III SA/Gl 1020/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Gminy B. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. o nr [...] Dyrektor Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: WUG) w związku z odwołaniem G. B. (dalej: Strona) od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (dalej: OUG) z [...] r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia Stronie opłaty podwyższonej za wydobycie bez wymaganej koncesji kopaliny – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W podstawie prawnej powołano art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r, poz. 1257, ze zm.; dalej powoływany jako Kpa). W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i rozważania prawne. Wskazał, że OUG decyzją z dnia [...] r., ustalił Gminie B., opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 14520 ton kopaliny - łupka, z części działki o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości P. (obręb [...]), gmina B., powiat [...], województwo [...], w okresie od czerwca do września 2016 r., w wysokości [...] złotych oraz zobowiązał do wniesienia: 60 % naliczonej opłaty podwyższonej, tj. [...] złotych, na konto G. B., powiat [...] i 40 % naliczonej opłaty podwyższonej, tj. [...] złotych, na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w W. W dniu [...] r. pełnomocnik G. B. wniósł do Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego odwołanie od powyższej decyzji. Mając na względzie obowiązek w pierwszej kolejności ustalenia czy odwołanie nie jest obarczone brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie WUG ustalił, iż pierwszoinstancyja decyzja została doręczona odwołującemu [...] r., co zostało potwierdzone podpisem opatrzonym datą na pocztowym druku potwierdzenia odbioru. Zatem odwołanie od decyzji OUG należało wnieść najpóźniej w dniu [...] r., a pomimo zawartego w decyzji organu I instancji prawidłowego pouczenia odwołanie zostało sporządzane [...] r. i tego samego dnia nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Organ stwierdził więc, że powyższe nastąpiło po upływie terminu do wniesienia odwołania; odwołujący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zatem wobec złożenia odwołania z przekroczeniem ustawowego, 14-dniowego terminu oraz braku wniosku o jego przywrócenie - organ II instancji stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego. Kwestionując powyższe Strona złożyła skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; zarzuciła naruszenia art. 7 i art. 77 oraz art. 107 Kpa. Podkreśliła, że stwierdzenie uchybienia terminu na wniesienie odwołania winno nastąpić dopiero po zakończeniu odrębnego postępowania, jakie toczy się w zakresie przywrócenia uchybionego terminu na wniesienie odwołania. Skoro wniosek o przywrócenie terminu jeszcze nie został rozparzony, a od jego losów może zależeć terminowość odwołania, to zaskarżone postanowienie wydano przedwcześnie. Poza tym zaakcentowano, że przesyłka zawierająca decyzję I instancji trafiła jako doręczona do sekretariatu Urzędu Miejskiego w B. (właściwej komórki organizacyjnej Gminy) dopiero [...] r. i z tych względów zamieszczono na niej prezentatę obejmującą tę datę. Doręczyciel pocztowy w dniu wcześniejszym ([...] r.), w końcowych godzinach pracy urzędu, pozostawił przesyłkę u osoby nie mającej legitymacji do odbierania i nadawania biegu korespondencji urzędowej. Tym samym termin na wniesienie odwołania upływał [...] r. Strona więc nie może ponosić konsekwencji niedbałości doręczyciela i nieuprawnionej praktyki pozostawiania korespondencji u dowolnej napotkanej osoby, a w konsekwencji - skutków prawnych tego wadliwego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa procesowego. W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest skuteczność wniesionego przez stronę środka odwoławczego od decyzji organu I instancji. Zauważyć więc należy, że Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje różne sposoby doręczania pism, w tym decyzji. Zgodnie z jej art. 45 regulującym doręczenie pism jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym – podmiotom tym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio – czyli regulację dotyczącą awizowania nieodebranej przesyłki. Wskazać należy, że w przeciwieństwie do doręczeń pism osobom fizycznym (właściwe, zastępcze, domniemane) doręczanie pism podmiotom wymienionym w treści art. 45 k.p.a. może być tylko jednego rodzaju - doręczenie właściwe. Omawiane doręczanie pism podmiotom wymienionym w treści art. 45 k.p.a. następuje w ten sam sposób niezależnie od tego czy podmioty te posiadają osobowość prawną czy też. jej nie posiadają, z zastrzeżeniem, że nie jest jednostką organizacyjną wskazaną w art. 45 k.p.a. przedsiębiorstwo prowadzone przez osoby fizyczne w oparciu o wpis ewidencji działalności gospodarczej lub w ramach spółki cywilnej. Dlatego też powinnością każdej jednostki organizacyjnej jest zapewnienie takiej organizacji odbioru pism, aby przebieg korespondencji odbywał się w sposób ciągły i niezakłócony oraz wyłącznie przez osoby uprawnione. Zaniedbania w tym zakresie obciążają tę właśnie jednostkę organizacyjną. Upoważnienie do odbioru pism zwykle wynika ze sposobu podziału pracy w konkretnej jednostce organizacyjnej. Może ono wynikać również z pisemnego upoważnienia do odbioru pism. Osoba doręczająca pismo nie ma jednak obowiązku każdorazowego sprawdzania, czy odbiera je osoba uprawniona do odbioru pism. W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z akt - decyzja datowana z [...] r. została skutecznie doręczona Stronie w dniu [...]r., co zostało potwierdzone podpisem opatrzonym datą na pocztowym druku potwierdzenia odbioru. Zatem termin do wniesienia środka zaskarżenia upływał z dniem 5 lipca 2018 r.(czwartek). Natomiast odwołanie Strona złożyła pismem dopiero 6 lipca 2017r. (piątek) - czyli z uchybieniem 14 dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa stanowiącym, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Rozważając powyższe kwestie wskazać należy, że z mocy art. 134 Kpa organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest stwierdzić, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Okoliczność ta stanowi kategorię obiektywną i nie jest zależna od uznania organu. Stwierdzenie bowiem wniesienia odwołania z przekroczeniem terminu, zobowiązuje organ do wydania postanowienia w trybie tego przepisu. W konsekwencji organ dokonując na wstępie sprawdzenia spełnienia warunków formalnych i zachowania terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa zobowiązany był orzec jak w sentencji zaskarżonego postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie to powinno być poprzedzone ustaleniem, w sposób nie budzący wątpliwości, zarówno daty doręczenia decyzji jak też daty wniesienia odwołania, co też organ uczynił. W ocenie Sądu, z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem określonego w art. 129 § 2 Kpa terminu. Poza tym w niniejszej sprawie niemożliwym jest rozważenie zagadnienia czy zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 58 Kpa tj. możliwość przywrócenia terminu w razie jego uchybienia - bowiem nie został złożony w tym zakresie stosowny wniosek zainteresowanego, w którym uprawdopodobniłby, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W świetle zatem przedstawionych okoliczności chybione były zarzuty skargi. Z powyższych powodów skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skoro Strona uchybiła ustawowo określonemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji pierwszo-instancyjnej i nie uprawdopodobniła braku swojej winy w tym uchybieniu gdyż nie złożyła stosownego wniosku - to tym samym konsekwencją było wydanie zaskarżonego postanowienia i argumenty Strony nie mogły odnieść skutku. Niezrozumiałe jest powoływanie się w skardze na odebranie pisma przez nieuprawnioną do tego osobę skoro z pieczątki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika prawidłowość doręczenia. Skutek prawny bowiem doręczenia pisma jednostce organizacyjnej powstaje przez sam fakt jego odbioru dokonanego przez osobę upoważnioną. Doręczenie następuje w dacie potwierdzenia przez tę osobę odbioru pisma. Osoba doręczająca pismo nie ma jednak obowiązku każdorazowego sprawdzania, czy odbiera je osoba uprawniona do odbioru pism. Poza tym na ustalenie terminowości doręczenia nie ma wpływu to, czy osoba ta przekazała następnie pismo osobom powołanym do dokonania czynności, których pismo dotyczyło. Jest to już sprawa wewnętrznej organizacji pracy jednostki organizacyjnej będącej adresatem pisma. Za niezasadne uznać w konsekwencji należy zarzucanie organowi naruszenia wskazywanych w skardze przepisów skoro postępowanie organu odpowiadało przepisom prawa, a w tym zakresie organ nie dysponuje jakąkolwiek swobodą. Zatem nawet niewielkie przekroczenie terminu zaskarżenia nie znosi obowiązku organu w zakresie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.. Nadmienić należy, że ewentualne powody przekroczenia 14-dniowego terminu ustawowego i ich ocena jako niezawinionej przyczyny opóźnienia mogłyby stanowić przedmiot postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, którego skarżący nie zainicjował. Skoro Sąd uznał, że postanowienie jest zgodne z przepisami prawa, zaś zarzuty skargi są niezasadne to działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.