III SA/Gl 1011/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-02-21
Skład orzekający: Adam Nita, Małgorzata Herman, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia niezgodności między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią użytków rolnych, organ ma obowiązek zastosować przepisy o pomniejszeniu płatności lub karach administracyjnych, nawet jeśli rolnik podnosi argumenty o wystąpieniu siły wyższej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa. Stwierdzona niezgodność między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią użytków rolnych, w tym brak prowadzenia działalności rolniczej na części deklarowanych działek, uzasadniała pomniejszenie przyznanej płatności. Argumenty o sile wyższej (opady śniegu powodujące zniszczenie wolier) nie mogły udaremnić wykonania zabiegów agrotechnicznych w późniejszym terminie, a stan działek wskazywał na zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2017. Organ I instancji przyznał płatność, ale pomniejszył ją ze względu na stwierdzone nieprawidłowości dotyczące powierzchni użytków rolnych. Rolnik odwołał się, podnosząc m.in. argumenty o zniszczeniu wolier przez śnieg i niemożności wykonania zabiegów agrotechnicznych. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że nie zachodzą przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA, powtarzając argumenty o sile wyższej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r., Nr [...], Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...] r., Nr [...], w sprawie przyznania M. B. (dalej: strona, skarżący) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2017.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz.1257, w skrócie kpa), art. 10 ust 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2137 ze zm.) oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r. poz. 364 z późn. zm.).
Rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] r. M. B., jako rolnik aktywny zawodowo złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2017, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz płatności ONW.
Płatności ONW były przedmiotem odrębnego orzekania organów od pozostałych ww. płatności.
Po rozpatrzeniu wniosku w przedmiocie płatności ONW, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z [...] r., Nr [...], przyznał stronie płatność ONW na rok 2017 w łącznej wysokości [...] zł, w tym:
1.płatność ONW strefa nizinna II w wysokości [...] zł,
2.płatność ONW strefa nizinna I w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł występujące w rozstrzygnięciu organu nieprawidłowości. W szczególności nie zgadzał się z wykluczeniem z dopłat całej powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] i [...] o pow. 0,103 ha, która była użytkowana rolniczo jako pastwisko dla bażantów oraz w końcowej części jako łąka koszona co najmniej 2 razy w roku. Wskazał, że jak co roku na początku kwietnia 2017 r. były wykoszone resztki roślin na części pastwiska. Wykorzystanie trwałych użytków zielonych w tej formie powoduje dobre nawożenie w azot (pomiot ptasi), co skutkuje intensywnym wzrostem roślin. Skarżący wskazał, że pod koniec kwietnia 2017 wystąpiły obfite opady mokrego śniegu, który spowodował oblepienie sieci (siatki) śniegiem na wolierach i zarwanie ich pod wpływem ciężaru przyciskając hodowane tam bażanty. Zarwanie sieci miało miejsce na dwóch wolierach, pierwsza o powierzchni 2,05ha na działkach o nr [...], [...], [...] oraz drugiej o powierzchni 1,03ha na działkach o nr [...] i [...]. Skarżący podniósł, że w związku z powyższym, w pierwszej kolejności zajęto się naprawianiem szkód na działkach ewidencyjnych o nr [...] i [...], co ze względu na długotrwały proces, zdaniem strony spowodowało brak możliwości prowadzenia zabiegów agrotechnicznych na działkach ref. [...], [...], [...]. W okresie letnim, lipcu niektóre rośliny na pastwisku sięgają pułapu górnej siatki na wolierach.
Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną nie uwzględnił zarzutów odwołania.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że po ponownej weryfikacji i ocenie złożonego przez rolnika wniosku o płatności ONW na rok 2017 wraz z 16 załącznikami graficznymi nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do zmiany ustalonych przez organ I instancji płatności i ich wysokości.
Wniosek strony zawierał deklarację działek rolnych oznaczonych symbolem A, B, C, D, E, F, H, I, J, K zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych położonych w obrębie: P. I i P. II, gminie: W., powiat: k., województwo śląskie.
W ramach powyższego wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ONW
- do strefy nizinnej II – powierzchnia 4,67 ha (działki rolne A i B)
- do strefy nizinnej I – powierzchnia 7,92 ha (działki rolne C,D,E,F,H,I,J,K)
Dane wniosku zgodnie z obowiązującymi ARiMR przepisami i procedurą obsługi poddane zostały kontroli zgodności, kompletności, które nie stwierdziła nieprawidłowości.
W ramach kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu informatycznego IACSplus stwierdzono następujące nieprawidłowości:
Suma powierzchni części działek rolnych leżących na działce ewidencyjnej o identyfikatorze [...] oraz powierzchni niezgłoszonej na tej działce, jest większa od powierzchni uprawnionej do uzyskania płatności ONW na tej działce ewidencyjnej.
Suma powierzchni części działek rolnych leżących na działce ewidencyjnej o identyfikatorze [...] oraz powierzchni niezgłoszonej na tej działce, jest większa od powierzchni uprawnionej do uzyskania płatności ONW na tej działce ewidencyjnej.
Na podstawie powyższego organ ustalił:
- dla działki rolnej J (dz.ew. [...], [) - strefa Nizinna I, o deklarowanej powierzchni użytków rolnych 1,03 ha wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,04ha, stwierdzono powierzchnię 0,99ha.
Ponadto, w wyniku kontroli metodą FOTO przeprowadzoną w gospodarstwie Rolnika stwierdzono rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a ustaloną, w stosunku do działki rolnej:
- D - deklarowana w strefie ONW Nizinna I na powierzchni 0,82 ha, stwierdzono powierzchnię 1,01 ha.
- F - deklarowana w strefie ONW Nizinna I na powierzchni 2,08 ha, stwierdzono powierzchnię 0,11 ha.
- I - deklarowana w strefie ONW Nizinna I na powierzchni 1,03 ha, na całej powierzchni nie stwierdzono deklarowanej uprawy.
Powierzchnia deklarowana działek rolnych i zakwalifikowana do przyznania płatności ONW w strefie nizinnej II wynosiła 4,67 ha. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa nizinna II została określona w rozporządzeniu ONW PROW 2014-2020 i wynosiła [...] zł. Zatem kwota płatności do obszaru ONW strefa nizinna II wynosiła [...] zł.
Z kolei, powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana w strefie ONW nizinnej I wynosiła 7,92 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 5,07 ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 2,85 ha.
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosiła 56,21%. Stwierdzenie różnicy między powierzchnią obszaru zadeklarowanego a powierzchnią obszaru zatwierdzonego w powierzchni użytków rolnych - obligowało ARiMR do zastosowania prawa wspólnotowego w zakresie pomniejszeń lub odmowy płatności. W przedmiotowej sprawie zmniejszono płatność ONW - strefa nizinna I zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 56,21%. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosi 2,85 ha. Mając na uwadze powyższe po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do płatności ONW strefa nizinna I wynosi 0,80 ha.
Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa nizinna I została określona w rozporządzeniu ONW PROW 2014-2020 i wynosi 179,00 zł. Kwota przyznanej płatności ONW w strefie nizinnej I po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości wynosiła [...] zł.
Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej [...] i [...] r., kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni stwierdzono na całej powierzchni działki rolnej I (działki ewidencyjne nr [...],[...], pow. 1,03 ha) zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej; większą powierzchnię zadeklarowanej działki rolnej F (działki ewidencyjne nr [...],[...],[...]) niż stwierdzona (deklarowana - 2,08 ha; stwierdzona - 0,11 ha); mniejszą powierzchnię deklarowanej działki rolnej D (nr ew. [...]) niż stwierdzona (deklarowana - 0,82 ha; stwierdzona - 1,01 ha). Organ ustalił, że:
- na działkach ewidencyjnych [...], [...], [...] działka rolna F - ONW Nizinna I, zakwalifikowano tylko 0,11 ha łąki w dobrej kulturze rolne, pozostała cześć stanowi teren na którym w roku 2017 nie przeprowadzono żadnych zabiegów agrotechnicznych. Na wskazanym obszarze dominuje nawłoć - roślina wieloletnia inwazyjna która wypiera pozostałą roślinność. Widoczne liczne zdrewniałe, przegnite resztki chwastów wieloletnich.
- na działkach ewidencyjnych [...] i [...] działka rolna I - ONW Nizinna I, na całej powierzchni zmierzonej działki tj. 0,99ha nie stwierdzono śladów wykonania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych zapobiegających rozprzestrzenianiu się chwastów.
Organ zauważył, że w związku z zerwaniem siatek w wolierach zlokalizowanych na działce rolnej F nie była wówczas prowadzona hodowla bażantów, zatem nie istniały przeszkody do wykonania zabiegów pielęgnacyjnych. Ponadto organ odwoławczy wskazał na dokumentację fotograficzną pozostającą w aktach sprawy, która obejmuje 34 zdjęcia (wykonane dla działek rolnych F i I), z których każde opatrzono informacją zawierającą nr ID rolnika, datą kontroli, oraz nr kolejnym fotografii. Zdjęcia zostały wykonane w dwóch terminach [...]r. i [...]r. Analiza tych zdjęć wskazuje w sposób jednoznaczny, że na deklarowanych działkach rolnych F i I zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Przeprowadzenie kontroli [...]r. w żaden sposób nie potwierdziło, że do dnia 31 lipca wykonano na gruncie jakikolwiek zabieg agrotechniczny. Stwierdzono niezaprzeczalnie obecność roślin wieloletnich (nawłoć) i postępujące zachwaszczenie wielogatunkowe. Również po terminie kontroli (zdjęcia z [...]r.) stan działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...] nie nosi śladów stosowania zabiegów agrotechnicznych.
Zatem, powierzchnia działek rolnych deklarowana w strefie ONW nizinnej I wynosiła 7,92 ha, a powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 5,07 ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 2,85 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 56,21%.
Stwierdzenie różnicy między powierzchnią obszaru zadeklarowanego a powierzchnią obszaru zatwierdzonego w powierzchni użytków rolnych - zobowiązało ARiMR do zastosowania prawa wspólnotowego w zakresie pomniejszeń lub odmowy płatności - w przedmiotowej sprawie zmniejszono płatność JPO zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony.
Organ odwoławczy wskazując na przepisy prawa unijnego i krajowego mające zastosowanie w sprawie, a także wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, stwierdził, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] r. jest prawidłowa.
Decyzja Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR została zaskarżona wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach.
Nie zgadzając się z decyzją organu II instancji, skarżący podkreślił, że organ nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności podnoszonych już w odwołaniu oraz na etapie zastrzeżeń do wyników kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przedstawionych w doręczonym mu raporcie. Działka rolna I o pow. 1,03 ha wykorzystywana była jako pastwisko dla bażantów, była wykaszana w kwietniu 2017 r. i spełniała warunki kwalifikujące do płatności. Podobna sytuacja miała miejsce odnośnie działki F. Nadto organ nie uwzględnił wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych w postaci obfitych opadów mokrego śniegu, które w kwietniu 2017 r. spowodowały nadmierne obciążenie sieci woliery w których hodowane były bażanty. Nastąpiła zerwanie woliery i jej zawalenie skutkujące przygnieceniem bażantów. Woliery były na działkach nr [...], [...] i [...] o pow. 2,05 ha oraz na działkach nr [...] i [...] o pow. 1,03 ha. W pierwszej kolejności zajęto się naprawą szkód, a następnie w kwietniu koszeniem. Szybkie tempo wzrostu trawy, która przerosła woliery uniemożliwiło prowadzenie na tym obszarze zabiegów agrotechnicznych i utrzymanie użytków w dobrej kulturze rolnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie zostały spełnione przesłanki wystąpienia siły wyższej, która stanowiłaby nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności niezależne od skarżącego, których następstw nie można uniknąć mimo zachowania należytej staranności, a które spowodowały niemożność zakwalifikowania deklarowanych hektarów do płatności.
Podczas rozprawy 21 lutego 2019 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty akcentując wystąpienie siły wyższej. która zwaliła woliery i spowodowała konieczność ratowania bażantów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.).
Sądy administracyjne nie posiadają uprawnień do dokonywania ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego. W następstwie wniesienia skargi Sąd nie posiada kompetencji do rozpatrzenia sprawy na nowo, jest natomiast związany ustaleniami organu administracyjnego, badając jedynie czy zostały one poczynione w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszystkich wymogów, przewidzianych przez przepisy prawa procesowego.
Zasadniczą kwestią sporną w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym było ustalenie, czy zasadnie organ przyznał skarżącemu płatność ONW strefa nizinna I w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności..
W rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy prawa unijnego i krajowego m.in.:
- Ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r. poz. 627 z późn. zm.),
- Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r. poz. 364 z późn. zm.),
- Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 487, z późn. zm.),
- Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm.);
- Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE L 181 z 20.06.2014r., str. 48),
- Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm.).
Strona ubiegała się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. Zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r. poz. 364 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ONW PROW 2014-2020, płatność ONW przysługuje rolnikowi, jeżeli:
- spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 1305/2013", czyli zobowiązał się do kontynuowania działalności rolniczej na obszarach ONW i który jest rolnikiem aktywnym zawodowo,
- łączna powierzchnia użytków rolnych, położonych na obszarach ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha,
- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Narzędziem weryfikacji informacji zawartych we wniosku są kontrole administracyjne i uzupełniające je kontrole na miejscu, co wynika z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013. System kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność (art. 58 ust. 2).
Kontrola metodą FOTO polega na zrealizowaniu czynności kontrolnych w odniesieniu do wszystkich działek rolnych wchodzących w skład całego gospodarstwa. Czynności kontrolne polegają na pomiarze powierzchni działek rolnych w oparciu o ortofotomapę (cyfrowe odwzorowanie terenu wykonane na podstawie zobrazowań satelitarnych) oraz przeprowadzeniu wywiadu terenowego. W trakcie wywiadu terenowego sprawdza się rodzaj uprawy/grupy upraw, jaka występuje na kontrolowanej działce rolnej, wykonywane jest zdjęcie działki rolnej i ewentualnie dokonywane są pomiary tych granic, których nie można było pomierzyć na ortofotomapie, ponieważ były zbyt małe lub słabo widoczne (np. w cieniu drzew).
Kontrola na miejscu i wykonywane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. W trakcie kontroli nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników. Tym samym raport z kontroli ma decydujące znaczenie jeśli chodzi o dane dotyczące działek rolnych.
Działalność rolnicza - to działalność oznaczająca produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych (w tym zbiory, dojenie, hodowla zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich) lub utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.
Zgodnie art. 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 487, z późn. zm),
- płatności dla rolników na obszarach górskich i innych obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami udzielane są rocznie na hektar użytków rolnych w celu zrekompensowania rolnikom wszystkich lub części dodatkowych kosztów i utraconych dochodów związanych z ograniczeniami dla produkcji rolnej na danym obszarze
- płatności udziela się rolnikom, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 32 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, zgodnie z zastosowaniem w danym państwie członkowskim.
Zgodnie z art. 32 ust 1,2 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 wsparcie w ramach systemu płatności podstawowej przyznaje się rolnikom po aktywacji - w Formie zgłoszenia zgodnie z art. 33 ust. 1 -uprawnienia do płatności na kwalifikujący się hektar w państwie członkowskim, w którym przydzielono uprawnienie. Aktywowane uprawnienia do płatności zapewniają prawo do rocznej płatności określonych w nich kwot, bez uszczerbku dla stosowania dyscypliny finansowej, zmniejszania płatności zgodnie z art. 11 oraz liniowych zmniejszeń zgodnie z art. 7, art. 51 usi. 2 i art. 65 ust. 2 lit. c) niniejszego rozporządzenia oraz dla stosowania art. 63 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (ust. 1). Natomiast "kwalifikujący się hektar" został zdefiniowany w ust. 2 i obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.
Tym samym hektar kwalifikujący się do płatności ONW oznacza:
- wszelkie użytki rolne (grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe): wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej,
- utrzymywane w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności w terminie do dnia 31 lipca roku składania wniosku,
- w przypadku, gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności rolniczej z wyłączeniem obszarów na lotniskach, polach golfowych, boiskach sportowych,
Powyższymi regulacjami kierował się organ dokonując weryfikacji kwalifikowalności powierzchni, co wykazał w Raporcie z kontroli do którego skarżący wniósł zastrzeżenia pismem z [...] r. Nie zostały one uwzględnione, co wynika z pisma - odpowiedzi organu z [...] r. Wskazano, że na dziatkach ewidencyjnych [...], [...], [...] działka rolna F/Fl TUZ, zakwalifikowano tylko 0,11 ha łąki w dobrej kulturze rolne, pozostała cześć stanowi teren na którym w roku 2017 nie przeprowadzono żadnych zabiegów agrotechnicznych. Na wskazanym obszarze dominuje nawłoć - roślina wieloletnia inwazyjna która wypiera pozostałą roślinność. Widoczne liczne zdrewniałe, przegnite resztki chwastów wieloletnich; na działkach ewidencyjnych [...] i [...] działka rolna I/Il TUZ, na całej powierzchni zmierzonej działki tj. 0,99ha nie stwierdzono śladów wykonania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych zapobiegających rozprzestrzenianiu się chwastów. Zauważono w związku z zerwaniem siatek w wolierach zlokalizowanych na działce rolnej F/Fl nie była wówczas prowadzona hodowla bażantów, zatem nie istniały przeszkody do wykonania zabiegów pielęgnacyjnych.
Organ odwoławczy wskazał również na dokumentację fotograficzną, która obejmuje 34 zdjęcia (wykonane dla działek rolnych F/Fl i I/Il), opatrzone nr ID rolnika, datą kontroli, oraz nr kolejnym fotografii. Zdjęcia zostały wykonane [...] r. i [...] r.
Należy zgodzić się z organem, że analiza powyższych zdjęć wskazuje w sposób jednoznaczny, że na deklarowanych działkach rolnych F i I zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Przeprowadzona przez organ kontrola w dniu [...] w żaden sposób nie potwierdza, że do dnia 31 lipca wykonano na gruncie jakikolwiek zabieg agrotechniczny. Stwierdzono niezaprzeczalnie obecność roślin wieloletnich (nawłoć) i postępujące zachwaszczenie wielogatunkowe. Również po terminie kontroli (zdjęcia z [...]r.) stan działek ewidencyjne [...], [...], [...], [...], [...] nie nosi śladów stosowania zabiegów agrotechnicznych. Wykonane zdjęcia wskazują datę ich wykonania oraz działkę rolną, którą przedstawiają.
Organ odwoławczy podkreślił, iż deklaracja skarżącego we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2017 obejmująca m.in. działki ewidencyjne o nr [...], [...], [...], [...] i [...] dotyczy działek rolnych (F i I) wskazanych jako Trwały Użytek Zielony (TUZ) nie zaś jako hodowla bażantów. Wobec tego wnioskodawca chcąc uzyskać płatność jednolitą do tego obszaru musi przestrzegać wymogów określonych w przepisach. Usuwanie przez skarżącego szkód, które powstały w wyniku opadów śniegu w kwietniu 2017 r. nie mogły udaremnić wykonania zabiegów agrotechnicznych i prowadzenia działalności rolniczej na zadeklarowanych działkach w późniejszym terminie, a taki stan stwierdzono w czasie kontroli na miejscu i udokumentowano materiałem zdjęciowym. W okolicznościach sprawy, organ prawidłowo przyjął, że nie zachodził przypadek działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego tj. Raportu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] oraz sporządzonej na tę okoliczność dokumentacją fotograficzną, organ prawidłowo stwierdził, że deklarowany przez skarżącego obszar deklarowany na działce rolnej I będącej przedmiotem odwołania nie spełnia definicji "hektara kwalifikującego" i nie może zostać objęty płatnościami dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Przeprowadzona w dniu [...] i [...]r. kontrola na miejscu i wykonane w tym czasie zdjęcia nie ilustrują śladów wykonania żadnych zabiegów zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów co oznacza że na dzień kontroli takich działań nie prowadzono.
Należy wskazać, że przepisy regulujące prawo przyznawania płatności do gruntów rolnych, jak również sankcje mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek - ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu. Powyższe ma na celu zagwarantowanie wszystkim producentom równego traktowania w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
W przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutom skargi, organy wykazały, że w 2017 r. nie była prowadzona działalność rolnicza na całej deklarowanej we wniosku do płatności powierzchni działki.
Strona w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła konkretnych zarzutów, ani też nie wskazała dowodów, które miałyby przeczyć ustaleniom organów. Z akt wynika, że strona nie była pozbawiona możliwości składania wniosków dowodowych na poparcie swoich twierdzeń. Wbrew zarzutom skargi w treści decyzji wyjaśnione zostały przepisy na podstawie których podjęte zostało rozstrzygnięcie, jak również organ wskazał jakie ustalenia w ramach kontroli administracyjnej wniosku strony poczynił.
W ocenie Sądu stwierdzona przez organ nieprawidłowość i niezgodność co do deklarowanej do dopłat powierzchni działki I i F z ustaleniami organu – uzasadniała podjęte rozstrzygnięcie. A wielkość rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, uzasadniała pomniejszenie przyznanej płatności w wyliczonej kwocie.
Podsumowując, organy dokonały prawidłowej oceny poczynionych ustaleń faktycznych oraz przekonująco i obszernie wyjaśniły podjęte rozstrzygnięcie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do jej rozstrzygnięcia.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie, nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik postępowania, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło