III SA/Gl 1036/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-09-21
Skład orzekający: Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, wobec której prowadzone są postępowania egzekucyjne i której rachunki bankowe są zajęte, może zostać częściowo zwolniona z wpisu od skargi kasacyjnej, jeśli wykazała znaczące przychody w poprzednim roku obrotowym, ale poniosła stratę?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać częściowo zwolniona z wpisu od skargi kasacyjnej, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Sąd, oceniając wniosek, bierze pod uwagę zarówno wysokość przychodów i strat z poprzednich okresów, jak i aktualną sytuację finansową, w tym prowadzone postępowania egzekucyjne i zajęcia rachunków bankowych. W przypadku znaczących przychodów, ale jednocześnie trudnej sytuacji finansowej spowodowanej egzekucją, zasadne jest obniżenie wpisu do kwoty minimalnej.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. j. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi kasacyjnej od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wykazała stratę w poprzednim roku obrotowym, niskie przychody, zajęcie rachunku bankowego w ramach postępowania egzekucyjnego. Mimo wysokich przychodów w poprzednim roku, sąd uznał, że uiszczenie pełnego wpisu mogłoby wiązać się ze znacznymi utrudnieniami. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, od czego spółka wniosła sprzeciw.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej przewyższającym 1.000 (tysiąc) złotych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" sp. j. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z należnego od skargi kasacyjnej wpisu sądowego postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej przewyższającym 1.000 (tysiąc) złotych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części.
Wnioskiem z [...] r. skarżąca Spółka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego domagała się zwolnienia z należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego.
W jego uzasadnieniu podała, że zajmuje się robotami budowlanymi związanymi ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych oraz montażem wentylacji i klimatyzacji. Działalność ta w ubiegłym roku obrotowym przyniosła stratę rzędu 49.999,79 zł, albowiem do maja 2014 r. Spółka nie realizowała nowych umów. Jej przychody wynosiły 0 zł. Natomiast majątek oszacowano na 4.840,22 zł. Ponieważ wobec Spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne rachunek w "B" został zajęty. Blokada środków dotyczy kwoty [...] zł. Wprawdzie kaucje gwarancyjne oraz pozostałe należności od kontrahentów wynoszą ok. [...] zł, niemniej jednak według stanu na 2014 r. zostały one zajęte w toku egzekucji.
Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano:
- deklaracje VAT za okres od lutego 2015 r. do kwietnia 2015 r., gdzie podstawa opodatkowania wynosiła: 5.000,00 zł, 5.000,00 zł i 5.000,00 zł, a nabycie towarów i usług kształtowało się na poziomie: 7.256,00 zł, 2.898,00 zł i 2.772,00 zł;
- bilans wraz z rachunkiem zysków i strat, z którego ustalono, że przychody Spółki ze sprzedaży na koniec 2014 r. wynosiły 260.227,23 zł, podczas gdy przychody operacyjne zamykały się w kwocie 37.312,32 zł, poza kapitałem podstawowym (581.700,00 zł) Spółka posiada też kapitał (fundusz) rezerwowy (2.945.283,65 zł);
- wyciągi z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy;
- zeznania podatkowe wspólników F. i A. K. (PIT-36L), z których ustalono, że prowadzona przez nich Spółka w 2014 r. wypracowała przychód rzędu 297.539,55 zł i po potrąceniu o koszty jego uzyskania w kwocie 338.347,00 zł poniosła stratę w wysokości 40.807,45 zł (PIT/B).
Postanowieniem z 9 czerwca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie to zostało zaskarżone sprzeciwem. W sprzeciwie powtórzono argumentację zaprezentowaną uprzednio we wniosku.
Zarządzeniem z 23 lipca 2015 r. sprawozdawca wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie w terminie 10 dni od daty doręczenia wezwania
-odpisów raportów kasowych skarżącej za maj i czerwiec 2015 r.
-wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, w razie zajęcia tych rachunków należy przedstawić zaświadczenia wystawione przez bank informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty
-udokumentowanie za pomocą zaświadczeń właściwych komorników okoliczności podnoszonych w druku PPPr oraz w sprzeciwie a dotyczących prowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego w tym dokonanych czynności egzekucyjnych
-wyjaśnienie okoliczności zawarcia umowy kredytowej z "B" w dniu [...] r., w szczególności poprzez nadesłanie jej kserokopii oraz wskazanie powodu, dla którego transakcja ta nie została ujęta jako transakcja obciążeniowa w zestawieniu końcowym za marzec 2015 r.
-w sytuacji gdy spółka zawiesiła działalność i nie osiąga żadnych przychodów należy przedłożyć kserokopię za świadczeń potwierdzających, że na chwilę obecną nie osiąga przychodów i nie składa deklaracji podatkowych oraz nie opłaca składek na ZUS
W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik pismem z [...] r. wyjaśnił, że od początku bieżącego roku z uwagi na niskie obroty prowadzi rozliczenia w formie książki przychodów i rozchodów, z tego też powodu nie korzysta z kasy i nie sporządza raportów kasowych. Powołał się akże na fakt prowadzenia przeciwko spółce egzekucji administracyjnej na kwotę [...] zł, w tym kwotę [...] zł objęta tytułami egzekucyjnymi i prowadzona egzekucją. Na dowód przedłożono stosowne zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w Z.. Podniesiono, że wierzytelności spółki zostały zajęte, podobnie jak rachunek bankowy w "B". Strona skarżąca nie dysponuje innymi rachunkami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." w brzmieniu z dnia wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioskująca spółka, składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie obejmującym wpis od skargi.
Odnosząc się do wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Użyte w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek.
W sprawie warunek ten został spełniony, jednakże jedynie w stopniu uzasadniającym częściowe przyznanie prawa pomocy. Z jednej strony strona skarżąca wypracowała w roku 2014 wysoki przychód (297.539,95 zł). Wprawdzie z oświadczenia podatkowego za ten rok wynika strata(40.807,45 zł), jednak okoliczność ta wiąże się z wysokimi kosztami prowadzonej działalności a w konsekwencji z faktem obracania przez stronę skarżącą w ciągu ubiegłego roku znacznymi kwotami pieniężnymi. Zasadny jest więc wniosek, że obecnie spółka dysponuje rezerwami finansowymi z tamtego okresu, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Z drugiej strony Sąd nie może tracić z pola widzenia, że w stosunku do skarżącej prowadzone są liczne egzekucje a jej rachunki bankowe są aktualnie zajęte. To z kolei pozwala przyjąć, że uiszczenie pełnego wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącego 5.182 zł, mogłoby wiązać się ze znacznymi utrudnieniami. Dlatego też za zasadne uznano obniżenie tego wpisu do kwoty 1.000 złotych stanowiącej minimalną wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, jaki może być uiszczony w sprawie, w której wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 100.000 zł.
Wobec powyższego na zasadzie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło