III SA/Gl 1041/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku skarżącego o prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku z 13 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, złożonym osobiście przez skarżącego na urzędowym formularzu podano, że radykalnie pogorszyła się jego sytuacja finansowa. Zablokowanie kont bankowych przez Urząd Skarbowy w T. zmusiło go do zawieszenia prowadzonej od [...] r. działalności gospodarczej także uniemożliwiło rozliczenia z kontrahentami. Skarżący samodzielnie wychowuje małoletniego syna. Jako dochód miesięczny brutto wskazał kwotę około [...] zł stanowiacą formę pożyczki z tytułu reprezentacji spółki z o.o. Na podstawie zarządzenia sprawozdawcy z 12 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego wezwany został do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w szczególności poprzez: - nadesłanie odpisu lub kopii oświadczeń podatkowych za rok 2013; - nadesłanie wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych (zarówno prywatnych jak i związanych z prowadzoną działalnością), obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy; - nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu utrzymania mieszkania wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za czynsz, wodę, gaz, energię elektryczną, telefon itp. oraz wskazanie źródeł dochodu, z którego te są pokrywane, natomiast w przypadku posiadania zadłużenia z powyższego tytułu należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające podane w tym zakresie dane, - nadesłanie zaświadczenia o zameldowaniu pod zajmowanym adresem wraz ze wskazaniem innych osób tam zamieszkujących - nadesłanie kserokopii lub odpisów dokumentów obrazujących wydatki związane z wychowaniem i utrzymaniem małoletniego syna skarżącego za okres ostatnich trzech miesięcy (szkoła, wyżywienie, opieka zdrowotna, rekreacje etc.) - wskazanie czy małoletni syn skarżącego oprócz środków utrzymania i wychowania od niego korzysta z innych form wsparcia finansowego oraz potwierdzenie faktu ewentualnego wsparcia kserokopią stosownego dokumentu Wyznaczono pełnomocnikowi termin 14-dniowy od otrzymania wezwania i poinformowano, że niezastosowanie się do tego wezwania w wyżej zakreślonym terminie może zostać potraktowane jako brak zachowania przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 §1 p.p.s.a. Wezwanie sporządzone na podstawie zarządzenia sprawozdawcy doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 czerwca 2014 r. Do chwili obecnej nie wpłynęła odpowiedź. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie strony od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lewis Nexis, Warszawa 2004, s. 319). Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny, czy stać ją na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. Skoro zatem skarżący nie odpowiedział na wezwanie sprawozdawcy, dlatego też wątpliwości dotyczące jego stanu majątkowego nie zostały wyjaśnione. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.