III SA/Gl 1002/04

Sygn. akt III SA / Gl 1002 / 04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek ( spr.) Sędzia NSA Anna Apollo Asesor WSA Mirosław Kupiec Protokolant : Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005r., na rozprawie sprawy ze skargi I. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., działając w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. (tekst jednolity z 1998 r. Dz. U. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u I. P. choroby zawodowej w postaci zawodowego obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wymienionego w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że I. P. był zatrudniony od dnia [...] 1968 r. do dnia [...] 1994 r. w "A" w K. na stanowisku [...] i [...]. Od dnia [...] 1994 r. do dnia [...] 2001 r. I. P. był zatrudniony w "B" Sp. z o.o. na stanowisku [...] i [...]. W latach 1968 – 1994 I. P. pracował w narażeniu na hałas przekraczający NDN. Organ pierwszej instancji stwierdził, że asymetria stwierdzonego niedosłuchu, jego charakter mieszany – nietypowy dla skutków klinicznych działania hałasu w warunkach przewlekłej ekspozycji na hałas, obustronne zmiany pozapalne w obrębie ucha środkowego i wielkość ubytku słuchu w uchu lewym, lepiej słyszącym (poniżej 45 dB) nie upoważniają do rozpoznania u badanego zawodowego uszkodzenia słuchu. Z rozpoznania klinicznego dokonanego u I. P. w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych w S. wynika, że występuje u niego obustronny niedosłuch typu mieszanego. W świetle rozpoznania dokonanego przez powyższe jednostki orzecznicze oraz faktu, że I. P. po 1994 r. nie pracował już w narażeniu na ponadnormatywny hałas nie upoważniają do wydania decyzji stwierdzającej u niego chorobę zawodową. Od powyższej decyzji I. P. wniósł odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. nie zgadzając się z jej treścią. Odwołujący się podniósł, że stwierdzenie, iż obustronny ubytek słuchu nie został spowodowany działaniem hałasu, lecz wynika ze zmian patologicznych w obrębie ucha środkowego jest dla niego krzywdzące, niesprawiedliwe i jednocześnie podważa wiarygodność przeprowadzonych badań. I. P. przedstawił audiogramy słuchu sporządzone w toku badań okresowych, z których wynika, że postępujący obustronny ubytek słuchu zaczął występować od 1985 r. Następnie stwierdził, że w okresie 1961 – 1968 pracował w "C" na wydziale [...], na stanowisku [...] i [...], później w latach 1968 – 1994 pracował w "A" w K. na stanowisku [...] i [...]. To właśnie w tych zakładach pracy panował ciągle duży hałas. Odwołujący stwierdził, że jest przekonany o tym, że obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego został spowodowany działaniem hałasu. Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do jej zmiany lub uchylenia. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił na wstępie, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: 1) orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz: 2) wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i w miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. I. P. w latach 1961 – 1994 był zatrudniony w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego, jednak badany w dwóch kompetentnych placówkach diagnostycznych, w których lekarze specjaliści w konkluzjach obu orzeczeń wykluczyli u niego istnienie choroby zawodowej narządu słuchu. Brak jest podstaw, aby kwestionować oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach orzeczenia lekarskie powyższych jednostek. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że został zachowany w przedmiotowej sprawie zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Od powyższej decyzji I. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu skargi I. P. powtórzył argumenty przytoczone w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i nie podniósł nowych zarzutów, ani okoliczności istotnych w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymując w całości swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z treści art. 145 § 1 ustawy wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź to inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność lub niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd wykazała, że decyzja ta odpowiada prawu. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza – obowiązujący w dacie wszczęcia postępowania i wydania decyzji sanitarnych obu instancji – § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115). Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do omawianego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. O uznaniu choroby za zawodową decydują zatem, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obu instancji, dwa czynniki: rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że osoba ubiegająca się o stwierdzenie choroby zawodowej pracowała w warunkach szkodliwych dla zdrowia – występujących w miejscu pracy – narażających na jej powstanie. W przypadku pozytywnego wystąpienia obu tych przesłanek istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie, których bardziej szczegółowe określenie zawarte jest w § 2 ust.3 powołanego wyżej rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie powyższe czynniki nie wystąpiły jednak łącznie. Pomimo tego, że I. P. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego, spowodowanego hałasem – zamieszczonej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, to jednak ta nie została u niego rozpoznana przez kompetentne placówki służby zdrowia (I i II stopnia). W tym miejscu należy pokreślić, że wymienione w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych określenie choroby zawodowej zawiera istotne ograniczenie. Za chorobę zawodową uznaje się bowiem tylko taki obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, który wyrażony jest podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Innymi słowy, nie każdy obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, powstały w związku z wykonywaną pracą stanowi chorobę zawodową wymienioną w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, zwłaszcza, jeżeli ubytek słuchu nie przekracza pewnej wielkości określonej w wykazie (podwyższenie progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym). W rozpoznawanej sprawie organy sanitarne obu instancji zgodnie przyjęły, że skarżący w trakcie zatrudnienia w "C" (lata: 1961 – 1968) oraz w "A" (lata: 1968 – 1994) pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego – hałas w środowisku pracy był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu. Wynika z tego, że nie jest okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych. Jednak stosownie do powołanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest nie tylko ocena narażenia zawodowego w środowisku pracy, ale również orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, w których rozpoznane zostało schorzenie o zawodowej etiologii. W związku z tym, skarżący był badany w dwóch jednostkach medycznych, tj. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy i Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Obie placówki nie rozpoznały jednak istnienia zawodowej choroby narządu słuchu w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem. Co więcej, lekarze specjaliści obu powyższych jednostek diagnostycznych stwierdzili u skarżącego obustronny niedosłuch mieszany (przewodzeniowo – odbiorczy) powstały z udziałem czynników pozazawodowych (zapalnych) – co nie odpowiada skutkom biologicznym działania hałasu na narząd słuchu oraz nie spełnia kryteriów dotyczących ślimakowej lokalizacji uszkodzenia słuchu. Tak więc rozpoznane u skarżącego schorzenie ma charakter schorzenia o etiologii także pozazawodowej. Należy także na marginesie podkreślić, że w wyniku przeprowadzonej diagnostyki audiologicznej obejmującej audiometrię tonalną i impedancyjną wykazany został obustronny niedosłuch typu mieszanego, gdzie podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wynosi dla ucha prawego [...] dB, a dla ucha lewego [...] dB (wyniki badania przeprowadzonego w jednostce diagnostycznej I stopnia) oraz dla ucha prawego [...] dB, natomiast dla ucha lewego [...] dB (wyniki badania przeprowadzonego w jednostce diagnostycznej II stopnia). Przesłanką zakwalifikowania obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem jest – zgodnie z unormowaniem rozporządzenia – podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Tak więc podczas dwukrotnego badania w kompetentnej placówce diagnostycznej próg słuchu w uchu lepiej słyszącym skarżącego (w uchu lewym) nie przekroczył 45 dB, tj. progu wskazanego w wykazie chorób zawodowych. Zasadnie zatem – zdaniem Sądu – orzekające w sprawie organy przyjęły, że u I. P. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego, spowodowanego hałasem – zamieszczonej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych. Tylko bowiem rozpoznanie schorzenia o zawodowej etiologii przez właściwą do tego placówkę służby zdrowia upoważnia organy sanitarne obu instancji do stwierdzenia choroby zawodowej. Ponieważ powyższe przesłanki kwalifikujące do stwierdzenia choroby zawodowej nie zostały spełnione łącznie, brak było podstaw do uwzględnienia skargi. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.