III SA/Gl 1008/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 400 (czterysta) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na powyższą decyzję skarżący R.S. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że zarabia miesięcznie 1.500 zł brutto. W oświadczeniu o stanie rodzinnym stwierdził, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną A.S. oraz dwójką małoletnich dzieci: M. (5 lat) oraz J. (1 rok). W oświadczeniu o dochodach, stwierdził strona natomiast, że jest jedyną osobą, osiągającą dochód, który wynosi 1.500 zł. Do akt skarżący dołączył następujące materiały: umowę o pracę, zeznanie podatkowe za 2009 r. – swoje i żony, zaświadczenie o statusie osoby bezrobotnej żony, kserokopię decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej żony od dnia 31 stycznia 2008 r., oświadczenie swoje i męża o tym, że nie posiadają żadnych kont bankowych. Jednocześnie, skarżąca nadesłała oświadczenia: swoje i żony, z których wynika, że zarówno strona, jak i jego żona zamieszkują obecnie oddzielnie – każdy u swoich rodziców. W tym stanie rzeczy, skarżąca została dwukrotnie wezwana zarządzeniami referendarza sądowego z dnia 20 czerwca 2011 r. i z dnia 22 lipca 2011 r. do uzupełnienia danych, na które powołał się we wniosku, poprzez wykazanie swojego aktualnego stanu majątkowego. Wezwanie to miało na celu zobrazowanie aktualnej i rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał do akt zaświadczenie o statusie osoby bezrobotnej swojej żony, aktualnie bez prawa do pobierania zasiłku, wyciąg z konta bankowego swojej matki Z.S. Strona nadesłała także szacunkowe zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania. Z zestawienia tego wynika, że opłata za mieszkanie wynosi 428,83 zł, energia elektryczna (192,53 zł); gaz (231,12 zł); abonament telewizyjny (43,05 zł); żywność i środki czystości (około 500 zł) oraz zakup leków (około 100 – 150 zł). Wraz z pismem przewodnim z dnia [...] r., nadesłany został kolejny formularz wniosku PPF, z którego wynika, że skarżący, mieszkając u swojej matki, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją matką Z.S. (uzyskuje rentę w wysokości 1.566,07 zł miesięcznie) oraz ze swoją siostrą M.L. (z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1.200 zł miesięcznie). Jednocześnie z tego formularza i z formularza nadesłanego przez żonę wnioskodawcy do jej sprawy (III SA/GL 1007/11) wynika, że dwoje wspólnych, małoletnich dzieci małżonków S. mieszka razem z żoną skarżącego, A.S. u jego teściów. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że R.S. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania, jednak nie w całości. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.500 zł brutto. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją matką oraz z siostrą. Matka skarżącego otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 1.566,07 zł netto miesięcznie (taka kwota widnieje na załączonych do akt wydruków z konta bankowego matki wnioskodawcy). Z kolei siostra skarżącego, M.L., zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy zawartym w rubryce 10 urzędowego formularza PPF uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w kwocie 1.200 zł. Oświadczenie o tej kwocie nie jest udokumentowane w żaden sposób, brak jednocześnie jakichkolwiek informacji dotyczących tej pracy. Należy jednak przyjąć, że jest to kwota wynagrodzenia netto, ponieważ od dnia 1 stycznia 2011 r. minimalne wynagrodzenie miesięczne wynosi 1.386 zł brutto (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 października 2010 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r., Dz. U. z 2010 r., Nr 194, poz. 1288). Należy więc przyjąć, że łączny dochód miesięczny trzyosobowego gospodarstwa domowego zamyka się w kwocie 4.200 zł. Jednocześnie, skarżący oświadczył, że wydatki miesięczne związane z utrzymaniem wspólnego mieszkania (opłaty za "media") oraz zakup żywności i środków czystości zamykają się w kwocie około 1.500 zł miesięcznie. Wynika z tego, że w gospodarstwie domowym skarżącego, prowadzonym razem z jego matką oraz siostrą jest nadwyżka finansowa. Nawet, jeśli potroić kwotę środków przeznaczanych wg oświadczenia wnioskodawcy na zakup żywności i środków czystości, (w miejsce kwoty 500 zł wstawić kwotę 1.500 zł), przyjmując, że kwota 500 zł odnosi się tylko do jednej osoby, to i tak łączna kwota wydatków wyniesie około 2500 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostanie kwota około 1.700 zł. Uwzględniając fakt, że strona partycypuje w utrzymaniu dwójki małoletnich dzieci, które aktualnie mieszkają razem ze swoją matką u teściów skarżącego, należy stwierdzić, że strona jest w stanie ponieść przynajmniej częściowe obciążenie finansowe związane z poniesieniem kosztów sądowych. Należy mieć na uwadze fakt, że skarżący wnosząc skargi do tutejszego Sądu zainicjował dwie spraw, które inicjują po jego stronie obowiązek ponoszenia kosztów sadowych w dwóch sprawach sądowoadministracyjnych (III SA/Gl 1008 i 1009/11). Wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie wynosi 554.228 zł, co generuje obowiązek uiszczenia wpisu stosunkowego w kwocie 5.543 zł na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Odpowiedni, wpis sądowy od skargi w drugiej sprawie wynosi 1.775 zł. Dokonując analizy całokształtu sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego i osób, z którymi aktualnie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, należy stwierdzić, że nie jest on w stanie uiścić całej, łącznej kwoty wpisu od skargi w dwóch sprawach. Uiszczenie bowiem kwoty 7.318 zł tytułem wpisu sądowego od skargi z pewnością przekracza zakres jego możliwości finansowych i płatniczych. Uwzględniając jednak, że we wspólnym gospodarstwie występuje wyraźna nadwyżka, należy stwierdzić, że skarżący jest jednak w stanie wygenerować kwotę 400 zł (a w dwóch sprawach łączną, sumaryczną kwotę 800 zł) na uiszczenie wpisu od skargi. Jest to kwota, która stanowi jedynie 10 % kwoty, którą skarżący byłby zobowiązany uiścić na podstawie przepisów normujących koszty sądowe, bez rozpoznania niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.