III SA/Gl 1011/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Sędzia NSA Marek Kołaczek (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007r. przy udziale – sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku w sprawie zwrotu należności celnych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy postanowienie tegoż organu nr [...]z dnia [...]r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku [...]Sp. z o.o. w C. z [...] kwietnia 2005 r. w sprawie zwrotu kwoty należności głównej, orzeczonego decyzją nr [...] W podstawie prawnej decyzji powołano art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności nawiązano do dotychczasowego przebiegu postępowania. W tych zaś ramach wskazano, że strona skierowała do organu wniosek datowany [...] kwietnia 2005 r. zawierający wezwanie do zapłaty na rzecz strony skarżącej odsetek od kwot pobranych przez Urząd Celny tytułem cła oraz kwot pobranych tytułem odsetek wyrównawczych dotyczący decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...]r. nr [...] uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 stycznia 2005 r. (sygn. akt 3/ISA/Ka 2202/03) Wniosek zawierał wezwanie do zwrotu kwot [...]zł z tytułu należności głównej, [...]zł z tytułu odsetek od należności głównej naliczonych na dzień [...]r. oraz [...]zł z tytułu niezapłaconej części odsetek należnych na dzień [...]r. Organ wyjaśnił, że kwestia zapłaty odsetek na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego jest przedmiotem postępowania odwoławczego w związku z wyrokami sądu administracyjnego, natomiast w kwestii zwrotu należności głównej organ poinformował, że decyzja z [...] r. nr [...]została wykonana w całości, w związku z czym pismo strony zostało potraktowane jako wniosek o jej wzruszenie. Wobec czego strona skarżąca wezwana została w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie ustawowej podstawy wzruszenia decyzji z pouczeniem, że w wypadku nieuzupełnienia braków wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Strona została wezwana także do uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 5 zł od wniosku. Strona skarżąca w odpowiedzi nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i podniosła, że nie dąży ona do wzruszenia decyzji, natomiast pismo z [...] kwietnia 2005 r. należy traktować jako składane w toku postępowania o naliczenie i zwrot odsetek od niesłusznie pobranych należności. Dlatego też wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej strona uznała za nieuzasadnione. W odpowiedzi organ poinformował stronę, że jej wnioski w zakresie zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych zostały włączone do akt sprawy dotyczącej ponownego rozpatrzenia odwołania w związku z wyrokiem sądu administracyjnego z 13 stycznia 2005 r. Strona w kolejnym piśmie wyjaśniła, że nie kwestionuje decyzji zarządzającej zwrot należności celnych a jedynie sposób rozliczenia tych decyzji i w związku z tym domaga się zapłacenia należności celnych zgodnie z wezwaniem. Wobec powyższego organ pierwszej instancji uznał, iż strona nie uzupełniła braków wniosku i wydał w dniu [...]r. postanowienie o pozostawieniu pisma strony bez rozpoznania. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie, w którym zarzuciła mu naruszenie przepisów art. 169 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej popełnione na skutek niewłaściwego zastosowania tych przepisów. Na podstawie powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznania wniosku strojny co do meritum. W uzasadnieniu swego stanowiska strona podniosła, że należał się jej zwrot kwoty [...]złotych obejmującej zarówno należność celną jak i odsetki, których zwrot przyznano decyzją z dnia [...]r. Nr [...]. W związku z czym faktycznie zwrócona kwota podlega na mocy art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 250 § 5 ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny. Wobec czego wniosek o zwrot pozostałej części uznać należy za zasadny. Strona podniosła nadto, że treścią jej żądania nie było wydanie kolejnej decyzji zarządzającej zwrot cła a jedynie wykonanie decyzji z [...] r., które jej zdaniem nie nastąpiło. Strona podniosła również, że żądanie uiszczenia opłaty skarbowej od wniosku było pozbawione podstaw prawnych bowiem zgodnie z treścią załącznika do ustawy z 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86 poz. 960 z późn. zm.) podania i załączniki do podań w sprawach zwrotu należności celnych są wolne od opłaty skarbowej. Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu organ podniósł, że w Izbie Celnej prowadzono dwa postępowania - w sprawie zwrotu należności celnych i w sprawie zapłaty odsetek od zwracanych należności celnych. Wobec czego za niesporne uznać należy, że postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych zostało zakończone ostateczną decyzją z [...]r., zatem wniosek strony w części wezwania do zwrotu kwoty [...]zł odnosił się do decyzji ostatecznej. Organ uznał również wezwanie strony do usunięcia braków podania z [...] kwietnia 2005 r. za celowe podnosząc, że nie był władny bez zgody strony, samodzielnie wyznaczyć przedmiotu postępowania. Organ nie podzielił zarzutu strony odnośnie zwolnienia pisma z [...] kwietnia 2005 r. od opłaty skarbowej podkreślając, że zawarty w nim wniosek odnosi się do decyzji ostatecznej i jako taki nie może zostać potraktowany jako wniosek o zwrot cła. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono także, że kwestie dotyczące sposobu obliczania odsetek od zwracanych należności celnych były przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 stycznia 2005 r. Postępowanie prowadzone pod nr sprawy [...] zakończone zostało wydaniem w dniu [...]r. decyzji zarządzającej zapłatę odsetek w łącznej kwocie [...]zł. Decyzja ta została wykonana w dniu [...]r. kiedy to dokonano przelewu kwoty [...]zł. Na decyzję powyższą strona wniosła w dniu [...] lipca 2005 r. skargę do tut. Sądu. W ocenie organu odwoławczego kwestionowane przez stronę wykonanie decyzji jest czynnością materialno – techniczną realizującą postanowienie w niej zawarte. Tym samym niemożliwej jest inne wykonanie ostatecznej decyzji bez jej jednoczesnego wzruszenia. Powyższe postanowienie zaskarżone zostało w całości przez spółkę [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Strona skarżąca wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów procesu Postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania a to art. 169 § 1, 2 i 4, w związku z art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej popełnione skutkiem pozostawienia bez rozpoznania wniosku strony wbrew dyspozycji tych przepisów W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w świetle rozstrzygnięć zapadłych w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 stycznia 2005 r. należał się jej nie tylko zwrot pobranych niesłusznie należności celnych i odsetek wyrównawczych ale także zapłata odsetek od niesłusznie pobranych kwot. Wobec czego kwotę [...]zł rozliczyła według zasady wynikającej z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 250 § 5 Kodeksu celnego zarachowując ją na należność główną i odsetki od tej należności. Żądane w piśmie z [...] kwietnia 2005 r. kwoty są konsekwencją tego zarachowania. Tym samym pismo zostało niewłaściwie potraktowane przez organ jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej. Strona skarżąca podniosła również, iż w zaskarżonym postanowieniu organ mimo iż formalnie pozostawił wniosek bez rozpoznania to w istocie rozpoznał żądanie strony w sposób merytoryczny uznając w uzasadnieniu zwrot należności celnych za bezpodstawny. Zajęcie takiego stanowiska nie uzasadnia jednak pozostawienia wniosku strony bez rozpatrzenia a co najwyżej wydanie decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku. Jeśli zdaniem Dyrektora Izby Celnej wniosek strony nie mógł być w tym stanie sprawy uwzględniony miał on prawo zwrócić na to uwagę stronie jedynie w oparciu o art. 121 Ordynacji podatkowej a nie art. 169 tejże ustawy. Strona skarżąca nie zgodziła się również z przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentem pozostawienia wniosku bez rozpoznania w postaci braku opłaty skarbowej podtrzymując wcześniejsze stanowisko iż pismo z [...] kwietnia 2005 r. jako zawierające wniosek o zwrot należności celnych było wolne od opłaty skarbowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, odtąd p.p.s.a.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika zaś, iż zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wyłącznie w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl z kolei art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy, Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Skarga jest częściowo uzasadniona jednak nie w stopniu pozwalającym na jej uwzględnienie. Wniosek strony z [...]kwietnia 2005 r. w zakresie dotyczącym kwoty [...]złotych tytułem należności głównej dotyczył części świadczenia objętego ostateczną decyzją z [...]r., którego to faktu strona nie kwestionowała. Zatem organ w sposób prawidłowy potraktował powyższy wniosek jako zmierzający do wzruszenia ostatecznej decyzji. Wzruszenie takie może się dokonać wyłącznie w trybie nadzwyczajnym obejmującym wznowienie postępowania (art. 240 Ordynacji podatkowej), stwierdzenie nieważności decyzji (art. 247 Ordynacji podatkowej) bądź uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej (art. 253 a Ordynacji podatkowej). Oznacza to zatem, że pismo strony winno wskazywać jedną ze wskazanych podstaw prawnych o czym strona skarżąca została pouczona. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż ograniczając się do podania treści żądania wypełniła warunki formalne określone w art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, przepis ten ustala bowiem jedynie minimalne wymagania składane względem każdego podania odsyłając również do przepisów szczególnych w pozostałym zakresie. Ponieważ strona nie podała żadnej ustawowej przesłanki wzruszenia ostatecznej decyzji organ nie był w stanie rozpoznać jej wniosku merytorycznie a tym samym pozostawienie podania bez rozpoznania na zasadzie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej uznać należy za uzasadnione. Sąd nie podziela natomiast poglądu organu jakoby pismo strony podlegało opłacie skarbowej. Strona bowiem domagała się zwrotu należności celnych, natomiast wnioski w tym przedmiocie są od opłaty skarbowej wolne na mocy pkt 14 części I załącznika do ustawy z 9 września 2000 r. (tekst jedn Dz. U. z 2004 r. Nr 253 poz. 2532). Okoliczność iż w przedmiotowej sprawie zwrot mógł nastąpić jedynie w wyniku wzruszenia ostatecznej decyzji jest tu bezprzedmiotowa, albowiem trudno znaleźć ratio legis dla wyłączenia wniosków o zwrot należności celnych składanych w trybie nadzwyczajnym spod ustawowego zwolnienia. Taki wyjątek byłby dopuszczalny jedynie wówczas gdyby opierał się wprost na uregulowaniu ustawowym, zatem wobec braku jednoznacznego wskazania zawartego w akcie normatywnym zasadny wydaje się pogląd, że nie było intencją ustawodawcy różnicowanie wniosków dotyczących należności, co do których zapadła już ostateczna decyzja. Tym samym pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 2 Ordynacji podatkowej było niewłaściwe, jednak okoliczność powyższa nie może spowodować uchylenia zaskarżonego postanowienia w sytuacji prawidłowego zastosowanie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Nieuzupełnienie braków podania pomimo wezwania organu stanowi bowiem wystarczającą przesłankę jego pozostawienia bez rozpoznania. Jakkolwiek zatem organ naruszył przepisy prawa procesowego domagając się nienależnej opłaty skarbowej, jednak naruszenie to nie mogło mieć wpływu na treść wydanego postanowienia. Wobec powyższego Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.