III SA/Gl 1027/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1.Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania złożonego przez M. K. od decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. 2. Stan sprawy, będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji, przedstawia się następująco: 2.1.Decyzją z dnia [...] r. (nr [...] ) wymierzono M. K. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości[...] zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. 2.2.Skarżący złożył odwołanie do decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzucił min. rażące naruszenie art. 90 ust.1. ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 30 listopada 2009r., Nr 201, poz.1540 ze zm.), a to poprzez wydanie decyzji przez organ niewłaściwy w sprawie tj. Naczelnika Urzędu Celnego w B. . Zdaniem skarżącego organem właściwym - z uwagi na miejsce prowadzenia działalności przez skarżącego - jest Naczelnik Urzędu Celnego w K. . 2.2.Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej: "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, postanowieniem z dnia [...] . (nr [...] ), na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012, poz.749, dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p.") stwierdził niedopuszczalność odwołana z powodu nieistnienia decyzji w znaczeniu prawnym. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo i doktrynę wskazał, że do koniecznych elementów kwalifikujących dany akt do decyzji administracyjnych należy zaliczyć: (i) oznaczenie organu administracji państwowej wydającej akt, (ii) wskazanie adresata aktu, (iii) rozstrzygnięcie o istocie sprawy, (iv)podpis osoby reprezentującej organ administracji. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie ma waloru decyzji administracyjnej, bowiem jako organ wydający został wskazany Naczelnik Urzędu Celnego w B. , natomiast decyzja podpisana została - z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydawania decyzji - w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w K. , a nie Naczelnika Urzędu Celnego w B. . Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że błąd popełniony w zakresie oznaczenia organu wydającego decyzję należy zaliczyć do błędów istotnych, niepodlegających sprostowaniu w trybie art. 215 § 1 O.p. 3. W złożonej do tut. Sądu skardze z dnia [...] r. na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r., skarżący zarzucił rażące naruszenie procedury mające wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj. art. 288 § 1 O.p. poprzez jego bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. jest decyzją administracyjną, choć rażąco wadliwą formalnie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu argumentował, że wszystkie cztery, obligatoryjne elementy decyzji wskazane przez organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia są zawarte w akcie z dnia [...] r., zatem należy uznać, że akt ten jest decyzją administracyjną. Nieistnienie decyzji można stwierdzić jedynie wtedy, kiedy występuje całkowity brak któregokolwiek ze wskazanych przez organ czterech elementów. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu jest ustalenie, czy decyzję z [...] r. należy uznać za nieistniejącą w sensie prawnym, z powodu wydania jej przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. i podpisania przez upoważnioną osobę (z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego) w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w K. i czy tego rodzaju wada uzasadnia stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ordynacja podatkowa nie zawiera ustawowej definicji decyzji podatkowej, podobnie jak takiej definicji nie zawiera kodeks postępowania administracyjnego. Nie oznacza to, że doktryna i orzecznictwo sądowe nie wypełniło tego braku. I tak, w doktrynie rozróżnia się materialne i procesowe ujęcie decyzji. W ujęciu materialnym przez decyzję rozumie się: "oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracyjnego, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie" (por. J. Lang, J. Służewski (red.), M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1995, s.190). W orzecznictwie, na uwagę zasługuje uchwała Sądu Najwyższego z 05.02.1998r. (sygn. akt III ASP1/88, OSP 1989, z.3, poz.59), w której sąd wskazał, że materialne pojęcie decyzji – w nauce prawa administracyjnego - oznacza kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Dalej SN zauważył, że z definicji tej, wynikają jednoznaczne cechy, których istnienie warunkuje uznanie danej czynności organu administracji państwowej – jako decyzji. Wskazał na następujące cechy: (i) decyzja jest przejawem woli organu administracyjnego, co oznacza, że organ ten rozstrzygając sprawę narzuca władczo swoje stanowisko, (ii) decyzja musi wyraźnie wskazywać podstawę prawną w powszechnie obowiązujących przepisach prawa administracyjnego lub finansowego, (iii) decyzja rozstrzyga konkretną sprawę konkretnej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Ujęcie procesowe decyzji zawarte jest w art. 207, 208 i 210 O.p., co oznacza, że decyzja powinna odpowiadać wymaganiom art. 207 i 208 O.p. oraz posiadać elementy wymienione w art. 210 O.p. Zgodnie z art. 210 § O.p. decyzja zawiera : 1) oznaczenie organu podatkowego, 2) datę jej wydania, 3) oznaczenie strony, 4) powołanie podstawy prawnej, 5) rozstrzygnięcie, 6) uzasadnienie faktyczne i prawne, 7) pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie, 8) podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, a jeżeli decyzja została wydana w formie dokumentu elektronicznego - bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że jako organ wydający decyzję, wskazany został Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. czyli istniejący organ podatkowy. Decyzję podpisała osoba upoważniona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. tj. organ, który również funkcjonuje w systemie administracji podatkowej. Decyzja, zawiera zatem sporne w sprawie elementy, wymienione w art. 210 § 1 pkt 1 i 8 O.p., będąc równocześnie jednostronnym oświadczeniem woli organu podatkowego, określającym sytuację prawną skarżącego. W ocenie Sądu, tylko brak wskazanych powyżej elementów mógłby uzasadnić stanowisko organu odwoławczego, uznające decyzję z dnia [...] r. za nieistniejącą w sensie prawnym. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie stanowisko organu odwoławczego w przedmiocie odmowy uznania aktu za decyzję administracyjną z powodu sprzeczności pomiędzy oznaczeniem organu, który wydał akt, a oznaczeniem organu z upoważnienia którego został akt ten podpisany. Reasumując, podstawą wydania zaskarżonego postanowienia nie może być stanowisko organu odwoławczego o nieistnieniu decyzji z [...] r. z ww. powodów. Jest to zarazem wskazanie Sądu dla tego organu, co do dalszego postępowania przy ponownym rozpatrywaniu odwołania skarżącego od powołanej powyżej decyzji. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.