III SA/Gl 1026/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 22 września 2008 r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie innych koncesji i zezwoleń w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia postanawia odmówić wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z dnia [...] r., którym organ ten uzgodnił decyzję o cofnięciu W. J. koncesji na wydobywanie kopaliny [...] – [...] ze złoża "A", zlokalizowanego na części działki nr [...] w miejscowości P., gmina S., powiat k.. Postanowienie organu nadzoru górniczego pierwszej instancji zostało wydane na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 z późn. zm., zwanej dalej ustawą Prawo geologiczne i górnicze) w związku z zawiadomieniem Starosty K. z dnia [...] r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia bez odszkodowania koncesji z dnia [...] r. udzielonej przez ten organ, a wyżej opisanej i w związku z przesłaniem projektu decyzji o cofnięciu koncesji. Organ nadzoru uzgodnił taką decyzję, ale pod warunkiem zobowiązania przedsiębiorcy do likwidacji zakładu górniczego w tym likwidacji wyrobiska górniczego oraz urządzeń zakładu górniczego. W skardze z dnia [...] r., na postanowienie organu nadzoru górniczego drugiej instancji, pełnomocnik skarżącego złożył między innymi wniosek o wstrzymanie wykonania tego postanowienia zaznaczając, że "wykonanie postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a także niebezpieczeństwo spowodowanie trudnych od odwrócenia skutków, a w szczególności przez możliwość doprowadzenia do zaprzestania przez skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji utraty jedynego źródła utrzymania dla niego i rodziny". W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik stwierdził jedynie, że "uzasadniony jest również w całości wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia". Postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając swoje stanowisko uznał, że postanowienie przedstawiające jedynie stanowisko organu nadzoru górniczego odnośnie spraw należących do jego kompetencji, które (przy uzganianiu koncesji) dotyczą kwestii związanych z likwidacją zakładu górniczego, nie podlega wykonaniu. Podkreślono przy tym, że jeśli zaskarżone postanowienie zostało wydane w ramach toczącego się innego postępowania w sprawie o cofnięcie koncesji, to postanowienie to ani nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków o charakterze prawnomaterialnym, ani nie powoduje automatycznie cofnięcia koncesji, a nawet nie przesądza, że taka decyzja zapadnie. Zdaniem organu odwoławczego dopiero drugi akt, czyli decyzja o cofnięciu koncesji, podlega wykonaniu, gdyż wywołuje ona negatywne skutki dla skarżącego w postaci pozbawienia go uprawnień do prowadzenia działalności górniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisu tego wynika, że aby sąd mógł wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego, uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności albo w drodze egzekucji administracyjnej, albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki, to w pierwszej kolejności musi ocenić, czy zaskarżony akt lub czynność ze swej istoty podlega wykonaniu. Wykonanie musi mieć charakter bezpośredni, czyli następować wówczas, gdy ewentualne czynności wykonawcze podjęte na jego podstawie mogłyby wywołać niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Nie można mówić o wykonalności zaskarżonego aktu wtedy, gdy w następstwie jego wydania zapadnie dopiero kolejne orzeczenie, z którego dopiero będzie wynikać skutek w postaci nakazu lub zakazu określonego zachowania się. W rozumieniu powyższego przepisu wykonalnym, w sensie dobrowolnego wykonania lub przymusowego w drodze egzekucji administracyjnej, będzie ten drugi akt. Cofnięcie koncesji przez organ koncesyjny na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze może nastąpić wówczas, gdy przedsiębiorca mimo wezwania narusza przepisy tej ustawy lub nie wypełnia warunków koncesji (art. 27a ustawy Prawo geologiczne i górnicze). Warunki te bada organ koncesyjny. Natomiast, jak stanowi art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, cofnięcie lub wygaśnięcie koncesji nie zwalnia dotychczasowego przedsiębiorcy z obowiązków dotyczących ochrony środowiska oraz obowiązków związanych z likwidacją zakładu górniczego. Zakres i sposób wykonania tych obowiązków wprawdzie ustala organ koncesyjny w decyzji o cofnięciu lub wygaśnięciu, ale dopiero po uzgodnieniu między innymi z właściwym organem nadzoru górniczego stosownie do art. 29 ust. 2 tej ustawy. Tym samym należy zgodzić się z organem odwoławczym, że postanowienie wydane przez organ nadzoru górniczego w trybie art. 29 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w ramach uzgodnienia i określenia dodatkowych warunków ewentualnej decyzji o cofnięciu koncesji, nie podlega wykonaniu, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., ponieważ dopiero decyzja o cofnięciu koncesji wydana w przyszłości przez organ koncesyjny może władczo nałożyć na przedsiębiorcę określone obowiązki uzgodnione między innymi z organem nadzoru górniczego związane z likwidacją zakładu górniczego, a realizowane w następstwie cofnięcia koncesji. W związku z tym zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu pierwszej instancji wydane przez organ nadzoru górniczego w ramach uzgodnienia nie podlegają wykonaniu ze swej istoty. Jeśli postanowienia te nie są wykonalne, to brak podstaw do rozważania dalszych przesłanek wstrzymania, a mianowicie powstania opisanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. niebezpieczeństw. Mając to na uwadze Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 a contrario P.p.s.a. postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.