III SA/Gl 1036/17

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł, skarżący domagał się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż poza mieszkaniem o pow. 64 m2 obciążonym hipotecznie żadnych składników majątku nie posiada. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z synem, który nadal się uczy. Jedynym źródłem ich utrzymania, po zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej, jest wynagrodzenie za pracę skarżącego rzędu 1.500,00 zł. Tymczasem ponoszone wydatki obejmują: czynsz za mieszkanie (750,00 zł), raty kredytu hipotecznego (1.200,00 zł), wyżywienie (600,00 zł), środki czystości (200,00 zł) oraz odzież i obuwie (100,00 zł). Jako uzupełnienie powyższych danych do akt sprawy nadesłano: - zeznanie podatkowe PIT-36L za 2016 r., gdzie skarżący wykazał przychód z prowadzonej działalności rzędu 7.223.024,35 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 7.380.552,65 zł oraz stratę w wysokości 157.528,30 zł; - odpis skrócony aktu małżeństwa, które uległo rozwiązaniu poprzez rozwód [...] r.; - wydruk z CEIDG potwierdzający fakt zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej od [...] r.; - rachunki za energię elektryczną (259,73 zł), telefon (85,00 zł), wodę (225,95 zł) oraz czynsz (735,85 zł) z informacją o posiadanych zaległościach, które na dzień [...] r. wynosiły 715,71 zł; - zaświadczenie o zameldowaniu; - wydruki z rachunków bankowych, gdzie dostępne saldo wynosiło (-) 1.313.680,04 zł i 0,00 zł; - oświadczenie o wysokości płaconych rat kredytu hipotecznego, które skarżący spłaca przy pomocy rodziców. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i sytuacja materialna. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący przedstawiając swoją sytuację finansową ograniczył się jedynie do podania takich danych, które mogłyby świadczyć o tym, że ta jest trudna. Z treści złożonego wniosku oraz dokumentów źródłowych, które nadesłano przy piśmie z dnia [...] r. wynikało bowiem, że posiada zaległości w płatnościach (vide: nota odsetkowa z [...] r.), albowiem wobec jego osoby prowadzone jest postępowanie egzekucyjne skierowane zarówno do rachunków bankowych (vide: wydruki z kont oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego) jak i pobieranego wynagrodzenia za pracę (vide: zaświadczenie z zakładu pracy). Ponieważ jest osobą rozwiedzioną ponosi koszty utrzymania syna, którego wymienił jako osobę, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednakże z zaświadczenia o zameldowaniu, które nadesłano, nie wynika, jakoby syn zamieszkiwał w lokalu przy ul. [...] w J., choć wydatki za gospodarowanie odpadami komunalnymi ponoszone są za dwie osoby. Co więcej poza powyższym lokalem mieszkalnym obciążonym hipotecznie innych składników majątku w rubryce nr 7 formularza nie wymieniono, podczas gdy z akt administracyjnych sprawy ustalono, że skarżący jest nadal współwłaścicielem nieruchomości gruntowych o pow. 0,3039 ha, 0,1128 ha oraz 0,0178 ha o następujących nr ksiąg wieczystych [...], [...], [...]. Ponadto posiada też pojazdy mechaniczne, które stanowiły środki trwałe w prowadzonej do [...] r. działalności gospodarczej. Ich marka, rocznik i wartość szacunkowa nie zostały w rubryce nr 7.3 wymienione. Podobnie brak było informacji, czy prowadzona wobec skarżącego egzekucja została do powyższych skierowana, czy też nie. Wprawdzie w treści pisma z dnia [...] r. poinformowano, że skarżący w chwili obecnej korzysta z pomocy finansowej rodziców przy spłacaniu kredytu hipotecznego na mieszkanie, niemniej jednak powyższego w żaden sposób nie udokumentowano, a przecież okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem zadeklarowane przez skarżącego dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę rzędu (ok. 1.500,00 zł) nie wystarczają na pokrycie ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem, które w treści formularza oszacowano na 2.850,00 zł. W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Tym bardziej, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym za dominujący uznano pogląd, w świetle którego w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat swojej sytuacji rodzinnej bądź finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8 oraz z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04, Lex nr 1365860). Dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.