III SA/Gl 1024/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o zmianę postanowienia z 5 listopada 2012 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy postanawia: odmówić zmiany postanowienia. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 5 listopada 2012 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 listopada 2012 r. W terminie, który upłynął w dniu 20 listopada 2012 r., nie złożono od niego zażalenia. Wobec powyższego zarządzeniem z 14 stycznia 2013 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 24 stycznia 2013 r., został on wezwany do uiszczenia wpisu w sprawie. W dniu 31 stycznia 2013 r., tj. w zakreślonym, siedmiodniowym, terminie,. skarżąca złożyła wniosek o prawo pomocy, uzupełniony następnie na urzędowym formularzu. We wniosku tym skarżąca podała, że jest w stanie separacji z mężem. Samotnie wychowuje małoletniego syna. Utrzymuje się z wynagrodzenia w "A" w S. gdzie pracuje jako [...] na [...] etatu. Jako miejsce zamieszkania podała mieszkanie w K.. Zarządzeniem z 8 kwietnia 2013 r., doręczonym w dniu 24 kwietnia 2013 r. sędzia - sprawozdawca wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie w terminie 7 dni: odpisu orzeczenia o separacji z mężem, aktualnego zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego potwierdzającego fakt zameldowania pod adresem podanym w formularzu a także wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod tym adresem wraz ze skarżącą oraz wyciągów z prowadzonych przez skarżącą rachunków bankowych a w wypadku ich zamknięcia stosownego zaświadczenia z banku. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca pismem, nadanym na poczcie w dniu 30 kwietnia 2013 r., złożyła odpis wyroku Sądu Okręgowego w K. z [...] r. orzekającego separację małżonków M. i S. B. oraz dwóch zaświadczeń wystawionych przez Urząd Gminy K., potwierdzających fakt zameldowania tam skarżącej i jej małoletniego syna, J.. Zarazem wniosła o przedłużenie terminu na złożenie stosownych zaświadczeń z banków do 10 maja 2013 r. w związku z trudnościami z ich uzyskaniem w okresie tzw. długiego weekendu majowego. Do chwili obecnej jednak nie uzupełniła wymaganych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, Sąd zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane w razie zmiany okoliczności, chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne. W niniejszym postępowaniu zadaniem Sądu było zatem porównanie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania wnioskowanego do zmiany postanowienia z 5 listopada 2012 r., z obecnym stanem finansowo – bytowym wniooskdoawczyni. . Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). W zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Należy więc zaznaczyć, że M. B. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie Sądu. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, aby zaszły przesłanki do zmiany postanowienia z 5 listopada 2012 r. poprzez przyznanie wnioskowanego prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Skarżąca w istocie wykazała, że nie jest zameldowana już pod adresem w D. gdzie zameldowany był także jej starszy syn, M.. Należy jednak zauważyć, że niedokładnie i niewyczerpująco strona wykonała wezwanie do niej skierowane. Zamiast jednego zaświadczenia o zameldowaniu wszystkich osób znajdujących się pod jednym adresem wraz ze skarżącą przesłała dwa zaświadczenia dotyczące pojedynczych osób, tj. wnioskodawczyni i jej małoletniego syna. W świetle tych dokumentów nie można wykluczyć, że oprócz nich mieszkanie mogą zajmować inne osoby, przez co skarżąca nie wykazała, by gospodarstwo domowe prowadziła sama. Niezależnie od powyższego podnieść przyjdzie, że skarżąca nie wykonała wezwania odnośnie prowadzonych rachunków bankowych lub zaświadczeń o zaprzestaniu ich prowadzenia. Wprawdzie w piśmie z 30 kwietnia 2013 r. złożyła wniosek o przedłużenie terminu do 10 maja 2013 r. i dlatego też Sąd wstrzymał się z rozpoznaniem wniosku dwa tygodnie od tej daty. Jednak do chwili obecnej braki nie zostały uzupełnione, co czyni w dalszym ciągu aktualnymi rozważania zawarte w postanowieniu z 5 listopada 2012 r. w tym zakresie. Nie dysponując informacjami na temat środków finansowych skarżącej Sąd nie jest w stanie dokonać oceny jej stanu majątkowego. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 165 P.p.s.a.