III SA/Gl 1034/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-11-19

Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska – Kyć, Magdalena Jankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o przyznanie płatności obszarowych, prawidłowo ustalił powierzchnię kwalifikującą się do płatności, opierając się wyłącznie na danych z systemu ZSZiK i ortofotomapy, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i weryfikacji danych z innych źródeł, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona kwestionuje te dane i wskazuje na okoliczności utrudniające kontrolę terenową?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w tym art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez przedwczesne uznanie, że wnioskowana płatność nie może zostać przyznana w żądanej wysokości. Organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, nie poinformował strony o stwierdzonych dysproporcjach w powierzchniach działek i nie zweryfikował danych z innych źródeł niż ortofotomapa i system ZSZiK, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wnioskowała o przyznanie płatności obszarowych na rok 2013. Organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu kontroli terenowej, stwierdził niezgodności w deklarowanych powierzchniach działek rolnych i nałożył pomniejszenia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, wskazując na błędy w kontroli, zalanie terenu oraz rozbieżności w danych dotyczących powierzchni działek.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpatrzeniu odwołania Pana M. B. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 r. – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej Kpa), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 7 ust. lila, art. 7 ust. 2, art. 24 ust. 1 oraz art. 19 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.). W uzasadnieniu odwołano się w pierwszej kolejności do okoliczności faktycznych sprawy. Podkreślono, że analiza danych zebranych wykazała, że Wnioskodawca ubiegając się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 złożył w dniu [...] r. w Biurze Powiatowym ARiMR w M. Wniosek o przyznanie płatności na rok 2013 wraz z załącznikami graficznymi oraz deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych. Wniosek poddany został kontroli zgodności i kompletności z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli), która nie wykazała nieprawidłowości wymagających złożenia wyjaśnień przez Stronę. Na wezwanie z dnia [...] r. M. B. złożył korektę do Wniosku, w której zmniejszył powierzchnie działek rolnych E, H, O, P, S i T. Wartość pomniejszeń została wykazana w tabeli VII Wniosku jako powierzchnia użytkowana rolniczo, do której Producent nie ubiegał się o płatność. Powyższe miało na celu uspójnienie deklaracji w sprawach o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Organ I instancji stwierdził, że korekta powierzchni działek rolnych na tym etapie postępowania była dopuszczalna, gdyż organ I instancji nie stwierdził nieprawidłowości mających wpływ na ocenę kryteriów kwalifikowlaności tej powierzchni. W toku kontroli na miejscu w zasadniczej części potwierdzono zgodność skorygowanej deklaracji ze stanem na gruncie pod względem powierzchni działek rolnych. Nadto również w gospodarstwie Strony przeprowadzono kompleksową kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni (Raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...]), w zakresie programu rolnośrodowiskowego (Raport z czynności kontrolnych nr [...]), w zakresie wzajemnej zgodności (Raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...]), w zakresie wzajemnej zgodności weryfikującą realizację działań naprawczych (Raport z czyn-ności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...]). Zapisy Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni wskazują że działka rolna A faktycznie zajmowała powierzchnię [...] ha tj. większą niż deklarowana - [...] ha; dla działki rolnej [...] stwierdzono [...] ha przy deklaracji [...] ha - zastosowano więc kod DR13-. Dla działki rolnej [...] stwierdzono ponadto, że granice uprawy wykraczają poza granice działek ewidencyjnych deklarowanych we Wniosku (kod DR50). Natomiast w odniesieniu do działek rolnych [...],[...],[...] ustalono, że ich powierzchnia jest mniejsza niż deklarowana we Wniosku (kod DR13+), przy czym dla działki rolnej I powierzchnia została zredukowana do powierzchni kwalifikowanej (kod DR40). Pozostałe zastosowane kody mają charakter informacyjny - wskazują na przebieg kontroli oraz mają charakter pomocniczy podczas weryfikacji poprawności zapisów wyników kontroli i warunków kwalifikowalności (np. kod DR23, DR51, DR52). Podobnie w wyniku kontroli w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego (Raport z czynności kontrolnych nr [...]) inspektorzy kontroli terenowej stwierdzili niezgodności wpływające na wartość powierzchni uprawnionej do płatności: dla działki rolnej A powierzchnia deklarowana ([...]ha) była mniejsza niż powierzchnia stwierdzona ([...] ha) zastosowano kod DR 13-; dla działki rolnej [...] powierzchnia deklarowana ([...] ha) była mniejsza niż powierzchnia stwierdzona ([...] ha) - zastosowano kod DR 13-, a ponadto granice uprawy wykraczają poza granice działek ewidencyjnych deklarowanych we Wniosku (kod DR50); dla działki rolnej I powierzchnia deklarowana ([...] ha) była większa niż stwierdzona ([...] ha) - zastosowano kod DR13+; dla działki rolnej V powierzchnia deklarowana ([...] ha) była większa niż stwierdzona ([...] ha) - zastosowano kod DR13+; dla działki rolnej T powierzchnia deklarowana ([...] ha) była większa niż stwierdzona ([...] ha) - zastosowano kod DR13+. Zgodnie z zapisami Raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...] w dacie inspekcji [...] r. na działkach rolnych A, C, D znajdował się obszar niewykoszony - stwierdzono, że Rolnik nie prowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta. W gospodarstwie Strony przeprowadzono również kontrolę na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności w celu weryfikacji zrealizowania przez Producenta działań naprawczych na działkach rolnych C oraz D, do których został zobowiązany w decyzji w sprawie przyznania płatności na rok 2012. Także w tym przypadku inspektorzy kontroli terenowej stwierdzili, że na działce rolnej D nie zostały zrealizowane działania naprawcze - działka nie została wykoszona do dnia [...] r. Dalej organ wyjaśnił, że Strona zgłosiła szereg uwag do wyników kontroli wyjaśniając, że działki rolne C oraz D są położone na rzeką [...] nad którą nadzór prowadzi Zarząd [...] w P.. Wskazał, że uzyskał zapewnienia Zarządu, iż do [...] 2013 r. rzeka zostanie odtworzona, co jednak nastąpiło dopiero w [...] 2013 r., czyli po zakończeniu czynności kontrolnych w gospodarstwie. Poza tym M. B. wskazał, że został poinformowany, iż kontrola zostanie przeprowadzona w dniu [...] r., natomiast inspektorzy stawili się miejscu jego zamieszkania "bez zapowiedzi" w dniu następnym, już po przeprowadzeniu czynności kontrolnych na gruncie tak, że nie był obecny podczas kontroli działek rolnych. Podniósł, że Raport zawiera szereg błędów. Powyższe spowodowało konieczność weryfikacji materiału dowodowego zgromadzonego w wyniku czego stwierdzono, że powierzchnię działki rolnej I należy zredukować do wartości PEG tj. [...] ha. W zakresie realizacji w gospodarstwie wymogów pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone wariant 1.1 Zrównoważony system gospodarowania na działkach rolnych A, C, D rolnik nie przestrzegał wymogu koszenia do [...] lub wypasania w okresie wegetacyjnym na trwałym użytku zielonym (kod nieprawidłowości (S5). Co do realizacji przez producenta wymogów dla pakietu 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone wariant 3.1. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach inspektorzy stwierdzono, że na działkach rolnych A, C, D Producent nie wykasza, bądź nie prowadzi wypasu w terminie (kod nieprawidłowości L7), a ponadto nie przestrzega wymogu pozostawienia 5-10 % powierzchni niewykoszonej (kod LI 7) oraz pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki w szczególności inną niż zaznaczona na załączniku graficznym (kod LI9). Dokonano niezbędnych korekt zapisów Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz Raportu z czynności kontrolnych w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego. Stronie udzielono szczegółowych wyjaśnień w odniesieniu do podniesionych zarzutów. Jednak w piśmie z [...] r. M. B. po raz kolejny wniósł uwagi do przebiegu czynności kontrolnych oraz dezaprobatę w stosunku do weryfikacji danych wniosku w oparciu o system identyfikacji działek rolnych i ewentualnych aktualizacji wartości powierzchni uprawnionych do płatności dla działek referencyjnych. Stronie ponownie udzielono wyjaśnień co do oceny prawidłowości przebiegu czynności kontrolnych i zapisów w przedmiocie jej wyniku. W oparciu o Wniosek Strony, wyniki kontroli administracyjnej danych, wyniki kontroli na miejscu oraz wyjaśnienia złożone przez Stronę w postępowaniu przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w M. ustalono: 1. dla jednolitej płatności obszarowej powierzchnia deklarowana to [...] ha, powierzchnia stwierdzona kwalifikowana do płatności wynosiła [...] ha, różnica pomiędzy tymi wartościami ([...] ha) stanowi [...]% powierzchni stwierdzonej; 2. dla uzupełniającej płatności podstawowej powierzchnia deklarowana to [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona kwalifikowana do płatności wynosiła [...] ha różnica pomiędzy tymi wartościami ([...] ha) stanowi [...] % powierzchni stwierdzonej; 3. dla uzupełniającej płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) deklarowana powierzchnia trwałych użytków zielonych (TUZ) wynosiła [...] ha, powierzchnia stwierdzona TUZ to [...] ha; liczba zwierząt wyliczona zgodnie z § 6 ust.l pkt 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą na duże jednostki przeliczeniowe wynosi [...] DJP. Po uwzględnieniu warunków określonych w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) - powierzchnia maksymalna uprawniona do płatności to [...] ha. Ustalono jednocześnie, że fakt, iż Producent nie prowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta stanowi naruszenie norm, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ze zm.), a naruszenie to ma charakter powtarzającej się niezgodności, gdyż w odniesieniu do roku 2012 decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. nr [...] z dnia [...] r. ustalono pomniejszenie płatności z tytułu naruszenia tej normy o 3%. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.) i art. 71 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 ustalono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności z tego tytułu wynoszącą 9,00 %. W konsekwencji poczynionych ustaleń decyzją nr [...] z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyznał Stronie: 1. jednolitą płatność obszarową do powierzchni stwierdzonej tj. [...] ha na podstawie art. 57 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.) stanowiącego, że gdy różnica między całkowitą powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną a całkowitą powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 0,1 ha i nie jest większa niż 20% całkowitej powierzchni zadeklarowanej kwalifikowanej wówczas powierzchnię stwierdzoną uznaje się za równą powierzchni deklarowanej kwalifikowanej; 2. uzupełniającą płatność podstawową do powierzchni stwierdzonej tj. [...] ha na podstawie art. 57 ust. 3 akapit drugi ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009; 3. płatność zwierzęcą po uwzględnieniu warunków określonych w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) do powierzchni 3,78 ha. Poza tym ponieważ w trakcie przeprowadzania kontroli na miejscu stwierdzono nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm oraz w obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach Unii Europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy (M.P. Nr 17, poz. 224 ze zm.), to zgodnie z art. 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz w związku z art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. kwotę płatności bezpośrednich (jednolita płatność obszarowa) pomniejszono o 9%. Płatności bezpośrednie (jednolita płatność obszarowa) zostały również pomniejszone w związku z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013. Kwota płatności uzupełniających: uzupełniającej płatności podstawowej oraz płatności zwierzęcej została pomniejszona ze względu na zastosowana modulację na podstawie § 17a ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia [...] r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013. Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia M. B. wniósł odwołanie podnosząc, że organ I instancji bezzasadnie oparł swoje rozstrzygniecie na zapisach Raportów z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie. Zarzucił przeprowadzenie kontroli pod jego nieobecność, niespójność areałów w dokumentach i bezpodstawność ograniczenia powierzchni uprawnionej do płatności do powierzchni ewidencyjno-gospodarczej deklarowanych działek ewidencyjnych; brak procesów aktualizacji powierzchni PEG w systemie identyfikacji działek rolnych. Nadto podkreślał, że niewykoszona części działki była zalana i zasypana zwałami z rzeki. Ograniczenie kwalifikowalności łąk jest sprzeczne z uiszczanym podatkiem rolnym. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne podzielając zawarte w nim ustalenia i wnioski. Cytując stosowne regulacje prawne organ wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną tych działek rolnych, podlegała wykluczeniu jako przedeklarowana. Odnośnie zarzutów Strony powołał się na wyjaśnienia inspektorów kontroli terenowej co do poinformowania zainteresowanego o zakresie i dacie kontroli oraz o konieczności zmiany jej terminu; okazali stosowne upoważnienia w siedzibie Producenta i udostępnili je do wglądu. Wskazali, że Strona wyraziła zgodę na kontynuowanie czynności kontrolnych i udzielała wyjaśnień oraz wnosiła uwagi do ustaleń inspektorów, co potwierdzają zapisy Raportów (M. B. okazał dowód osobisty, składał wyjaśnienia, przedkładał niezbędne dokumenty i wnosił uwagi do wyników kontroli). Powyższe wskazuje, że inspektorzy dopełnili ciążących na nich obowiązków służbowych i właściwie przeprowadzili czynności kontrolne. Nadto organ zaakcentował, że dokumentacja pokontrolna (tj. szkice polowe, fotografie i formularze wyników kontroli działek) wskazywały, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone poprawnie, a uwagi inspektorów kontroli terenowej są adekwatne do stanu na deklarowanych do płatności działkach. Działki rolne zostały zlokalizowane prawidłowo - inspektorzy wykorzystują do lokalizacji działki rolnej również podkłady geodezyjne, w które wyposażone są GPS i załączniki graficzne zawierające szkice działek rolnych. Pomiarem powierzchni objęta została całą powierzchnia kwalifikująca się do płatności oraz powierzchnie niewykoszone dla łąk trwałych, na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy. Nieprawidłowości zostały wyczerpująco udokumentowane, a zebrany w toku kontroli na miejscu materiał dowodowy jest spójny, jednoznaczny i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych. Dalej odnosząc się do wyjaśnień Strony dotyczących niemożności wykonywania zabiegów na działkach rolnych C oraz D organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swoich zobowiązań w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do płatności w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowanych w momencie wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Ponadto obniżek nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności dotyczy norm i wymogów wzajemnej zgodności. Jednak w aktach sprawy brak zgłoszenia, iż na gruncie będącym w posiadaniu Strony miały miejsce okoliczności nadzwyczajne lub dokumentu Zmiany do Wniosku wskazującego na zmianę sytuacji na gruncie. Natomiast przepisy regulujące kwestie uprawnień do płatności, a w szczególności przepisy dotyczące stosowania sankcji, mają charakter bezwzględnie obowiązujący - organy administracji są zobowiązane do ich stosowania przy zaistnieniu określonych w tych przepisach okoliczności. Dlatego też nie jest możliwe odstąpienie od nałożenia sankcji ze względów społecznych czy celowościowych. Wyjaśniono obligatoryjność oparcia się przez organy na ortofotomapie oraz podkreślono, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana corocznie na podstawie dostępnego materiału sprawy, a pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej. Powierzchnia ewidencyjna działki to jej powierzchnia całkowita, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo (utrzymany w dobrej kulturze rolnej). Zatem wobec prawidłowości ustaleń poczynionych przez organ I instancji uznano słuszność zastosowanych pomniejszeń zadeklarowanych powierzchni. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Strony, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze podtrzymano zarzuty odwołania i zaakcentowano rozbieżności dokumentacyjne powierzchni oraz niemożność przeprowadzenia solidnej kontroli na miejscu wobec zalania terenu przez rzekę [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Na rozprawie sądowej Strona podkreśliła niewłaściwe przeprowadzenie kontroli i nieuzgodnienie jej terminu, a zatem skoro Agencja nie dotrzymała warunków kontroli to kontrola była nieważna. Zarzuciła zaniżenie obszaru w PEG w 2009r. i następnie jego zwiększenie w 2010r. Podkreśliła, że zadeklarowane powierzchnie są zgodne ze stanem rzeczywistym ,natomiast PEG nie jest zgodny z ewidencją gruntów i Strona podjęła czynności geodezyjne w celu uzgodnienia granic gruntów. Zaznaczyła, że we wniosku za 2014 r. podany został taki stan jak w pierwotnym wniosku za 2013r. i Agencja go zaakceptowała. Nadto wskazano, że niemożliwe było dokładne zmierzenie terenu z uwagi na zalewisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. 2008 r. Nr 170, poz. 1051), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (podkreślenie Sądu), chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (podkreślenie Sądu), udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści tego przepisu wynika więc, że wyłącza on zastosowanie niektórych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, niemniej sam zawiera dyrektywę, stosownie do której organ administracji publicznej w toku postępowania stoi na straży praworządności. Uprawniony jest zatem pogląd, że organy administracji publicznej realizując zasadę praworządności mimo, iż są związane zakresem wniosku strony, mają obowiązek precyzyjnie ustalić zakres tego żądania, a stwierdzając rozbieżność wniosku z danymi posiadanymi przez organ, winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i o jego wynikach poinformować składającego wniosek – ograniczenie się do wyciągnięcia konsekwencji w późniejszym okresie nie daje się pogodzić z potrzebą uwzględnienia przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. Również w Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2011 r. o sygn. akt III SA/Po 757/2010 wyrażono pogląd, że nie można wykluczyć niedokładności ortofotomapy. Ortofotomapa wykonana na podstawie zdjęć lotniczych jest najlepszym narzędziem do pomiaru działek rolnych, ponieważ wykonane na jej podstawie obliczenia są równie dokładne jak kontrola na miejscu. Jednakże zdarzają się sytuacje, w których wektoryzacja nie została przeprowadzona wystarczająco precyzyjnie np. po cieniach zamiast po miedzach. Jednakże ze względu na obowiązek wizualizacji każdej działki rolnej, dla której rolnik deklaruje powierzchnię większą od powierzchni PEG (powierzchnia ewidencyjno- gospodarczej wyznaczonej przez agencję na podstawie pomiaru powierzchni użytkowej rolniczo na obrazie ortofotomapy) - wszystkie takie przypadki są weryfikowane w procesie kontroli administracyjnej przez pracowników biur powiatowych ARiMR i zwracane wykonawcy danych LPIS jako reklamacja. Odnosząc te spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy, zauważyć trzeba, że skarżący w toku całego postępowania konsekwentnie akcentował, iż wnioskowane przez niego do przyznania płatności działki mają powierzchnię jaką zadeklarował w pierwotnej wersji wniosku i są one należycie użytkowane rolniczo. Nadto na rozprawie zaakcentował przyjęcie przez Agencję wniosku o dopłaty za 2014r. z takimi danymi jakie podał początkowo w niniejszej sprawie, a także określanie przez Agencję różnych powierzchni jego działek za lata 2009 i 2010. W aktach brak jest dołączonego wypisu z rejestru gruntów oraz decyzji za poprzednie lata dopłat. Natomiast organy obu instancji w wydanych decyzjach, powołując się na dostępną w systemie ZSZIK ortofotomapę, zakwestionowały podawaną przez stronę powierzchnię nieruchomości stwierdzając, iż jest ona mniejsza niż zadeklarowana, a w konsekwencji pomniejszyły wnioskowane kwoty dopłat. Wobec takich argumentów M. B. i wskazywanych przez niego sprzeczności organ analizując wniosek, winien był poinformować o stwierdzonej dysproporcji w powierzchniach działek skarżącego, realizując zasadę wynikającą z § 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również przeprowadzić stosowne czynności wyjaśniające w tym zakresie, tym bardziej, że protokół z przeprowadzonej kontroli był poprawiany i zawiera korekty pierwotnych zapisów. Poza tym jak akcentował Skarżący wystąpienie wód z koryta rzeki [...] oraz zwały błota zalewowego uniemożliwiały dokładny pomiar i prawidłowe określenie powierzchni gruntów zadeklarowanych przez Stronę i obszaru nienależycie uprawianego. Wprawdzie podstawą do przeprowadzania kontroli jest baza referencyjna systemu LPIS. Jednakże powyższe nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu przez organ orzekający w sprawie postępowania dowodowego w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, do którego zresztą odsyła art. 3 w/w ustawy. _@POCZ@_ Reasumując przedstawione okoliczności faktyczne i prawne rozpoznawanej sprawy - w ocenie Sądu - nie można kategorycznie uznać w oparciu o pomiary ortofotomap, że Skarżący nie spełniał przesłanek do przyznania wnioskowanej płatności. Dla wydania bowiem prawidłowej decyzji w tym zakresie koniecznym było zweryfikowanie wielkości powierzchniowych deklarowanych przez Stronę działek także w oparciu o np. rejestr ewidencji gruntów, księgę wieczystą, wizję w terenie czy dane z referatu podatkowego urzędu miasta, którego właściwości podlegają kwestionowane nieruchomości. Następnie porównanie danych z zarejestrowanymi przez otofotomapy oraz ustalenie zakresu i rozmiaru ewentualnych gruntów nie objętych należytą kulturą rolną, do której dochowania rolnik był zobowiązany. Dopiero zatem szczegółowa analiza zebranego materiału dowodowego pozwoli na jednoznaczne ustalenie zasadności złożonego wniosku o przyznanie jednolitej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a to art. 3 ust. 2 ustawy, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż przedwcześnie uznano, że wnioskowana płatność skarżącemu nie może zostać przyznana w żądanej przez niego wysokości. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a.. Uznając, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych i nie nadaje się do realizacji wobec odmownego rozpatrzenia wniosku Sąd nie orzekł o wstrzymaniu jej wykonanie do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło