III SA/Gl 1010/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-02-14

Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Herman, Małgorzata Jużków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik spełnił warunki do przyznania płatności obszarowych w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2017, w szczególności w zakresie kwalifikowalności zadeklarowanej powierzchni gruntów rolnych, uwzględniając ustalenia kontroli terenowej dotyczące braku wykonania zabiegów agrotechnicznych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa. Rolnik nie spełnił wymogu utrzymania trwałych użytków zielonych w stanie umożliwiającym wypas lub uprawę poprzez wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego do dnia 31 lipca roku składania wniosku, co potwierdziły kontrole terenowe i dokumentacja fotograficzna. Brak wykonania wymaganych zabiegów, nawet z powodu rzekomej siły wyższej (zniszczenie wolier), nie zwalnia rolnika z obowiązku przestrzegania przepisów dotyczących płatności obszarowych.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2017. Kontrola wykazała rozbieżności między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią gruntów rolnych, a także brak wykonania wymaganych zabiegów agrotechnicznych na niektórych działkach, które były deklarowane jako trwałe użytki zielone. Rolnik kwestionował te ustalenia, powołując się na siłę wyższą (zniszczenie wolier hodowlanych) i niewłaściwe oznaczenie działek przez organ. Organy utrzymały w mocy decyzję organu pierwszej instancji, przyznając płatności w pomniejszonej wysokości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...]r. Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. utrzymał w mocy wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzję z [...] r. Nr [...]w sprawie przyznania M.B. płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2017. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz.1257, w skrócie kpa), art. 10 ust 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2137 ze zm.), art. 7 ust. 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz.1312, dalej ustawa o płatnościach bezpośrednich). ze zm.). Stan sprawy według posiadanych przez Sąd akt przedstawiał się następująco. Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym. [...]r. M.B., jako rolnik aktywny zawodowo złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2017, tj. jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej i płatności do powierzchni upraw strączkowych na ziarno. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania weryfikacyjnego wynosiła 9,74 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich JPO przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, ze zm.), uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Przeprowadzonej [...] i [...]r., kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykazała na całej powierzchni działki rolnej I (działki ewidencyjne nr [...],[...], pow. 1,03 ha) zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej; większą powierzchnię zadeklarowanej działki rolnej F (działki ewidencyjne nr [...],[...],[...]) niż stwierdzona (deklarowana - 2,08 ha; stwierdzona - 0,11 ha); mniejszą powierzchnię deklarowanej działki rolnej D (nr ew. [...]) niż stwierdzona (deklarowana - 0,82 ha; stwierdzona - 1,01 ha). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich JPO jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha albo jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich wynosi, co najmniej równowartość w złotych kwoty [...] euro przed zastosowaniem kar administracyjnych, o których mowa w art. 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm.). JPO jest przyznawana jeżeli rolnik spełnia warunki wynikające z art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z ze zm.), tj. rolnik został zakwalifikowany jako aktywny zawodowo. Organ dokonał wyliczenia procentowej różnicy między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania, która wyniosła 29,26%. Natomiast różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 2,85 ha. Zatem po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do JPO wyniosła 5,4650 ha, co przy określonej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 października 2017 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2017 r. (Dz. U. poz. 1887) stawce JPO do 1 ha w 2017 r. w kwocie 461,55 zł dało należna płatność w kwocie 2 522,37 zł. Wyliczenie uwzględnia regulację art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Odnośnie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) organ odwołując się do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 stwierdził, że płatność za zazielenienie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.), jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatność obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. W toku prowadzonego postępowania stwierdzono, że powierzchnia działek rolnych deklarowanych do JPO wynosiła 9,74 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie a ponieważ stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2017 r. została określona w kwocie 309,77 zł (rozporządzenie MRiRW z 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2017 r., Dz. U. poz. 1894) to należna kwota płatności wynosi 3 017,16 zł. Natomiast płatność dodatkowa (redystrybucyjna) przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tejże ustawy jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha, nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Tym samym płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do JPO wynosiła 12,59 ha, tyle samo co powierzchnia deklarowana kwalifikowalna do tej płatności. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania była mniejsza, gdyż wynosiła 9,74 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu, zgodnie z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia (UE) nr 809/2014. Stąd, Ze względu na art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powierzchnię tę pomniejszono o 3 ha i wynosi ona 6,74 ha. Dalej organ wyjaśnił, że prawdziwości deklaracji zawartych we wniosku o płatności nie potwierdził Raportu z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w dniach [...] i [...]r. Stwierdzone w jej toku nieprawidłowości wskazano wyżej. Zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczonych w oparciu o obszar zgłoszony. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 29,26%. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 2,85 ha. Zatem po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do płatności dodatkowej wynosi 2,4650 ha a ponieważ stawka płatności dodatkowej do 1 ha uprawy w 2017 r. wynosiła 436,35 zł (rozporządzeniu MRiRW z 9.10.2017 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2017 r., Dz. U. poz. 1895) to należna kwota płatności dodatkowej wynosi 436,35 zł. Kolejna płatność związana do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wynosiła 1,00 ha. Powierzchni tej organ nie kwestionował, gdyż została potwierdzona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z art. 8 ust 1 pkt 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatność powyższa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny obszar kwalifikowalny, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia (UE) nr 809/2014, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Ponieważ stawka płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do 1 ha w 2017 r. (rozporządzenie MRiRW z 9.10.2017 r. w sprawie stawek płatności związanych do powierzchni upraw za 2017 r., Dz.U. poz. 1893) ma charakter degresywny i tak do powierzchni 75 hektarów obowiązuje stawka wyższa, która wynosi 606,52 zł, to należna kwota płatności wynosi 606,52 zł. Płatność w wysokości przyznanej decyzją została przekazana na rachunek bankowy rolnika pomniejszona o kwotę wypłaconej zaliczki na poczet płatności bezpośrednich. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący akcentował występujące w niej nieprawidłowości. W szczególności nie zgadzał się z wykluczeniem z dopłat całej powierzchni działki ew. nr [...] i [...] o pow. 0,103 ha, która była użytkowana rolniczo jako pastwisko dla bażantów oraz w końcowej części jako łąka koszona co najmniej 2 razy w roku. Jak co roku na początku [...]r. były wykoszone resztki roślin na części pastwiska. Wykorzystanie trwałych użytków zielonych w tej formie powoduje dobre nawożenie w azot (pomiot ptasi), co skutkuje intensywnym wzrostem roślin. W okresie letnim, lipcu niektóre rośliny na pastwisku sięgają pułapu górnej siatki na wolierach. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżona decyzją z [...] r. nie uwzględnił zarzutów odwołania. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że po ponownej weryfikacji i ocenie złożonego przez rolnika wniosku o płatności JPO, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) na rok 2017 wraz z 16 załącznikami graficznymi nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do zakwestionowania ustalonych przez organ I instancji płatności i ich wysokości. Wniosek zawierał deklarację działek rolnych oznaczonych symbolem A/Al, B/Bl, C/Cl, D/Dl, E/El, F/Fl, H/Hl, 1,11, J/J1/J2, K/Kl/Kla zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych położonych w obrębie: P. i P., gminie: W., powiat: [...], województwo [...] o powierzchni 12,59 ha użytków rolnych. Powierzchnia zgłoszona do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wynosiła 1,00 ha. Kontrola zgodności i kompletności wniosku nie stwierdziła nieprawidłowości. Natomiast w trakcie kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu informatycznego IACSplus stwierdzono, że suma powierzchni części działek rolnych leżących na działce ewidencyjnej o identyfikatorze [...] oraz powierzchni niezgłoszonej na tej działce, jest większa od powierzchni uprawnionej do uzyskania JPO na tej działce ewidencyjnej; suma powierzchni części działek rolnych leżących na działce ewidencyjnej o identyfikatorze [...]oraz powierzchni niezgłoszonej na tej działce, jest większa od powierzchni uprawnionej do uzyskania JPO na tej działce ewidencyjnej. Powyższe skutkowało ustaleniem dla działki rolnej J (dz. ew .[...], [...]) o deklarowanej powierzchni użytków rolnych 1,03 ha wykluczenie na podstawie wykonanych pomiarów 0,04 ha. Stwierdzono powierzchnię 0,99 ha. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich JPO przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. Również kontrola kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona metodą FOTO przez uprawnionego wykonawcę a opisana w Raporcie wykazała rozbieżności pomiędzy deklarowaną we wniosku powierzchnią kwalifikującą się do płatności a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu, w stosunku do działki rolnej: - D-deklarowano JPO o powierzchni 0,82 ha, stwierdzono JPO na powierzchni 1,01 ha; - F-deklarowano JPO o powierzchni 2,08 ha, stwierdzono JPO na powierzchni 0,11 ha; - - FI-deklarowano TUZ (trwały użytek zielony) o powierzchni 2,08 ha, stwierdzono TUZ na powierzchni 0,11 ha; - I -deklarowano JPO o powierzchni 1,03 ha, na całej powierzchni nie stwierdzono deklarowanej uprawy; - II -deklarowano JPO o powierzchni 1,03 ha, na całej powierzchni nie stwierdzono deklarowanej uprawy, przy czym stwierdzone nieprawidłowości przyporządkowano do konkretnych kodów błędów oraz zamieszczono uwagi, typu na działce nie wykonano w danym roku żadnych zabiegów przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się chwastów. Ustalenia kontroli potwierdziły, że powierzchnia stwierdzona była mniejsza od deklarowanej do JPO i wynosiła 9,74 ha (deklarowana 12,59 ha). Różnica wynosi 2,85 ha co stanowi 29,26%. Powyższe ustalenie, po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, skutkowało zatwierdzeniem do JPO powierzchni 5,4650 ha, a tym samym pomniejszeniem płatności o 1973,13 zł. Odnośnie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) organ wyjaśnił, że ponieważ powierzchnia działek rolnych deklarowanych do JPO wynosiła 9,74 ha, to stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Również płatność dodatkowa (redystrybucyjna), która przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy została pomniejszona o 756,76 zł z racji przedeklarowania powierzchni (12,59 a 9,74 ha). Zgodnie z zapisem art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich powierzchnię zatwierdzona do JPO pomniejszono o 3 ha i wynosi ona 6,74 ha, w konsekwencji po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do płatności dodatkowej wynosi 2,4650 ha (art. 19a ust. 1 rozporządzenia UE nr 640/2014). Płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno została przyznana w pełnej wysokości bowiem nie stwierdzono rozbieżności pomiędzy powierzchnia działek deklarowanych a powierzchnią upraw roślin strączkowych na ziarno. Wynosiła 1,00 ha. Organ odwoławczy po ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał, że przyznane rolnikowi przez organ I instancji płatności na rok 2017: 1. JPO w kwocie 2 522,37 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1 973,13 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; 2. Płatność za zazielenienie w kwocie 3 017,16 zł; 3. Płatność redystrybucyjna – w kwocie 436,35 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 756,76 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; 4. Płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno - 2017 w kwocie 606,52 zł były prawidłowe i oparte w stanie faktycznym sprawy ustalonym na podstawie stosownych kontroli oraz dokumentacji fotograficznej. Podkreślono również, że we wniosku rolnik deklarował działki jako trwałe użytki zielone, co wymaga stosownych zabiegów agrotechnicznych a nie hodowlę bażantów. Decyzja powyższa została zaskarżona wniesieniem skargi do tut. Sądu. Nie zgadzając się z decyzja organu II instancji skarżący podkreślił, że organ nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności podnoszonych już w odwołaniu oraz na etapie zastrzeżeń do wyników kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przedstawionych w doręczonym mu Raporcie. Działka rolna I o pow. 1,03 ha użytkowana jako TUZ – pastwisko dla bażantów, była wykaszana w [...]r. i spełniała warunki kwalifikujące do płatności. Podobna sytuacja miała miejsce odnośnie działki F. Nadto organ nie uwzględnił wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych w postaci obfitych opadów mokrego śniegu, które w [...]r. spowodowały nadmierne obciążenie sieci woliery w których hodowane były bażanty. Nastąpiło zerwanie woliery i jej zawalenie skutkujące przygnieceniem bażantów. Woliery były na działkach nr [...], [...] i [...]o pow. 2,05 ha oraz na działkach nr [...] i [...] o pow. 1,03 ha. W pierwszej kolejności zajęto się naprawą szkód a następnie w [...]r. koszeniem. Szybkie tempo wzrostu trawy, która przerosła woliery uniemożliwiło prowadzenie na tym obszarze zabiegów agrotechnicznych i utrzymanie użytków w dobrej kulturze rolnej. Podkreślono, że organ wskazuje na nieprawidłowości na działkach nr [...] i [...], podczas gdy w istocie dotyczy to działek [...], [...], [...], [...] i [...]. Błędne wskazanie działek dowodzi braku rzetelności i dokładność działania organu, a to rzutuje na ocenę całego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, ze nie zostały spełnione przesłanki wystąpienia siły wyższej, która stanowiłaby nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności niezależne od skarżącego, których następstw nie można uniknąć mimo zachowania należytej staranności, a które spowodowały niemożność zakwalifikowania deklarowanych hektarów do płatności jako trwałych użytków zielonych (TUZ). Skarżący nie wnioskował o dopłaty do hodowli bażantów. Nie doszło też do błędnego opisu działek, co wyjaśnił organ w piśmie z [...] r. wskazując, że tylko część ich powierzchni została zakwalifikowana do płatności. Podczas rozprawy 14 lutego 2019 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty akcentując wystąpienie klęski żywiołowej, która zwaliła woliery i uniemożliwiła koszenie łąki. Nie było tez przeszkód wykorzystywania TUZ jako pastwisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne wykonują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi kwalifikowane naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub art. 247 Ordynacji podatkowej. Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bierze zatem pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę. Należy również zaznaczyć, iż sądy administracyjne nie posiadają uprawnień do dokonywania ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego. W następstwie wniesienia skargi Sąd nie posiada kompetencji do rozpatrzenia sprawy na nowo, jest natomiast związany ustaleniami organu administracyjnego, badając jedynie czy zostały one poczynione w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszystkich wymogów, przewidzianych przez przepisy prawa procesowego. Zasadniczą kwestią postępowania administracyjnego było ustalenie, czy skarżący spełnił przesłanki do objęcia wsparciem z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i zapisy wniosku o płatności JPO, płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjną i płatność do powierzchni upraw strączkowych na rok 2017 odpowiadają stanowi rzeczywistemu. W rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy prawa unijnego i krajowego m.in.: - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze. zm.); - rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48); - rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07,2014 r., str. 69, ze zm.); - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., sir. 608, ze zm.), - ustawa z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz.U. z 2018 poz. 1312), - ustawa z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257). - rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. 2015 r. poz. 351 ze zm.). Nie jest też sporne, że wnioskodawca ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów na rok 2017 na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, który stanowi, że płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Powyższa ustawa w art. 8 ust. 1 stanowi, że jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu [...]roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Narzędziem weryfikacji informacji zawartych we wniosku są kontrole administracyjne i uzupełniające je kontrole na miejscu, co wynika z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013. System kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność (art. 58 ust. 2). W celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych. Mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej (kontrola na miejscu) ale każde państwo członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za koordynowanie obu rodzajów kontroli, w tym uprawniony do delegowania wykonania niektórych elementów prac, które należy przeprowadzić na mocy niniejszego rozdziału, wyspecjalizowanym agencjom lub firmom. Organ zachowuje jednak prawo do kontroli oraz odpowiedzialność za takie prace. Kontrola metodą FOTO polega na zrealizowaniu czynności kontrolnych w odniesieniu do wszystkich działek rolnych wchodzących w skład całego gospodarstwa, które polegają na pomiarze powierzchni działek rolnych w oparciu o ortofotomapę (cyfrowe odwzorowanie terenu wykonane na podstawie zobrazowań satelitarnych) oraz przeprowadzeniu wywiadu terenowego. W trakcie wywiadu terenowego sprawdza się rodzaj uprawy/grupy upraw, jaka występuje na kontrolowanej działce rolnej, wykonywane jest zdjęcie działki rolnej i ewentualnie dokonywane są pomiary tych granic, których nie można było pomierzyć na ortofotomapie, ponieważ były zbyt małe lub słabo widoczne (np. w cieniu drzew). Kontrola na miejscu i wykonywane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. W trakcie kontroli nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników. Tym samym raport z kontroli ma decydujące znaczenie jeśli chodzi o dane dotyczące działek rolnych. Działalność rolnicza - to działalność oznaczająca produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych (w tym zbiory, dojenie, hodowla zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich) lub utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności, w terminie do dnia [...] roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. Zgodnie z art. 32 ust 1,2 i 4 rozporządzeniem nr 1307/2013 wsparcie w ramach systemu płatności podstawowej przyznaje się rolnikom po aktywacji - w Formie zgłoszenia zgodnie z art. 33 ust. 1 -uprawnienia do płatności na kwalifikujący się hektar w państwie członkowskim, w którym przydzielono uprawnienie. Aktywowane uprawnienia do płatności zapewniają prawo do rocznej płatności określonych w nich kwot, bez uszczerbku dla stosowania dyscypliny finansowej, zmniejszania płatności zgodnie z art. 11 oraz liniowych zmniejszeń zgodnie z art. 7, art. 51 ust. 2 i art. 65 ust. 2 lit. c) niniejszego rozporządzenia oraz dla stosowania art. 63 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (ust. 1). Natomiast "kwalifikujący się hektar" został zdefiniowany w ust. 2 i obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Tym samym hektar kwalifikujący się do JPO oznacza: - wszelkie użytki rolne (grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe): wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej - utrzymywane w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności w terminie do dnia [...] roku składania wniosku, - w przypadku, gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności rolniczej z wyłączeniem obszarów na lotniskach, polach golfowych, boiskach sportowych, - każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do JPO w 2008 r. i który: nie spełnia powyższych warunków ze względu na objęcie obszaru ochroną na mocy dyrektywy ws. ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, dyrektywy wodnej, dyrektywy ws. ochrony dzikiego ptactwa, (np. powierzchnie deklarowane na obszarach NATURA 2000), - jest zalesiony w ramach PROW 2007-2013 (schemat I -Zalesianie gruntów rolnych) lub PROW 2014-2020. Jak wynika z uzasadnienia decyzji powyższymi regulacjami kierowały się organy obu instancji dokonując weryfikacji kwalifikowalności powierzchni do płatności. Oparły się na ustaleniach opisanych w Raporcie z kontroli przeprowadzonej [...]i [...]r. ustalenia te były przez skarżącego bezskutecznie kwestionowane pismem z [...]r. W piśmie z [...] r. organ wyjaśnił, że na dziatkach ewidencyjnych [...], [...], [...] działka rolna F/Fl TUZ, zakwalifikowano tylko 0,11 ha łąki w dobrej kulturze rolne, pozostała cześć stanowi teren na którym w roku 2017 nie przeprowadzono żadnych zabiegów agrotechnicznych. Na wskazanym obszarze dominuje nawłoć - roślina wieloletnia inwazyjna która wypiera pozostałą roślinność. Widoczne liczne zdrewniałe, przegnite resztki chwastów wieloletnich; na działkach ewidencyjnych [...] i [...] działka rolna I/Il TUZ, na całej powierzchni zmierzonej działki tj. 0,99 ha nie stwierdzono śladów wykonania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych zapobiegających rozprzestrzenianiu się chwastów. Zauważono w związku z zerwaniem siatek w wolierach zlokalizowanych na działce rolnej F/Fl nie była wówczas prowadzona hodowla bażantów, zatem nie istniały przeszkody do wykonania zabiegów pielęgnacyjnych. Organ odwoławczy wskazał również na dokumentację fotograficzną, która obejmuje 34 zdjęcia (wykonane dla działek rolnych F/Fl i I/Il), opatrzone nr ID rolnika, datą kontroli, oraz nr kolejnym fotografii. Zdjęcia zostały wykonane [...]r. i [...]r. a ich analiza wskazuje w sposób jednoznaczny, że na deklarowanych działkach rolnych F/Fl i I/Il zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Kontrola przeprowadzona [...]w żaden sposób nie potwierdziła, że do dnia 31 lipca wykonano na gruncie jakikolwiek zabieg agrotechniczny wymagany dla otrzymania płatności. Stwierdzono obecność roślin wieloletnich (nawłoć) i postępujące zachwaszczenie wielogatunkowe. Powyższe potwierdziły również zdjęcia z [...]r. działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], które nie noszą śladów stosowania zabiegów agrotechnicznych. Nie jest też sporne, że we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 skarżący deklarował m.in. działki ewidencyjne o nr [...], [...], [...], [...] i [...], co dotyczy działek rolnych (F/Fl i I/Il) wskazanych jako trwały użytek zielony (TUZ) a nie jako hodowla bażantów. Warunki uzyskania takiej płatności określa rozporządzeniu MRiRW z 12 marca 2015 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. 2015r. poz. 351 z późn. zm.) i muszą one być przestrzegane, o czym rolnik jest pouczany składając wniosek. Grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usuniecie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich (§2). Uprawnienie do płatności na kwalifikujący się hektar określa w art. 32 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, które definiuje pojęcie kwalifikującego hektara. Aktywowane uprawnienia do płatności zapewniają prawo do rocznej płatności określonych w nich kwot, bez uszczerbku dla stosowania dyscypliny finansowej, zmniejszania płatności zgodnie z art. 11 oraz liniowych zmniejszeń zgodnie z art. 7, art. 51 ust. 2 i art. 65 ust. 2 lit. c) niniejszego rozporządzenia oraz dla stosowania art. 63 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Z e wskazanej regulacji wynika, że hektar kwalifikujący do JPO oznacza wszelkie użytki rolne (grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe): wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej; utrzymywane w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności w terminie do dnia 31 lipca roku składania wniosku; w przypadku, gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności rolniczej z wyłączeniem obszarów na lotniskach, polach golfowych, boiskach sportowych; każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do jednolitej płatności obszarowej w 2008 r. i który: nie spełnia powyższych warunków ze względu na objęcie obszaru ochroną na mocy dyrektywy ws. ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, dyrektywy wodnej, dyrektywy ws. ochrony dzikiego ptactwa, (np. powierzchnie deklarowane na obszarach NATURA 2000); jest zalesiony w ramach PROW 2007-2013 (schemat I -Zalesianie gruntów rolnych) lub PROW 2014-2020. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności Raportu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej [...] i [...]r. oraz sporządzoną na tą okoliczność dokumentacją fotograficzną należy zgodzić się z organami obu instancji, że deklarowany przez skarżącego obszar na działce rolnej I/Il będącej przedmiotem odwołania nie spełnia definicji "hektara kwalifikującego" i nie może zostać objęty płatnościami w ramach wsparcia bezpośredniego, gdyż wykonane w czasie kontroli zdjęcia nie potwierdzają śladów wykonania jakichkolwiek zabiegów zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów, co oznacza że na dzień kontroli takich działań nie prowadzono i deklaracja nie została przez wnioskodawcę spełniona. Stwierdzając nieprawidłowości w deklaracji złożonej przez rolnika organ nie nadaje im wagi, gdyż konsekwencje wynikające z konkretnego stanu faktycznego są określone przez przepisy prawa. Przepis regulujący prawo przyznawania płatności do gruntów rolnych, jak również sankcje mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek - ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu. Powyższe ma na celu zagwarantowanie wszystkim producentom równego traktowania w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Ponieważ płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Sąd nie podziela argumentów skarżącego podniesionych w skardze, które stanowią powielenie zastrzeżeń do Raportu z kontroli na miejscu oraz w odwołaniu i zostały szczegółowo wyjaśnione zarówno w piśmie z [...] r., jak i w uzasadnieniu decyzji obu instancji. W sprawie, wbrew zarzutom skargi, organy wykazały, że w 2017 r. nie była prowadzona działalność rolnicza na całej deklarowanej powierzchni działki I i II i F/F1 deklarowanej do JPO, jako trwały użytek zielony. Wskazać należy, że skarżący w istocie ustalenia te potwierdził, wskazując, że były one następstwem działania siły wyższej, o której wystąpieniu jednak nie powiadomił bezzwłocznie organu. Wskazał, że działki te były wykorzystywane do hodowli bażantów, o czym we wniosku nie informował. Opady śniegu i zniszczenie wolier posadowionych na spornych działkach, było główna przyczyną, która uniemożliwiła przeprowadzenie wymaganych do płatności zabiegów agrotechnicznych na części działek deklarowanych do płatności jako trwałe użytki zielone. Jak już Sąd wskazywał, obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy. Warunek ten w niniejszej sprawie nie został spełniony co skutkowało koniecznością przyznania płatności do powierzchni mniejszej niż wynikało z deklaracji. W decyzji organ omówił zasady, na jakich wylicza się maksymalny obszar kwalifikujący (MKO) w ramach działki ewidencyjnej, jak również na sposób wykonania ortofotomap cyfrowych, dzięki któremu ustalona na tej podstawie powierzchnia użytkowana rolniczo w ramach działki ewidencyjnej odzwierciedla stan faktyczny. Ortofotomapy czyli zdjęcia cyfrowe powierzchni ziemi wykonywane z samolotu lub satelity, są opracowaniem geodezyjnym, wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zostały wprost wymienione w art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, jako podstawa, na której dokonuje się identyfikacji działek rolnych na potrzeby kontroli wniosków. Stanowią tym samym podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Należy również zauważyć, że analizy dokonują pracownicy organu posiadający do tego odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia. System informatyczny, który wykorzystuje organ, pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, to jest zweryfikowania położenia spornej działki wyrysowanych na załącznikach graficznych wniosków z wartością MKO ustaloną w systemie. System stanowi dla organów Agencji centralną i uniwersalną bazę danych do wyliczenia powierzchni dla różnych programów pomocowych. Skarżący stwierdza, że decyzja dla niego jest krzywdząca i organ działa nierzetelnie, nie przedstawia jednak konkretnych zarzutów, ani też nie wskazuje innych dowodów, które miałyby przeczyć ustaleniom organów. Wskazuje na przyczyny odstąpienia od wykoszenia części deklarowanych działek, które jednak nie wynikają z przyczyn obiektywnych ani działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, jak chce skarżący. Podkreślić trzeba, że to nie organ udzielający płatności, ale producent rolny jest obowiązany do weryfikacji przed złożeniem wniosku powierzchni użytkowanej rolniczo, przez jej dostosowanie do stanu faktycznego na dany rok. Karta informacyjna nie zwalnia producenta z odpowiedzialności za zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym. Nie może też usprawiedliwiać uchybienia wymogom uzyskania płatności JPO i płatności pochodnych zmiana sposobu wykorzystywania deklarowanych działek - trwałych użytków zielonych jako pastwisko dla bażantów. Zwłaszcza, że płatności do trwałych użytków zielonych wymagają koszenia, a tego obowiązku skarżący nie dopełnił, co potwierdziła dokumentacja fotograficzna. Nie może też samoistna zmiana sposobu użytkowania działki, skutkująca przeszkodą w wypełnieniu zobowiązań uprawniających do płatności przez zawalenie się woliery utrudniającej lub uniemożliwiającej koszenie stanowić usprawiedliwionej przeszkody do uzyskania JPO. Nie jest to działanie siły wyższej czy okoliczność nadzwyczajna, jak chciał skarżący ani zdarzenie, któremu nie mógł zapobiec dla wypełnienia zobowiązań wynikających z deklaracji działek do płatności. Definicje tych pojęć zawiera art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 106/2013 i w katalogu przypadków nie ma takiej pozycji, na jaka wskazuje skarżący. W istocie decydują o uznaniu danej sytuacji za taki przypadek konkretne okoliczności zdarzenia, które było nadzwyczajne i nieprzewidywalne, niezależne od rolnika, który nań się powołuje i którego następstwa nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. Przesłanki te w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione. Wskazać tez należy, że zgodnie z ustawą o płatnościach reguły procedowania, co do wniosków o płatności zawierają odrębności, tzn. odbiegają od zasad prowadzenia postępowania przewidzianych w kodeksie postepowania administracyjnego (art. 3 ustawy). Ustawodawca nie przewidział bowiem obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 kpa, ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, przy przyjęciu zasady, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy). Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony (art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o płatnościach). Jeżeli zatem podjęte przez organ czynności mające na celu ustalenie stanu działki w 2017 r. i stwierdzenie zaniechania zabiegów agrotechnicznych, w tym koszenia uważała za niewystarczające, to na stronie spoczywał obowiązek podjęcia inicjatywy dowodowej w tym zakresie. W toku postępowania administracyjnego skarżący z taką inicjatywą dowodową nie występował a wyłącznie wskazywał na uzasadnione w jego ocenie przyczyny odstąpienia od ich wykonania czy uniemożliwiające ich wykonanie bez jego zawinienia. Stanowiska tego organ nie podzielił, co szczegółowo uzasadnił. W ocenie Sądu stwierdzona przez organ nieprawidłowość i niezgodność co do deklarowanej do dopłat powierzchni działki z ustaleniami organu – uzasadniała podjęte rozstrzygnięcie. A wielkość rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, uzasadniała odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji, co organ z powołaniem się na właściwe przepisy omówił w treści decyzji. W sprawie nie doszło również do oparcia decyzji na wadliwych ustaleniach faktycznych wynikających z błędnego określenia oznaczenia numerowego działek. Organ opierał się na treści wniosku oraz ustaleń opisanych w Raporcie z kontroli na miejscu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło