III SA/Gl 1046/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-07-19

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, posiadająca niewielkie dochody z emerytury i grunty rolne, ale z odmową przyznania dopłat bezpośrednich, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Strona skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ wykazała, że jej dochody z emerytury w kwocie 211,17 zł netto są niewystarczające na pokrycie bieżących potrzeb życiowych, w tym zakupu leków. Pomimo posiadania gruntów rolnych, negatywne rozpatrzenie wniosku o dopłaty bezpośrednie potwierdza trudną sytuację finansową, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, J.D., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym płatności obszarowych. Wskazała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie 211,17 zł netto, która nie pozwala na pokrycie bieżących wydatków, w tym leków. Mimo posiadania gruntów rolnych, odmówiono jej przyznania dopłat bezpośrednich, co pogorszyło jej sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. U Z A S A D N l E N l E Wnioskiem z dnia 22 czerwca 2011 r., skarżący J.D. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe. Jego jedynym, stałym źródłem utrzymania jest emerytura z KRUS w kwocie 211,17 zł netto, której wysokość udokumentował wydaną w dniu [...] r. decyzją. Tymczasem z uwagi na stan zdrowia wynikający z podeszłego wieku i ciężkiej pracy, nie jest w stanie wykupić wszystkich leków, które musi zażywać (vide: zaświadczenie lekarskie z dnia [...]r.). Jego sytuację finansową pogorszył w ostatnim czasie fakt odmowy przyznania dopłat bezpośrednich do posiadanych gruntów, jako że poza starym domem o pow. [...] m2 jest jeszcze właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 18,70 ha. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 cyt. ustawy zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Użyte w cytowanym wyżej przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna wyjaśnić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości swoją sytuację finansową i możliwości płatnicze. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy dlatego też może być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją racjonalne powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Nie można bowiem wymagać od skarżącego by posiadane środki w kwocie 211,17 zł netto przeznaczył na opłaty sądowe czy wydatki, jako że te nie są wystarczające na zaspokojenie jego bieżących potrzeb życiowych, w tym na zakup leków. Wprawdzie jest on jeszcze właścicielem gospodarstwa o pow. 18,70 ha, które stanowi dodatkowe źródło dochodu (vide: faktura VAT z dnia [...]r. na kwotę 427,68 zł za sprzedaż mleka w aktach administracyjnych sprawy), nie mniej jednak okoliczność ta nie może mieć znaczenia przesądzającego w sytuacji, kiedy jego ostatni wniosek o przyznanie stosownych dopłat do gruntów rolnych został rozpoznany negatywnie. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło