III SA/Gl 1038/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-11-10
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Adam Gołuch, Piotr Pyszny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi zwolnionemu ze służby przed 6 listopada 2018 r. przysługuje prawo do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i czas wolny obliczanego według współczynnika 1/21 miesięcznego uposażenia, pomimo obowiązywania przepisu art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu sprzed tej daty?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że przepisy art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., które przewidują obliczanie ekwiwalentu według współczynnika 1/30, są wtórnie niekonstytucyjne w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. W konsekwencji policjant zwolniony ze służby przed tą datą ma prawo do wyrównania ekwiwalentu według współczynnika 1/21, a odmowa jego wypłaty narusza prawo materialne.Stan faktyczny
Skarżący, policjant zwolniony ze służby, otrzymał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop i czas wolny obliczony według współczynnika 1/30 miesięcznego uposażenia. Wniósł o ponowne przeliczenie i wypłatę wyrównania według współczynnika 1/21, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. Organy odmówiły, uznając, że przepis zmieniony w 2020 r. nie ma zastosowania do jego sprawy ze względu na datę zwolnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz decyzję Komendanta Powiatowego Policji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr) Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ponownego przeliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] r. Komendanta Powiatowego Policji w K., odmawiającą skarżącemu A. F. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, dodatkowy i niewykorzystany czas wolny w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.
Z akt sprawy wynika, że [...] r. skarżący został zwolniony ze służby. W związku z tym, że nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego, dodatkowego i przysługującego mu czasu wolnego w naturze, został mu za ten urlop i czas wolny wypłacony ekwiwalent pieniężny przy zastosowaniu współczynnika wynikającego z art. 115a ustawy o Policji, obowiązującego w dacie zakończenia służby tj. 1/30 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dzień urlopu.
[...] r. skarżący wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie ekwiwalentu oraz ponowne jego przeliczenie i wypłacenie mu wyrównania. Powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. w sprawie o sygn. akt K 7/15, zgodnie z którym art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, został uznany za niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej. Stwierdził, że wypłacona mu kwota nie jest zatem ekwiwalentna do niewykorzystanych: urlopu i czasu wolnego, a zastosowanie współczynnika 1/30 zamiast 1/21 znacząco obniżyło należne mu świadczenie.
Decyzją z [...] r. Komendant Powiatowy Policji odmówił wypłacenia różnicy pomiędzy ekwiwalentem wypłaconym, a tym, który wg funkcjonariusza jest należny przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznając, że wyższy ekwiwalent przysługuje jedynie tym funkcjonariuszom, którzy zakończyli służbę [...] r. lub później oraz tym, w stosunku do których sprawa ekwiwalentu została wszczęta przed tą datą i [...] r. nie została jeszcze zakończona. Ponieważ skarżący nie należał do żadnej z tych grup, uznał, że znajduje do niego zastosowanie art. 115a w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem czyli przy zastosowaniu współczynnika 1/30. Dlatego stwierdził, że ponownie ustalenie kwoty ekwiwalentu w jego przypadku nie jest prawnie możliwe.
Jednocześnie wyjaśnił, że kwota ekwiwalentu została ustalona i wypłacona w drodze czynności materialno – technicznej i nie wydano w tej sprawie decyzji administracyjnej. W takim zaś przypadku nie ma podstaw do wznowienia postępowania.
Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, a także spowodowanie wypłacenia wyrównania ekwiwalentu zgodnie z wnioskiem i przy zastosowania współczynnika 1/21 części miesięcznego uposażenia za każdy dzień urlopu.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Stwierdził, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu obowiązującym do 6 listopada 2018r. ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop był ustalany w wysokości 1/30 wynagrodzenia za każdy dzień urlopu. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15 przepis ten uległ zmianie od 1 października 2020r. Po tej dacie współczynnik wynosi 1/21 za każdy dzień niewykorzystanego w naturze urlopu. Jednak na mocy art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych (...), za okres przed 6 listopada 2018r. ekwiwalent ustala się na zasadach określonych w art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem, a więc z zastosowaniem współczynnika wynoszącego 1/30 wynagrodzenia za każdy dzień urlopu. W związku z powyższym, organ II instancji stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje prawo do wypłaty ekwiwalentu w wysokości wyższej, niż już przez niego otrzymana w związku z zakończeniem służby. Stwierdził także, że przedmiotem orzeczenia Trybunału nie była norma prawna dotycząca czasu służby przekraczającego 40 godzin w tygodniu w 3 miesięcznym okresie rozliczeniowym, o czym stanowi art. 33 ustawy o Policji. Zatem w przedmiotowym zakresie, wyrok Trybunału nie wykreował w odniesieniu do sposobu naliczania rekompensaty, o której mowa w tym przepisie nowych okoliczności prawnych, a wypłata dokonana na tej podstawie została dokonana zgodnie z przepisami i nie ma przesłanek do jej zmiany.
W skardze na decyzję organu II instancji skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w celu ponownego przeliczenia i wypłacenia mu wyrównania ekwiwalentu.
Decyzji organu odwoławczego zarzucił naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który stanowi gwarancję uprawnienia funkcjonariusza do ponownego rozstrzygnięcia jego sprawy w stanie prawnym ukształtowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Stwierdził, że nie ma podstaw do ograniczenia jego uprawnień do pełnego ekwiwalentu w zależności od daty zwolnienia funkcjonariusza ze służby, o ile tylko nastąpiło to po wejściu w życie zakwestionowanego przez Trybunał art. 115a ustawy o Policji czyli po 19 października 2001r., a tak było w jego sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko:
Skarga jest uzasadniona.
Uzasadnione jest stanowisko organu, że w sprawie brak jest podstaw prawnych do wznowienia postępowania w sprawie ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy i czas wolny w rozumieniu określonym w art. 145 § 1 Kpa. Jak bowiem wynika z samej nazwy tej instytucji procesowej, polega ona na ponownym "otwarciu" postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 Kpa, postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, które w sprawie należności za urlop w związku z zakończeniem przez funkcjonariusza służby się nie toczyło, gdyż zostały one wypłacone w trybie czynności materialno – technicznej. Jednak organ zasadnie uczynił przedmiotem swego rozstrzygnięcia nie literalną treść wniosku, lecz istotę żądania funkcjonariusza.
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Pojęcie "wznowienia postępowania", o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, ma szersze znaczenie niż pojęcie "wznowienia" w sensie technicznym, przewidziane w odpowiednich procedurach regulowanych w ustawach i obejmuje wszelkie instrumenty proceduralne stojące do dyspozycji stron i sądów, wykorzystanie których umożliwia przywrócenie stanu konstytucyjności orzeczeń wydanych na podstawie aktu normatywnego uznanego późniejszym orzeczeniem Trybunału za niezgodny z Konstytucją (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt SK 32/01; publ. OTK-A 2004/4/35). Chodzi zatem o wszelkie środki prawne, dzięki którym można osiągnąć efekt w postaci ponownego rozstrzygnięcia sprawy, według stanu prawnego po wyeliminowaniu niekonstytucyjnych przepisów (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 czerwca 2002 r., sygn. SK 5/02, publ. OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 41). Skoro zatem przepisy nie regulują procedury wznawiania postępowania od czynności materialno-technicznych, skarżący może dochodzić roszczenia należnego mu z mocy art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, żądając jego wyrównania.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy skarżącemu przysługuje wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego wypłaconego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, dodatkowy i godziny ponadnormatywne w związku z zakończeniem służby w Policji na podstawie art.115a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji w brzmieniu zgodnym z Konstytucją, czy też kwota już przez niego otrzymana, a obliczona przy zastosowaniu współczynnika w wysokości 1/30 uposażenia jest kwotą właściwą.
Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, przysługujące policjantowi zwalnianemu ze służby oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3, ustanawiał w dacie zwolnienia funkcjonariusza ze służby art.114 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji w brzmieniu wówczas obowiązującym ( t. j. Dz. U. z 2016r., poz. 1782 ze zm.).
Stanowił on bowiem, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3.
Jednocześnie art. 115a w brzmieniu wówczas obowiązującym stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Z powyższego wynika, że w odniesieniu do ekwiwalentów za urlopy obowiązywały analogiczne zasady, jak w stosunku do rekompensaty za niewykorzystany czas wolny.
Zgodnie z art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. (t. j. Dz. U. z 2020r., poz. 360), ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Powołane wyżej brzmienie art. 115a wprowadzone zostało ustawą z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610 - art. 1 pkt 16 w zw. z art. 48), zwaną w dalszym ciągu ustawą o szczególnych rozwiązaniach.
Jednocześnie z art. 9 ust. 1 zd.1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wynika, że art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co w praktyce oznacza zastosowanie mnożnika wynoszącego 1/30 za każdy dzień urlopu.
Odnośnie brzmienia art. 115a ustawy obowiązującego przed 6 listopada 2018r. przypomnieć należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 orzekł, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.
Z powyższego wynika zatem, że ustawa o szczególnych rozwiązaniach stanowiąc w art. 9 ust. 1, że w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r., ma zastosowanie przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu uznanym przez Trybunał w tym właśnie wyroku za niezgodny z Konstytucją RP w istocie wprowadziła odesłanie do tej samej regulacji, jaka została uznana przez Trybunał za niekonstytucyjną. Prowadzi to do wniosku, że doszło w tym przypadku do wtórnej niekonstytucyjności normy prawnej zawartej łącznie w obu tych przepisach.
Wtórna niekonstytucyjność ma miejsce wówczas, gdy wstąpiły łącznie trzy warunki:
1) nastąpiła zmiana normatywna,
2) w systemie prawnym w dalszym ciągu występuje niekonstytucyjna regulacja zbliżona do tej, która została derogowana z systemu prawa przez Trybunał Konstytucyjny,
3) stwierdzenie niekonstytucyjności następuje w nowym układzie kontroli, po przeanalizowaniu orzeczenia Trybunału dotyczącego zbliżonego problemu prawnego (por. wyrok NSA z 21 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2466/19 i przywołane tam stanowisko doktryny - K. Kos, Wtórna niekonstytucyjność, a zagadnienie wykładni prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego Nr 3. 2018, s. 47).
Wtórna niekonstytucyjność ma zatem miejsce wówczas, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego, ale nowa norma nadal nie odpowiada zasadom określonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, dotyczącym kontrolowanej wcześniej przez Trybunał, poprzedniej normy prawnej. Tego typu założenie występuje również w przypadku, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną, jak norma objęta już wyrokiem Trybunału (R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2010, s. 266-268; M. Wiącek, Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2011, s. 266-268).
Dokładnie z taka sytuacja ma miejsce w badanej sprawie. Ustawodawca dokonał co prawda nowelizacji ustawy o Policji, ale jednocześnie poprzez art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach postanowił, że ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018r. obliczany będzie w oparciu o przepis tożsamy z tym, jaki został już uznany za niekonstytucyjny. Dlatego w ocenie Sądu, nie może budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, niekonstytucyjność normy wywodzonej z kontrolowanego wówczas art. 115a ustawy o Policji, odnosi się nadal do normy, jaka została wyrażona w treści art. 115a tej ustawy w brzmieniu nadanym ustawą o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 9 ust. 1 tej ustawy. Przy czym wyjaśnić należy, że wtórna niekonstytucyjność nie dotyczy całej nowej normy prawnej tj. regulacji w zakresie określenia sposobu obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, gdyż ten - co do zasady - został dostosowany do wymogów konstytucyjnych zgodnie z wyrokiem TK (art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą). Dotyczy ona zaś tej części normy wyrażonej art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, która ograniczyła czasowe ramy zastosowania w art. 115a w nowym brzmieniu, uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Prowadzi to do wniosku, że w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. a uprawnionych do otrzymania ekwiwalentu, na mocy art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach znajdują zastosowanie regulacje niegodne z art. 66 ust. 2 Konstytucji - stanowiącym, że pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów; maksymalne normy czasu pracy określa ustawa - poprzez bezzasadne ograniczenie wysokości odpłatności za niewykorzystany urlop.
Konsekwencją uznania, że art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotknięte są wtórną niekonstytucyjnością jest odmowa ich zastosowania przez Sąd i stwierdzenie, że decyzje podjęte w niniejszej sprawie przez organy Policji naruszają art.115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez błędną wykładnię normy zrekonstruowanej w oparciu o te przepisy.
Na prawidłowość powyższej oceny wskazuje również fakt, że zastosowanie art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa, wyrażonej w art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z powołanymi przepisami:
1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
2. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Natomiast skutkiem zastosowania art. 115a ustawy o Policji z uwzględnieniem zasady wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach jest, że policjant, który zakończył służbę 5 listopada 2018r. otrzymałby ekwiwalent obliczony jako 1/30 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dzień urlopu, podczas gdy już funkcjonariusz zwolniony 6 listopada 2018r. czyli następnego dnia otrzymałby ekwiwalent stanowiący 1/21 tego uposażenia za każdy dzień. Skutek ten jest zaś niemożliwy do zaakceptowania.
Ustosunkowując się do wniosku strony o wyrównanie ekwiwalentu wypłaconego za niewykorzystany czas wolny, organy stwierdziły, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego znajdujący zastosowanie w sprawie do nich się nie odnosił.
Literalnie tak jest istotnie. W sentencji wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, że art. 115a. ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 416, 650, 730, 1039, 1544 i 1669) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Tym niemniej zauważyć należy, że kontrola konstytucyjności nie dotyczy przepisów prawa rozumianych jako ściśle określone jednostki redakcyjne aktów prawnych, lecz norm prawnych, jakie są w nich wyrażone.
W omawianym wyroku Trybunał stwierdził, że użycie przez ustawodawcę słowa “ekwiwalent" na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, że chodziło o równowartość niewykorzystanych urlopów. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest “zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Innymi słowy, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem." Jednocześnie Trybunał wprost stwierdził, że “Ekwiwalent pieniężny przysługuje także za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji." Zgodnie z tym przepisem, w zamian za czas służby przekraczający 40 godzin w tygodniu, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym, policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo przyznaje rekompensatę pieniężną. Nie dotyczy to policjantów uprawnionych do dodatku funkcyjnego.(...)". Skoro zatem z wyroku Trybunału wynika konieczność zachowania ekwiwalentności świadczenia zastępczego w stosunku do świadczenia pierwotnie należnego – urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, a za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 również przysługuje ekwiwalent stosownie do art. 115a w brzmieniu obowiązującym w dacie zakończenia przez skarżącego służby, to brak jest podstaw do przyjęcia, że stwierdzenie niekonstytucyjności współczynnika 1/30 odnosi się do obliczania ekwiwalentu za urlopy, a nie odnosi się do ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny.
Wobec powyższego stanowisko organu w tym zakresie Sąd również uznał za błędne.
Końcowo Sąd stwierdza, że znany mu jest fakt, że postanowieniem z 21 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 866/20 Wojewódki Sąd Administracyjny w Białymstoku przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne o następującej treści: "Czy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.", zawieszając postępowanie sądowe w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał.
Odnosząc się do powyższego, podkreślić trzeba, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w całości wątpliwości co do konstytucyjności przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach z 14 sierpnia 2020 r. Jednak w ocenie Sądu, z przyczyn powyżej wskazanych, stan sprawy pozwala na jej rozpoznanie bez konieczności oczekiwania na wynik postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, skoro analogiczna norma prawna, jak wynikając z art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy była już przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny pod kątem jej zgodności z ustawą zasadniczą i została uznana za niezgodną. Powtórne występowanie do Trybunału uznać należy zatem za zbędne, bo powielające badanie konstytucyjności zagadnienia, które zostało już przeprowadzone.
Rozpatrując sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze przedstawioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenę prawną, wedle której art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie może stanowić przeszkody do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. tylko z tego powodu, że skarżący zakończył służbę w Policji 8 maja 2017r.
Z uwagi na stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa materialnego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach nie orzeczono, albowiem sprawa korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych a skarżący działał osobiście.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło