III SA/Gl 1054/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii adwokata T. M. w Gliwicach opłatę w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych) podwyższoną o 22 % podatku od towarów i usług tj. kwotę [...] zł (słownie: [...] złote [...] groszy) oraz kwotę 17 zł (słownie: siedemnaście złotych) uiszczoną jako opłatę skarbową od pełnomocnictwa – tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej. Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia B. G. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. o nr [...] zawieszające postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku strony z tytułu opłat za pobyt i doprowadzenie do Izby Wytrzeźwień - postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano m.in. art. 17 § 1, art. 18 i art. 34 § 3 w zw. z art. 56 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.). W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację prawną. Podkreślono, że upomnieniem z dnia [...] nr [...] wierzyciel tj. Wojewódzki Ośrodek Lecznictwa Odwykowego i Zakład Opiekuńczo Leczniczy w G. wezwał B. G. do uregulowania należności z tytułu odpłatności ustalonych decyzją [...] z dnia [...] r. za pobyt jej syna w Zakładzie w okresie od października do grudnia 2003r. Pismo to doręczono stronie w dniu [...] lutego 2007r. W dniu [...] marca 2007r. wierzyciel - Wojewódzki Ośrodek Lecznictwa Odwykowego i Zakład Opiekuńczo Leczniczy w G. - wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący tą należność i skierował zgodnie z właściwością do organu egzekucyjnego tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., który nadał tytułowi klauzulę wykonalności w dniu [...] października 2007r. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] października 2007r. nr [...] organ ten dokonał zajęcia świadczeń B. G. w Oddziale ZUS w C. Odpisy tytułu wykonawczego jak również zawiadomienia doręczono zobowiązanej w dniu [...] listopada 2007r. W dniu [...] listopada 2007r. strona wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Pismo to strona nazwała wprawdzie "skargą", jednak zawierało ono zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, dlatego też Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. zarzuty B. G. wraz z załącznikami przekazał wierzycielowi przy piśmie z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...]. Natomiast Wierzyciel - Wojewódzki Ośrodek Lecznictwa Odwykowego i Zakład Opiekuńczo - Leczniczy w G. - postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nie uznał zarzutów zobowiązanej. Postanowienie to B. G. odebrała w dniu [...] stycznia 2008r. i w terminie złożyła zażalenie na to postanowienie bezpośrednio do organu egzekucyjnego celem przekazania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.; co nastąpiło pismem z dnia [...] stycznia 2008 nr [...] adresowanym do Wojewódzkiego Ośrodka Lecznictwa Odwykowego i Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w G., aby ten wraz z wymaganą dokumentacja przekazał zażalenie do SKO w K. W dniu [...] kwietnia 2008r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wystąpił do wierzyciela o wyjaśnienie czy zarzuty B. G. zostały rozpatrzone i wydano ostateczne postanowienie, i czy jest ono prawomocne. Wobec odpowiedzi, iż obecnie sprawa pozostaje we właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], w oparciu o art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którym zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko B. G. na podstawie tytułu wykonawczego [...] wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Lecznictwa Odwykowego i Zakład Opiekuńczo - Leczniczy w G. do czasu rozstrzygnięcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. poinformował ZUS jako dłużnika zajętej wierzytelności o wstrzymaniu realizacji zajęcia świadczeń. W dniu [...] kwietnia 2008r. B. G., wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, iż organ egzekucyjny zaniedbał zawieszenia prowadzone-go wobec niej postępowania egzekucyjnego, które powinno nastąpić znacznie wcześniej - już w marcu. Wskazała, iż jej zdaniem dokonane czynności egzekucyjne mogą pozostać w mocy tylko w przypadku, jeśli wyczerpie wszystkie możliwości odwoławcze, z postępowaniem sądowym włącznie. Zakwestionowała także fakt, iż jako dochodzoną należność wskazano "opłatę za pobyt i doprowadzenie do Izby Wytrzeźwień", co jest niezgodne ze stanem faktycznym. W ocenie B. G. postępowanie egzekucyjne należy zawiesić do czasu całkowitego wyczerpania się możliwości odwoławczych dot. wszczętego postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia strony, uzupełnionego pismem z dnia [...] czerwca 2008r. -postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008, B. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosząc okoliczności związane z postępowaniem egzekucyjnym oraz postępowaniem Wojewódzkiego Ośrodka Lecznictwa Odwykowego i Zakładu Opiekuńczo - Leczniczego w G., które obecnie badane jest przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Skarżąca wskazała, iż tytuł wykonawczy nie wykazuje rodzaju należności jaki został wymieniony w postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...], czyli opłata za pobyt i doprowadzenie do Izby Wytrzeźwień. Uważa, że zostało zawieszone postępowanie nie związane ani z jej osobą ani też z jej synem. Skoro wierzyciel nie wniósł od w/w postanowienia zażalenia, ani go nie sprostował, zatem potwierdził wymieniony rodzaj należności, który nie dotyczył ani jej, ani syna. Skarżąca wskazuje także, iż niewłaściwie potraktowano skargę z dnia [...] listopada 2007r. jako zarzuty. Natomiast przekazanie jej zażalenia na postanowienie wierzycielowi zamiast organowi nadzoru nad wierzycielem tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. niepotrzebnie wydłużyło postępowanie. Podkreśliła opieszałość podejmowanych przez organy działań i konieczność interwencji; domagała się więc zwrotu kwot niesłusznie ściągniętych. Zarzuciła również Dyrektorowi Izby Skarbowej w [...] działanie w złej wierze i na jej niekorzyść. Wskazała na okoliczności związane z prowadzonym przed sądem rodzinnym postępowaniem z wniosku wierzyciela o pozbawienie jej prawnej opieki nad synem. Zarzuciła wierzycielowi manipulowanie faktami oraz nieprawidłową opiekę medyczną wierzyciela nad synem, powodującą liczne uszkodzenia jego ciała i choroby. Zarzuciła niekompetencję i złą wolę w prowadzeniu sprawy przez dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Lecznictwa Odwykowego i Zakładu Opiekuńczo - Leczniczego w G. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych zarzutów Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 ustawy egzekucyjnej, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Z kolei art. 34 § 3 cyt. ustawy stanowi, że jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia, o którym mowa w § 4 ustawy egzekucyjnej tj. do czasu wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zarzutów, oczywiście po uzyskaniu ostatecznego postanowienia wydanego przez wierzyciela. Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w zaskarżonym obecnie do Sądu postanowieniu z dnia [...] r. organ egzekucyjny miał obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdy tylko dowiedział się o złożeniu zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., czego jednak nie uczynił. W tym zakresie organ nadzoru przyznał słuszność argumentom strony. Jednak fakt zbyt późnego wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego nie skutkuje koniecznością uchylenia tego postanowienia, którego wydanie spowodowało wstrzymanie realizacji zajęcia wierzytelności z tytułu świadczeń społecznych B. G. Odnosząc się do zarzutu błędnego wskazania w postanowieniu, iż dotyczy ono opłat za pobyt i doprowadzenie do izby wytrzeźwień jako rodzaj należności, do których zawieszono postępowanie egzekucyjne organ zauważył, że istotnie organ egzekucyjny, w postanowieniu nieprawidłowo wpisał rodzaj obowiązku, jednak okoliczność ta nie stanowi uchybienia, które skutkowałoby koniecznością uchylenia postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. w sprawie zawieszenia postępowania do tytułu wykonawczego o nr [...], ponieważ sentencja tego rozstrzygnięcia byłaby tej samej treści. Ustosunkowując się do zarzutu pozostawienia w mocy dokonanych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. czynności egzekucyjnych wskazano, iż w tym zakresie organ egzekucyjny kierował się treścią art. 58 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne. Zatem organ egzekucyjny nie mógł inaczej rozstrzygnąć tej kwestii, niż uczynił to w postanowieniu z dnia [...] r. Poza tym niezwłocznie wstrzymał realizację zajęcia tej wierzytelności. Natomiast jak ustalono w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie zostały jeszcze rozstrzygnięte, a w ramach odrębnego postępowania badane są przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wierzyciela z dnia [...] r. nr [...]. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę złożoną na piśmie akcentując opieszałość postępowania egzekucyjnego i wniósł o zasądzenie niezapłaconych kosztów zastępstwa adwokackiego. Pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową swą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów prawa. Przechodząc do merytorycznej oceny jego legalności należy wskazać na przepisy art. 34 § 3 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzeku-cyjnym w administracji. W myśl § 3 jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyj-nego do czasu wydania postanowienia, o którym mowa w § 4. Natomiast wskazywa-ny § 4 stanowi, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Jak zatem słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 30 stycznia 2008 r. o sygn. akt I SA/Bk 595/2007 - w art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca wskazał na dwie przesłanki, z których jedna tyczy się zawieszenia postępowania egzekucyjnego, druga zaś jego podjęcia. Przesłanką do zawieszenia postępowania jest sytuacja, w której wierzyciel w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach nie wyraził swego stanowiska. Natomiast przesłanką do podjęcia zawieszonego z tego powodu postępowania jest wydanie przez wierzyciela ostatecznego postanowienia. Przenosząc powyższe uwarunkowania na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że wobec zaskarżenia przez stronę postanowienia wierzyciela z dnia [...] r. o nieuwzględnieniu podniesionych zarzutów aktualnie sprawa zasadności zgłaszanych przez B. G. argumentów zawisła przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K., które jest władne do ostatecznego rozstrzygnięcia tejże kwestii. Dlatego też z mocy wyżej cytowanych regulacji prawnych organy obu instancji prawidłowo uznały konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania stosownej decyzji przez SKO. Zauważyć jeszcze należy, że powoływany art. 34 § 3 jest norma o charakterze obligatoryjnym. Tak więc zawieszenie postępowania jest w normowanej przez niego sytuacji obowiązkowe i nie pozostawia żadnego marginesu dla uznania organu jak to jest w przypadku norm o charakterze fakultatywnym. Natomiast wszystkie argumenty strony co do opieszałości działań organów, przymusowego ściągnięcia nienależnych środków mogą być przedmiotem ewentualnego powództwa cywilnego przed sądem powszechnym jeśli skarżąca wykaże, że wobec bezprawnych działań organów poniosła konkretną szkodę. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 ppsa należało skargę oddalić.