III SA/Gl 101/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-09-20

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Agata Ćwik-Bury, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego przeciwko podatnikowi, w którym przedstawiono mu zarzuty popełnienia przestępstwa skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego, nawet jeśli podatnik nie został formalnie poinformowany o tym przez organ podatkowy?
Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania karnego, w którym podatnikowi przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstwa skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego. Nie jest konieczne, aby podatnik został poinformowany o tym przez organ podatkowy, wystarczy, że uzyskał wiedzę o toczącym się postępowaniu, co potwierdza prawomocny wyrok skazujący.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. Skarżąca kwestionowała zasadność decyzji, podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy uznał, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego, w którym skarżącej przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw skarbowych związanych z nierzetelnymi fakturami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi U. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. nr [...] określającą U. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą PHU "A" w Z. nadwyżkę w podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. w kwocie [...] zł i orzekł co do istoty sprawy za ten okres rozliczeniowy określając nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł w całości do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez U. Z. w roku 2004 były roboty ogólnobudowlane związane z wznoszeniem budynków. W lipcu 2007 r. u przedsiębiorcy przeprowadzono kontrolę w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczeń w podatku od towarów i usług, której ustalenia ujęto w protokole z [...] r. Kontrola wykazała ujęcie w rejestrze zakupów [...] faktury dokumentujące transakcje z firmą "B." M.F. z B. podejrzewanej o fałszowanie faktur w okresie od stycznia 2004 r. do 31 maja 2005 r. (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] r.). W czasie kontroli U. Z. oświadczyła, że wszystkie transakcje z tym kontrahentem miały w rzeczywistości miejsce. Płatności dokonywane były w formie gotówkowej. Czynił to w jej imieniu pracownik – P. S. Zakupy materiałów budowlanych dokonywane były na bieżąco, w miarę potrzeb i nie były magazynowane, ale bezpośrednio dostarczane do zużycia w miejscach świadczenia usług z reguły własnym transportem ([...], nr rej. [...]. W przypadku jednorazowego zakupu większej ilości materiałów, wymagającego pojazdu o większych gabarytach, korzystano z transportu sprzedawców. Dalej organ wyjaśnił, że kontrola przeprowadzona w firmie M. F. wykazała, że w dokumentacji brakuje faktur, będących w posiadaniu innych przedsiębiorców, w tym U. Z.. Faktury posiadane przez M. F. o tych samych numerach, wystawione zostały na rzecz innych kontrahentów. Ze złożonego przez wystawcę oświadczenia wynikało, że każda inna faktura, o takim samym numerze lecz wystawiona na innego odbiorcę niż widniejący w posiadanej przez niego kopii jest fałszywa. W miesiącu grudniu 2004 r. nie stwierdzono występowania podwójnych faktur, tak jak to miało miejsce w poprzednich okresach rozliczeniowych, w tym listopadzie 2004 r. W dniu [...] r. Komenda Policji w Z. wszczęła dochodzenie w sprawie sfałszowania w okresie pomiędzy 2004 a 2006 r. dokumentów w postaci faktur firmy "B" M.F., tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 kk. Postępowanie to było objęte nadzorem Prokuratury Rejonowej w Z., sygn. akt [...], która następnie przedstawiła, [...] r. U. Z. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 i art. 270 § 1 kk polegającego na zaksięgowaniu w rejestrze zakupów w okresie od września 2004 r. do maja 2006 r. faktur VAT uprzednio sfałszowanych przez S.B., celem pozorowania dokonanych transakcji handlowych. Zarzut ten [...] r. został uzupełniony o przestępstwo z art. 56 § 1 kks, co zostało ogłoszone U. Z. [...] r. Prawomocnym wyrokiem z [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. uznał S.B. (pracownika firmy "B") za winnego przestępstwa podrabiania faktur VAT wykorzystanych następnie do rozliczeń podatkowych przez skarżącą. U. Z., wyrokiem z [...] r., sygn.. akt [...] również została skazana za posługiwanie się nierzetelnymi fakturami w rozliczeniach podatkowych (pkt 8 wyroku). W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. decyzją z [...] r. określił za grudzień 2004 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł, w miejsce deklarowanej przez U. Z. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie [...] zł (różnica [...] zł). Organ skorygował nadwyżkę wynikającą z deklaracji, gdyż zmniejszeniu uległa kwota do przeniesienia z miesiąca listopada. Decyzja ta została uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej, który nie zgodził się z zarzutem przedawnienia zobowiązań za grudzień 2004 r. ale powziął wątpliwość co do rzetelności innych ujętych w rozliczeniu faktur. Po przeprowadzeniu dodatkowych ustaleń kontrolnych w marcu 2015 r. okazało się, że dokumentacja FHU "A" U. Z. została zniszczona a sama firma została wniesiona aportem do spółki z o.o. "A" [...] r. Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. ponownie określił U. Z. za grudzień 2004 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł. Skarżąca odwołała się od decyzji organu I instancji wnosząc o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania. Podniosła, iż doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U z 2015 r., poz.613, w skrócie op). Po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił zaskarżoną decyzję i wydał decyzję reformacyjną. Wysokość nadwyżki do rozliczenia nie uległa zmianie jednakże organ odwoławczy wskazał, że nadwyżka ta jest do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, co organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu pominął i czyniło rozstrzygniecie niepełnym. Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego organ wskazał, że postanowieniem Komendy Policji w Z. [...] r., sygn. akt [...], [...] wszczęte zostało, na podstawie art. 325e § 1 kpk, dochodzenie w sprawie sfałszowania w okresie pomiędzy 2004 r. a 2006 r. dokumentów w postaci faktur VAT firmy "B" M. F., tj. o przestępstwo określone w art. 270 § 1 kk. Postępowanie to zostało objęte nadzorem Prokuratury Rejonowej w Z., sygn. akt [...] i w jego toku zostało wydane ([...]r.) a następnie ogłoszone ([...]r.) postanowienie o przedstawieniu zarzutów U. Z. (art. 286 § 1 kk i 270 § 1 kk) obejmujące okres od września 2004 r. do maja 2006 r. Postanowienie to zostało następnie zmienione przez dodanie zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 56 § 1 kks obejmujące ten sam okres i te same faktury, które skarżąca wykorzystała do rozliczenia podatku VAT za wskazany okres zaniżając podatek VAT do zapłaty i w ten sposób naraziła Skarb Państwa na uszczuplenie podatkowe za poszczególne miesiące od września 2004 r. do maja 2006 r. Postanowienie zostało ogłoszone skarżącej [...] r. Tym samym z dniem [...]r. czyli z datą wszczęcia postępowania karnego w ramach którego przedstawiono skarżącej powyższe zarzuty nastąpił skutego w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ podkreślił, że U. Z. została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z., który uprawomocnił się [...]r. (sygn. akt [...] pkt 8 wyroku z [...] r.). W konsekwencji powyższego termin przedawnienia zobowiązanie podatkowego za grudzień 2004 r. wydłużył się do [...]r. Nie ma też wątpliwości, że chociaż nie wszczęto formalnie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (faza in rem) to wszczęte zostało postępowanie karne i w jego przedstawiono U. Z. (podejrzanej) zarzut popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego (faza in personam). Wystąpił zatem zbieg postępowania karnego i karnego skarbowego w fazie in personam, co powoduje, że uznać należy, że wszczęcie postępowania karnego, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 op nastąpiło w tej samej dacie, tj. [...]r. Wobec przywołanego brzmienia zarzutu nie ma też wątpliwości, że występował związek pomiędzy prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym a zobowiązaniem podatkowym strony (rozliczeniem podatku za grudzień 2004 r.). Co do meritum sprawy, organ odwoławczy uznał, że zasadnie organ pierwszej instancji zakwestionował prawidłowość deklaracji podatkowej w podatku VAT za grudzień 2004 r chociaż w toku kontroli podatkowej za ten miesiąc nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Wadliwość deklaracji wynikała bowiem z określenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., decyzją z [...]r. nr [...] zobowiązania U. Z. w podatku VAT za listopad 2004 r., które skutkowało zmniejszeniem kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż Dyrektor Izby Skarbowej w K. z [...]r. utrzymał ją w mocy. Na to rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia celem umorzenia postępowania i zasądzenia kosztów postępowania, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 143, poz. 1199) która weszła w życie z dniem 1 września 2005 r.; braku wskazania podstaw prawnych zastosowania instytucji zawieszenia postępowania skoro organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]r. uchylił w całości postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie zawieszające postępowanie podatkowe za okres od lipca 2004 r. do maja 2006 r. oraz wydanie zaskarżonej decyzji po upływie okresu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze podniesiono, że równolegle z postępowaniem i kontrolą podatkową prowadzone było postępowanie przez Prokuraturę Rejonową w Z., które zakończyło się wniesieniem przeciwko skarżącej aktu oskarżenia z [...] r. Po jego wniesieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowił postępowanie podatkowe zawiesić na mocy art. 201 § 1 op. Postanowienie to zostało przez U. Z. zaskarżone i Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...]r. wyeliminował go z obrotu prawnego a postępowania w sprawie zawieszenia umorzył. Okoliczności tej organ odwoławczy nie uwzględnił w swoich rozważaniach. Skarżąca nie zgodziła się również przyjętą przez organ odwoławczy datą przedawnienia zobowiązań w podatku VAT za grudzień 2004 r., nie później niż [...]r. Podkreśliła, że organ odwoławczy jako datę zawieszeniu biegu przedawnienia przyjął datę ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów z art. 56 kks ([...]r.). Skarżąca wskazała również, że toku postępowania nie stosowano środka egzekucyjnego, o którym powiadomiono skarżącą. Stanowisku organu przeczy także interpretację ogólna Ministra Finansów z dnia [...]r. czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, zgodnie z którym art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, narusza konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że termin przedawnienia zobowiązania w podatku VAT za grudzień 2004 r., co do zasady upłynął [...]r., jednakże w przedmiotowej sprawie został on wydłużony z racji zawieszenia jego biegu na skutek wszczęcia postępowania karnego, w toku którego przedstawiono skarżącej zarzut popełnienia przestępstwa karnoskarbowego obejmującego również grudzień 2004 r. Dochodzenie zostało wszczęte [...]r. a postanowienie o przedstawieniu zarzutów wydano [...]r. a następne [...] r. Wiedzę o jego prowadzeniu skarżąca powzięła już [...]r., a o zarzutach karnoskarbowych [...]r. Wobec powyższego ziściły się przesłanki wskazane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. P 30/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ppsa). Orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa). Badanie zaskarżonej decyzji przez pryzmat wyżej wskazanego kryterium jej legalności wskazuje, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty skargi skupiają się na kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego za grudzień 2004 r., którego rozliczenia organ dokonał w innych kwotach niż deklarowane przez podatnika (mniejsza kwota do przeniesienia). Nie jest sporne, że zobowiązanie to co do zasady uległoby przedawnieniu [...]r., ale organ i skarżąca różnią się w kwestii wpływu na jego przedłużenie wystąpienia przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia określonej w art. 70 § 6 pkt 1 op., gdyż organ nie zawiadomił podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w trybie art. 70c tej ustawy. Organ natomiast wskazuje, ze nie miał takiego obowiązku, gdyż przepis ten został dodany do ustawy dopiero z dniem 15 października 2013 r. W tej sytuacji należy przypomnieć, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 op). Na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 op, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Powyższa regulacja stanowi o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wszczęcia postępowania "w sprawie" o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, przy czym w wyniku nowelizacji obowiązującej od 15 października 2013 r. ustawodawca wprost sformułował jeszcze wymóg zawiadomienia podatnika o postępowaniu karnym skarbowym i o tym, że wobec wszczęcia takiego postępowania nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne, Dz. U. z 2013 r. poz. 1149), które powstaje z mocy prawa, jak to ma miejsce w przypadku podatku od towarów i usług. W odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego przed 15 października 2013 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 lipca 2012 r., sygn. P 30/11 orzekł, że "art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Z powyższej sentencji oraz uzasadnienia wyroku wynika, że Trybunał wyraźnie powiązał zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w oparciu o art. 70 § 6 pkt 1 op z obowiązkiem stosownego powiadomienia podatnika, przed upływem terminu z art. 70 § 1 op, przy czym nie wskazał, kto i w jakim trybie ma dokonać powiadomienia o wszczęciu wskazanego w przepisie postępowania. Nie zdecydował jednak o powiązanie skutku w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dokonaniem konkretnej czynności procesowej czy też z prowadzeniem konkretnej fazy postępowania, kładąc jedynie nacisk na obowiązek poinformowania podatnika o fakcie wszczęcia stosownego postępowania. Oznacza to, że dla wystąpienia skutku z art. 70 § 6 pkt 1 op konieczne jest jedynie, aby podatnik został poinformowany, że nastąpiło wszczęcie postępowania karnego lub karnego skarbowego dotyczącego tego zobowiązania. Podkreślić należy, że to nie dzień przedstawienia zarzutów podejrzanemu, ale dzień wszczęcia postępowania "w sprawie" o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony jest tym, z którym następuje zawieszenie biegu terminu przedawnienia, zaś datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, o którym mowa w art. 303 kpk. Wskazane wymogi zostały w niniejszej sprawie spełnione, albowiem postanowieniem Komendy Policji w Z. z [...]r., sygn. akt [...] wszczęte zostało dochodzenie w sprawie sfałszowania w okresie pomiędzy 2004 r. a 2006 r. dokumentów w postaci faktur VAT firmy "B" M. F., tj. o przestępstwo określone w art. 286 § 1 kk w związku z art. 270 § 1 kk. Zawiadomienie o fałszowaniu faktur jego firmy przez pracowników złożył sam M. F. [...] r. Natomiast postanowieniem z [...]r. Prokuratura Rejonowa w Z. uzupełniła wcześniejsze (z [...]r.) postanowienie o przedstawieniu skarżącej zarzutu o przestępstwo z art. 56 § 1 kks (poświadczenie nieprawdy w dokumentach podatkowych VAT za okres od września 2004 r. do maja 2006 r. wskazując kwoty wynikające z wprowadzonych do ksiąg przychodów i rozchodów poświadczających nieprawdę faktur VAT wyszczególnionych w punkcie poprzednim, wykazując zaniżony podatek należny VAT do zapłaty, w następstwie czego jako podatnik nie wykazała należnego zobowiązania podatkowego i w ten sposób naraziła Skarb Państwa na uszczuplenie podatkowe). Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w Z., [...] Wydział Karny, z [...]r., sygn. akt [...] U. Z. została uznana winną tego, że w okresie od lipca 2004 r. do maja 2006 r. jako właścicielka PHU "A" działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru, zaksięgowała w swojej dokumentacji podatkowej sfałszowane przez inną ustaloną osobę faktury VAT, a następnie posługując się nierzetelnymi fakturami VAT, wymienionymi w pkt 8 wyroku, stwarzającymi pozory dokonanych transakcji handlowych, wprowadziła w błąd Urząd Skarbowy w ten sposób, że z faktur tych dokonała odliczenia podatku naliczonego, poprzez to zaniżyła podatek VAT należny do zapłaty (...), czym naraziła na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej, przy czym jest to kwota małej wartości, ti. przestępstwa skarbowego z art. 62 § 2 ks i 76 § 1 kks w zw. z art. 76 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks i art. 6 § 2 kks wymierzając karę grzywny. Wyrok ten jest prawomocny od [...]r. Co prawda w sprawie nie wszczęto postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, ale wszczęte zostało postępowanie w sprawie karnej o oszustwo podatkowe i w jego toku przedstawiono podejrzanej zarzut popełnienia przestępstwa skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Zaaprobować zatem należy stanowisko organu, że wszczęcie postępowania w sprawie karnej w toku którego przedstawienie skarżącej zarzutu popełnienia również przestępstwa skarbowego spełnia przesłankę z art. 70 § 6 pkt 1 op. Wobec powyższego, z datą ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów obejmującego przestępstwa karnoskarbowe nastąpił skutek przewidziany w tym przepisie, w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego liczony od daty jego wszczecia - występował tu bowiem związek pomiędzy prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym a zobowiązaniem podatkowym strony (rozliczeniem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2004 r.). W myśl art. 70 § 7 pkt 1 op termin przedawnienia biegł dalej, od dnia [...]r., tj. od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (wyroku Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [...]). W konsekwencji zobowiązanie podatkowe za grudzień 2004 r. przedawni się nie wcześniej niż z dniem [...]r. Tym samym organy podatkowe obu instancji wydając odpowiednio decyzje określające zobowiązanie w podatku VAT za grudzień 2004 r. w dniu [...]r. i [...]r. nie naruszyły prawa. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdzić należało, że organy nigdy nie łączyły skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia z zastosowaniem środka egzekucyjnego, lecz z faktem wszczęcia postępowania w sprawie karnoskarbowej co miało miejsce [...]r. Nie ma także znaczenia w sprawie uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego w trybie art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie to miało charakter wpadkowy i rozstrzygnięcie to nie przenosi się na kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego postępowaniem podatkowym zakończonym wydaniem decyzji przez organ I instancji w dniu [...]r. Zobowiązanie podatkowe w podatku VAT powstaje w trybie określonym w art. 21 § 1 pkt 1 op, a więc z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Podatnik składa wymaganą prawem deklarację, w której dokonuje rozliczenia podatku VAT. Jeśli więc zobowiązanie podatkowe U. Z. za grudzień 2004 r. powstało na skutek dokonania w tym miesiącu czynności opodatkowanej i podatnik dopełnił ciążącego na nim obowiązku złożenia deklaracji to w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniu organ może go skorygować wyłącznie wydając decyzję. Natomiast fakt, że organ podatkowy, który nie prowadził postępowania karnoskarbowego nie powiadomił skarżącej o zawieszeniu terminu biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych tym postępowaniem, nie może stanowić skutecznego zarzutu. W dacie jego wszczęcia, jak również wydania i ogłoszenia U. Z. postanowień o przedstawieniu zarzutów, co miało miejsce przed wydaniem wyroku przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 30/ 11 z 17 lipca 2012 r. nie obowiązywał art. 70c op, nakładający na organy podatkowe obowiązek informowania podatnika o toczącym się postępowaniu karnoskarbowym co skutkuje tym, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w terminie "podstawowym". W sytuacji, gdy postępowanie o przestępstwa karnoskarbowe już się toczyło i podatnik o nim powziął wiedzę (ogłoszono mu zarzut), to organ nie miał potrzeby zawiadomienia dokonać powtórnie. Nie ma też znaczenia, że to nie organy podatkowe powiadomiły stronę o wszczęciu postępowania w sprawie karnej skarbowej, lecz prokurator. Sąd orzekający nie akceptuje poglądu, że z tego względu zawiadomienie to nie wywołuje skutków w sferze przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przypomnieć należy cytowany już wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w którym Trybunał kładł nacisk nie tyle na szczególną formę i tryb powiadomienia podatnika o toczącym się postępowaniu, lecz na fakt uzyskania wiedzy, że stosowne postępowanie się toczy. Stanowisko to jest już ugruntowane w orzecznictwie, np. w wyroku NSA z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 135/14, gdzie Sąd stwierdził, że "Brak jednak informacji o wszczęciu postępowania ze strony organu prowadzącego postępowanie podatkowe bądź kontrolne nie może zmieniać faktu, że podatnik może uzyskać taką informację z innych źródeł np. od organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Bez znaczenia jest zatem, w jaki sposób podatnik dowiedział się o prowadzonym postępowaniu karnym, bądź w sprawie o wykroczenie. Istotna jest jedynie okoliczność, że wiedza taka została pozyskana" – i warunek ten w niniejszej sprawie został spełniony. Dokonując oceny powołanych w skardze zarzutów w świetle powyższych wywodów należało stwierdzić, że są one niezasadne. Natomiast wobec faktu, że skarżąca została prawomocnie skazana za zaksięgowanie w dokumentacji podatkowej sfałszowanych faktur VAT i odliczenie wykazanego w nich podatku naliczonego, poprzez co zaniżyła podatek należny, Sąd zauważył, że stosownie do art. 11 ppsa ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wskazuje to, że zasadnie strona została pozbawiona prawa od odliczenia podatku od towarów i usług ze sfałszowanych faktur. W konsekwencji, na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło