III SA/Gl 101/05

WyrokWSA w Gliwicach2005-11-24

Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Jużków, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba występująca w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik strony, jednocześnie będąca współwłaścicielem nieruchomości, może wnieść odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji we własnym imieniu, jako strona postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że J. D., będąc współwłaścicielem nieruchomości, posiadał interes prawny w sprawie o wymeldowanie, niezależnie od jego roli jako pełnomocnika innej strony postępowania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie ograniczają możliwości jednoczesnego występowania w sprawie we własnym imieniu i jako pełnomocnik. W związku z tym, postanowienie organu odwoławczego o niedopuszczalności odwołania z powodu braku przymiotu strony było błędne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie E. A. z lokalu mieszkalnego, złożonego przez J. D. jako administratora nieruchomości i pełnomocnika współwłaściciela "A". Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, uznając, że E. A. nie opuścił lokalu na stałe. Wojewoda postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez pełnomocnika J. D., uznając go za osobę nieuprawnioną, która działała wyłącznie jako pełnomocnik "A", a nie jako współwłaściciel. J. D. zaskarżył postanowienie Wojewody, zarzucając błędne przyjęcie jego roli w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie WSA Małgorzata Jużków (spr.), WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...] r, nr [...] Prezydent Miasta C. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm., dalej ustawy o ewidencji ) oraz art. 104 k.p.a. odmówił wymeldowania E. A. z lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ulicy [...] w C.. Wniosek o wymeldowanie złożył J. D., pełnomocnik "A" która jest współwłaścicielem budynku. W uzasadnieniu podkreślono, że przepisy ustawy o ewidencji (...) mają charakter porządkowy i mają na celu zgodność rejestracji osób w danym lokalu ze stanem faktycznym. W dalszej części swoich wywodów organ orzekający stwierdził, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych warunkiem niezbędnym do wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu. E. A., jak wynikało z zebranego materiału dowodowego czasowo przebywa u córki co spowodowane jest jego stanem zdrowia i wiekiem. Nie zrezygnował jednak ze spornego mieszkania do którego przychodzi i gdzie posiada swoje rzeczy. Decyzje powyższą organ doręczył wszystkim współwłaścicielom nieruchomości przy ulicy [...] Pismem z [...] 2004 r. pełnomocnik J. D. odwołał się od powyższej decyzji. Zarzucił, że została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, co do opuszczenia przez E. A. spornego lokalu. Zdaniem skarżącego, opuścił on sporny lokal w 1998 r. a na czas przeprowadzenia przez organ oględzin został doń przywieziony. Podkreślił, że J. D. jako administrator nieruchomości nie został do oględzin dopuszczony, a sąsiedzi i policja złożyli nieprawdziwe oświadczenia. Do odwołania załączono pełnomocnictwo J. D. z [...] 2004 r. udzielone radcy prawnemu J. L. do prowadzenia sprawy związanej z meldunkiem E. A. oraz oświadczenia kilku lokatorów budynku przy ulicy [...] na okoliczność zamieszkiwania E. A. w spornym lokalu. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na zasadzie art. 134 k.p.a. stwierdził, że odwołanie jest niedopuszczalne gdyż zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną, nie będącą stroną w sprawie ( nie uczestnicząca w sprawie na prawach strony). W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że J. D. występował w niniejszym postępowaniu na prawach strony jako pełnomocnik ( administrator z upoważnienia "A"), a nie jako współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości. Bezspornym jest, że posiada on wspólnie z żoną E. D., na zasadach wspólności ustawowej [...]/[...] części nieruchomości przy ulicy [...]. Zdaniem organu to, że J. D. występował wyłącznie jako pełnomocnik "A" na podstawie art. 32 k.p.a. Z treści wniosku o wymeldowanie, załączonego doń pełnomocnictwa oraz wyjaśnień złożonych w toku postępowania wynikało, że jest on "upoważniony do zarządzania i administrowania oraz do wykonywania wszelkich czynności z tym związanych, zabudowana nieruchomością położoną w C. przy ulicy [...]". Tym samym J. D. działał wyłącznie w imieniu strony postępowania, którą jest "A" i jako osoba fizyczna nie mógł ustanowić pełnomocnika w sprawie, w której występował jako pełnomocnik. Przepisy art. 32 i art. 33 k.p.a. nie dają podstaw do zlecania uprawnień pełnomocnika. Sam zaś nie posiada uprawnień radcy prawnego czy adwokata, a tylko tym podmiotom przysługuje prawo ustanawiania substytucji. Reasumując organ odwoławczy uznał, że odwołanie radcy prawnego J. L. należy pozostawić bez rozpoznania, jako wniesione przez osobę nie posiadającą przymiotu strony (pełnomocnictwa "A"). Postanowienie Wojewody [...] zaskarżył pełnomocnik J. D. wnosząc z zachowaniem wymogów ustawowych w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Żądając jego uchylenie zarzucił, że zostało wydana z naruszeniem prawa polegającym na błędnym przyjęciu, że działa on jako pełnomocnik "A" w sytuacji kiedy jest on pełnomocnikiem J. D. współwłaściciela nieruchomości w której jest zameldowany E. A.. Podkreślił, że Skarżący występował w niniejszej sprawie w podwójnej roli. Raz jako pełnomocnik, a raz jako uczestnik – współwłaściciel, a tym samym odwołanie pochodzi od osoby uprawnionej i należało go rozpatrzyć. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że J. D. nie mógł w tej sprawie występować w podwójnej roli, a proponowane rozwiązanie prowadziłoby do obejścia prawa. Na rozprawie w dniu 24 listopada inny uczestnik postępowania –M. P.oświadczył, że w [...] 2005 r. J. D. został sądownie pozbawiony funkcji administratora nieruchomości, a A. B. zbyła swoje udziały w nieruchomości na rzecz skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, w skrócie p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Sądowej kontroli została poddana decyzja administracyjna wydana przez organ odwoławczy, który działa jako organ o charakterze reformacyjnym, ponownie merytorycznie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, a także uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji ( vide wyrok NSA sygn. akt V SA 3872/00 LEX nr 78936). Decydujące znaczenie w niniejszej sprawie mają ustalenia w czyim imieniu J. D. udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu J. L. w dniu [...]2004 r. Zgodnie z literalnym jego zapisem zostało ono udzielone do prowadzenia sprawy związanej z meldunkiem E. A. przy ul. [...] w C. przez "J. D.". Bezspornym jest, że wniosek z [...] 2004 r. o wymeldowanie E. A. złożył J. D.. Z jego treści wynika, że złożył go jako administrator ustanowiony przez "A", współwłaściciela [...]/[...] części oraz współwłaściciel [...]/[...] części nieruchomości. Do wniosku załączył pełnomocnictwo "A" w C...." do zarządzania i administrowania oraz do wykonywania wszelkich czynności z tym związanych, zabudowana nieruchomością położona w C. przy ul. [...]".. oraz wyciąg z księgi wieczystej nr KW [...] Sądu Rejonowego w C. z [...] 2003 r. Faktem jest też, że w toku przesłuchania w dniu [...] 2004 r. J. D. oświadczył, że wniosek złożył w imieniu "A", która ma największe udziały w nieruchomości. W tym miejscu należy przypomnieć, że wojewódzki sąd administracyjny sprawuje jedynie kontrolę decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem ( art. 3 p.p.s.a.). Oznacza to, że rozpoznając skargę na dane postanowienie/decyzję administracyjną ocenia czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone określone przepisy prawa. Jeżeli takie naruszenie miało miejsce, to w określonych prawem sytuacjach wadliwą decyzję eliminuje z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sąd może uwzględnić skargę na decyzję/postanowienie i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 28 k.p.a. stanowi definicje strony w postępowaniu administracyjnym, i tak stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. J. D. jako współwłaściciel nieruchomości posiada interes prawny w sprawie o wymeldowanie najemcy lokalu, którego również jest współwłaścicielem, niezależnie od interesu prawnego innego współwłaściciela i wnioskodawcy jakim była "A", a której był pełnomocnikiem. Zapisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie zawierają jakichkolwiek ograniczeń co do możliwości występowania w jednej sprawie danej osoby w imieniu własnym oraz innej strony postępowania. Jeżeli organ miał wątpliwość kogo reprezentuje radca prawny J.L. winien był zapytać J. D. w czyim imieniu udzielił spornego pełnomocnictwa i dopiero po uzyskaniu jednoznacznej odpowiedzi wydać stosowne rozstrzygnięcie. Tym samym zaskarżone postanowienie należy uznać za przedwczesne. Fakt złożenia przez skarżącego oświadczenia, że bierze aktywny udział w postępowaniu jako pełnomocnik, nie pozbawia go uprawnień strony i możliwości działania we własnym imieniu na etapie złożenia odwołania od decyzji na podstawie art. 127 k.p.a. Nie stanowi też podstawy wnioskowania, że w postępowaniu będzie występował tylko jako pełnomocnik. Art. 132 k.p.a. dopuszcza sytuacje w której odwołanie wnoszą wszystkie strony postępowania, jeżeli ich było więcej niż jedna, a ma interes prawny w sprawie. Nie ma też przeszkód by odwołanie wniosła inna strona niż wnioskodawca / inicjator postępowania w sprawie. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację wniesienia odwołania przez osobę nie mającą legitymacji do wniesienia odwołania albo też wniesienie odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z pierwszą z wymienionych sytuacji. Koniecznym zatem było zbadanie czy odwołanie wniosła osoba trzecia albo podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji. J. D., niezależnie od przedłożonego pełnomocnictwa przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu posiadał i był uczestnikiem postępowania przed organem I instancji. Co mając na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Nie orzekł o kosztach, gdyż strona skarżąca nie złożyła wniosku w tej kwestii.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło