III SA/Gl 1054/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń społecznych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Stowarzyszenie "[...]" w Z. zaskarżyło decyzję Prezesa ZUS z [...] r. o numerze [...], którą organ ten odmówił Stowarzyszeniu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, decyzja rozstrzygająca negatywnie wniosek Stowarzyszenia o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek została wydana [...] r. i doręczona Stowarzyszeniu 28 kwietnia 2021 r. w trybie art. 46 § 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, w ten sposób, że 13 kwietnia 2021 r. Platforma Usług Elektronicznych wygenerowała pierwsze powiadomienie dla Stowarzyszenia o możliwości odbioru pisma w formie elektronicznej, a 21 kwietnia drugie takie zawiadomienie. Wobec nieodebrania pisma przez Stowarzyszenie uznano je za doręczone z dniem 28 kwietnia 2021 r. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął zatem z dniem 12 maja, a sam wniosek został złożony 7 czerwca 2021 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Wniosek ten nie został uwzględniony, ponieważ Stowarzyszenie wskazało, że przyczyną niedokonania czynności w terminie była choroba i absencje w pracy pracowników biura rachunkowego, które obsługiwało Stowarzyszenie. Tymczasem organ ustalił, że okresy izolacji i kwarantanny pracowników biura rachunkowego skończyły się przed doręczeniem stronie decyzji, a zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien zostać złożony do 12 maja 2021 r., a więc także po zakończeniu izolacji i kwarantanny pracowników biura. W skardze na tę decyzję Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem Stowarzyszenia uprawdopodobnione zostało w sprawie, że uchybienie terminu do złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Przyczyny te były tego rodzaju, że "W biurze rachunkowym, które obsługuje stowarzyszenie i ma dostęp do systemu, przez który składane są wnioski w naszym imieniu, wystąpił problem z zachorowaniem na COVID-19 z trudnym jego przebiegiem, w miesiącu kwietniu 2021 r." Jak dalej Stowarzyszenie podniosło w skardze, zakończenie kwarantanny lub izolacji domowej pracowników biura nie oznaczało ustania przyczyn niedotrzymania terminu do złożenia wniosku, ponieważ biuro musiało sukcesywnie nadrabiać zaległości wobec klientów, w tym Stowarzyszenia. W dalszej części skargi Stowarzyszenie ustosunkowało się do merytorycznej strony decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacenia składek. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga Stowarzyszenia nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja Prezesa ZUS w ostatecznym rozrachunku odpowiada prawu. Czternastodniowy termin do złożenia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczyna swój bieg od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek (art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, t.j. w Dz.U. z 2021 r., poz. 2095, w zw. z art. 129 § 2 k.p.a.). Doręczenie Stowarzyszeniu decyzji z [...] r. o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacenia składek nastąpiło z dniem 28 kwietnia i jest to ustalenie prawidłowe. 13 kwietnia Platforma Usług Elektronicznych ZUS wygenerowała pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru pisma (decyzji), a 21 kwietnia drugie tego rodzaju zawiadomienie. Ponieważ pismo nie zostało odebrane, to zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem art. 46 § 6. K.p.a. W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Decyzje należy zatem uznać za doręczoną z dniem 28 kwietnia 2021 r., co z kolei oznacza, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien być złożony w terminie do 12 maja, a został złożony 7 czerwca wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Warunki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej zostały określone w art. 58 k.p.a. stosowanym tu z mocy art. 31zt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. w Dz.U. z 2021 r., poz. 423). Warunki z art. 58 k.p.a. są następujące: § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Pierwszy z tych warunków polega na tym, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, co oznacza, że przyczyny te były od niego niezależne, nie miał na nie wpływu i przy dołożeniu należytej staranności nie był w stanie uniknąć ich skutków w postaci niedotrzymania terminu do dokonania czynności procesowej. Zdaniem Sądu Stowarzyszenie nie wskazało na tego rodzaju przyczynę uchybienia terminu. Zasadniczy błąd w myśleniu Stowarzyszenia polega na tym, że czynności dokonane lub niedokonane przez obsługujące je biuro rachunkowe sytuuje poza sobą i traktuje jako takie, na które nie miało wpływu i za które nie odpowiada. Tymczasem stroną postępowania prowadzonego przez ZUS było Stowarzyszenie, na nim ciążyły obowiązki procesowe. Biuro występuje w sprawie jako podmiot, którym Stowarzyszenie posługuje się w swej działalności, ale to nie zdejmuje ze Stowarzyszenia, jako strony postępowania, odpowiedzialności za niedokonanie czynności procesowych w terminie. Nic przy tym nie wskazuje na to, by organy statutowe Stowarzyszenia nie były w stanie działać i złożyć w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak to zrobiły, choć z uchybieniem terminu. Do tego udział biura rachunkowego nie był konieczny. Fakt, że osoby odpowiedzialne za działanie Stowarzyszenia zapoznały się z decyzją o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacenia składek 23 maja również nie ma znaczenia dla sprawy. Początek biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego należy liczyć od dnia doręczenia decyzji, a nie od dnia, w którym strona zapoznała się z nią. Doręczenie decyzji przez organ było prawidłowe ze skutkiem na 28 kwietnia 2021 r. Zasadniczym motywem zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie, że wskazane przez Stowarzyszenie przyczyny uchybienia terminu ustały przed doręczeniem mu decyzji, tymczasem w ocenie Sądu Stowarzyszenie w ogóle nie wskazało na okoliczności, które można by uznać za takie, które nastąpiły bez jego winy, a zatem nie ma potrzeby badać, czy i kiedy ustały. Tak w jednym, jak i w drugim przypadku wniosek końcowy jest jeden, Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez jego winy, a zatem jego wniosek należało rozstrzygnąć negatywnie, jak to zrobił organ. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co skutkuje oddaleniem skargi Stowarzyszenia na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. w Dz.U z 2019 r., poz. 2325).