprawy przejawy jego "aktywności" procesowej świadczą o jednym: postępowanie jest cały czas prowadzone przy przyjęciu tendencyjnego założenia, w myśl którego skarżący jest winny wyłudzenia podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/GL 644/06 wynikało, ż organy podatkowe skutecznie nie zakwestionowały karty 1A dokumentu SAD, jako dowodu potwierdzającego wywóz towaru z polskiego obszaru celnego, nie wyjaśniły, czy doszło do eksporty towaru. Dlatego tak istotnym było rozstrzygnięcie o prawidłowości wspomnianego dokumentu. Stąd też niezasadne są argumenty skarżącego o celowym, tendencyjnym dążeniu organu do wykazania mu wyłudzenia nienależnego podatku. Na koniec zauważył, ze postanowieniem z [...] r. umorzono postępowanie podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 154 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a., stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1 nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 644/06, w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2000 r. uchylił zaskarżona decyzję. Wyrok uprawomocnił się [...] r., zaś akta administracyjne sprawy organ odwoławczy odebrał [...] r. W tym miejscu należy przytoczyć treść art. 286 p.p.s.a., który stanowi, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (§ 1). Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2). Zatem dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy - art. 139 § 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., nr 8 poz. 60 ze zm.) w związku z art. 286 § 2 p.p.s.a. Koniec tego terminu przypadał w dniu [...] r. Z akt sprawy wynika, że w powyższym terminie sprawa nie została załatwiona. Jednak postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej przedłużył do [...] r. termin załatwienia sprawy, a następnie decyzją z dnia [...] r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji z [...] r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Należy przy tym zauważyć, że działanie przepisu art. 154 ustawy p.p.s.a. zostało ograniczone do przypadków bezczynności organu, którego rozstrzygnięcie zostało uchylone i tylko w stosunku do uchylonego orzeczenia co oznacza, że przepis ten nie dotyczy innych organów i innych postępowań niż to, w którym wydano uchylone przez Sąd orzeczenie. O ile więc Sąd uchylił wyłącznie decyzję lub postanowienie organu odwoławczego przepis ten stosuje się do zaniechania, opieszałości w załatwianiu sprawy przez ten organ i w postępowaniu drugoinstancyjnym. Jeżeli organ odwoławczy, w wykonaniu wyroku Sądu uchylającego orzeczenie drugoinstancyjne, zastosował przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uchylając rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez ten organ nie będzie miał już zastosowania przepis art. 154 ustawy p.p.s.a. lecz wyłącznie przepisy regulujące tok danego postępowania w tym odnoszące się do bezczynności tego organu. Właściwym organem do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 154 § 1 ustawy p.p.s.a., jest organ, którego rozstrzygnięcia dotyczył wyrok uchylający lub stwierdzający nieważność aktu lub czynności. Natomiast załatwienie sprawy w rozumieniu tego przepisu jest wydanie stosownego rozstrzygnięcia przez organ, którego orzeczenie uchylono lub stwierdzono nieważność aktu lub czynności. Tryb opisany w art. 154 ustawy p.p.s.a. nie służy wymuszeniu załatwienia sprawy przez inny niż właściwy organ, a więc organ którego rozstrzygnięcie uchylono. Nie znajduje także zastosowania dla oceny zasadności rozstrzygnięcia organu odwoławczego załatwiającego sprawę po uchyleniu jego orzeczenia przez Sąd czy późniejszych, wydanych w sprawie, orzeczeń. Podkreślić w tym miejscu należy, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 644/06 uchylał jedynie zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., co jednoznacznie wynikało z pkt I. sentencji wyroku. Zatem bezpośrednio po wyroku, ten organ - a nie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. - władny był podjąć nową decyzję w sprawie, co też ostatecznie uczynił [...] r. Bezczynność organu I instancji w tym przypadku można było zwalczać instytucją uregulowaną w art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), tj ponagleniem skierowanym do organu wyższej instancji i ewentualnie skargą na bezczynność organu I instancji polegająca na niewydaniu w terminie decyzji, skierowaną do sądu administracyjnego w trybie uregulowanym w art. 52 i 53 p.p.s.a. Sąd zauważa ponadto, że pismo strony z dnia [...] r. spełniało wymogi wezwania, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Z przedstawionych powyżej przyczyn, nie można było uznać, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. nie wykonywał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2007 r., co skargę o wymierzenie temu organowi grzywny czyniło nieuzasadnioną, a w konsekwencji nakazywało jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a.