III SA/Gl 1056/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Budownictwa Ogólnego "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 2.000 (dwa tysiące) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na ww. decyzję zawarty został wniosek o przyznanie skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca złożył wniosek na druku urzędowego formularza PPPr. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że Sąd Rejonowy w B., postanowieniem z dnia [...] r., prawomocnym z dniem [...] r., ogłosił upadłość likwidacyjną skarżącej spółki. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi nieruchomość o wartości 11.500.000 zł. Na nieruchomości tej wielu wierzycieli spółki zabezpieczyło swoje wierzytelności, których łączna suma znacznie przewyższa wartość tej nieruchomości. Do składników majątkowych spółki należy także sprzęt ruchomy w postaci maszyn i sprzętu budowlanego oraz sprzęt biurowy. Łączna wartość ruchomości wynosi około 300.000 zł. Z kolei należności finansowe spółki zamykają się, wg bilansu, na łączną kwotę 73.000.000 zł. Większość z tych należności jest jednak trudno ściągalna. Spółka posiada jednak wysokie zobowiązania, których jednak obecnie nie jest w stanie regulować. Na dzień 31 marca 2014 r. wysokość zobowiązań zamykała się w kwocie 80.767.419,04 zł., jednocześnie wysokość środków trwałych spółki wynosiła 11.802.980,18 zł. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na ww. wezwanie spółka nadesłała następujące dokumenty (w większości ich kserokopie): zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2013 r.; deklaracje VAT – 7 za okres od lutego 2014 r. do lipca 2014 r.; raport kasowy za sierpień 2014 r.; wyciągi z rachunku bankowego za lipiec i sierpień 2014 r.; wyciąg z rachunku prowadzonego przez skarżącą w Banku "A" w W. z lipca 2014 r. oraz listę środków trwałych spółki w użyciu. Z urzędu uwzględnić należało materiał źródłowy stanowiący załącznik do wniosku PPPr w sprawie o sygn. akt: III SA/Gl 1148/14. Załącznikami tymi są: postanowienie Sądu Rejonowego w B. ([...]) ogłaszające upadłość wnioskodawcy; bilans oraz rachunek zysków i strat; wykaz majątku spółki; wykaz wierzycieli; wykaz tytułów wykonawczych i egzekucyjnych; wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w Bank "B" za okres do dnia 6 maja 2014 do dnia 25 czerwca 2014 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca spółka, składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca wykazała swoją aktualną kondycję finansową w sposób dostateczny i wyczerpujący. Dokonując analizy przedłożonego przez stronę materiału źródłowego należy stwierdzić, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jednakże jej aktualna kondycja finansowa nie uzasadnia uwzględnienia jej wniosku w całości. Faktem jest, że z zeznania podatkowego CIT – 8 wynika, że spółka poniosła w roku 2013 stratę. Przedłożone przez wnioskodawcę deklaracje VAT – 7 wskazują jednak na to, że spółka aktualnie prowadzi działalność gospodarczą i wykazuje regularny obrót. Należy zaznaczyć, że deklaracje VAT – 7 nie wskazują na wysokość przychodów uzyskiwanych przez spółkę, lecz właśnie na jej obroty, na jej aktywność gospodarczą. Z analizy nadesłanych przez spółkę deklaracji VAT – 7 wynika, że osiąga ona relatywnie znaczny obrót. Wskazuje na to podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług, sięgająca od kwoty 29.923 zł (marzec 2014 r.) do kwoty 6.655.985 zł (luty 2014 r.). Istotne jest to, że obrót jest regularny, utrzymujący się na stałym poziomie. Choć kwota z lutego 2014 r. i kwota z maja 2014 r. (987.435 zł) znacznie odbiegają od średniej. Należy stwierdzić, że stopień i natężenie aktywności gospodarczej spółki ma z reguły przełożenie na jej przychód. Z raportu kasowego obrazującego stan kasy spółki, sporządzonego na dzień 31 sierpnia 2014 r. wynika, że w kasie spółki znajduje się gotówka, ponieważ dokonywane są operacje zaszeregowane, jako "przychód". Nie można więc stwierdzić, że spółka nie jest w stanie wygospodarować gotówki, która umożliwiłaby poniesienie kosztów sądowych – chociażby w części. Podobne wnioski wyciągnąć można z analizy przedstawionych przez spółkę wyciągów i wydruków z jej rachunków bankowych. Z wydruków internetowych, obrazujących operacje dokonywane w lipcu i sierpniu 2014 r. wynika, że dokonano licznych operacji uznaniowych. Dokonywano również operacji obciążeniowych o znacznej wartości, nie zmienia to jednak faktu, że operacje te nie wygenerowały salda ujemnego na rachunku bankowym. Na koncie tym występuje równowaga pomiędzy transakcjami uznaniowymi i obciążeniowymi, a rachunek wykazuje cechy płynności finansowej. Te same wnioski wyciągnąć należy z analizy wydruków z rachunków bankowych prowadzonych dla spółki przez Bank "A" w W. oraz – w szczególności – przez Bank "B" (stan konta na dzień 27 czerwca 2014 r. wynosił 1.086.869,74 zł). Sama analiza raportu kasowego spółki i jej rachunków bankowych wskazuje na to, że spółka jest w stanie wygospodarować kwotę pieniężną w celu uiszczenia opłat sądowych. Brak jest podstaw do tego, aby zaakceptować twierdzenie wnioskodawcy, sprowadzające się do tego, że spółka nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na ponoszenie kosztów sądowych. W tym miejscu wyjaśnić należy, że sytuację finansową podmiotu gospodarczego obrazują dwa rodzaje dokumentów i materiałów źródłowych. Pierwszy rodzaj stanowią szeroko pojęte dokumenty księgowe, które obrazują stan podmiotu funkcjonującego w obrocie gospodarczym od strony księgowej. Do tej kategorii dokumentów należy głównie sprawozdanie finansowe, w skład którego wchodzą: bilans oraz rachunek zysków i strat. Są to dokumenty sprawozdawcze, sporządzane zgodnie z wymogami określonymi w ustawie o rachunkowości, opisującymi stan podmiotu po zakończeniu pewnego okresu – z reguły roku kalendarzowego. Niezależnie od tych dokumentów, przedsiębiorca dysponuje także dokumentami bieżącymi, które wskazują na jego realne i rzeczywiste aktualne możliwości finansowe i stan tzw. "żywej" gotówki. Do takich dokumentów należą przede wszystkim: wydruki z rachunków bankowych, wskazujące na wszelkie dokonywane na nich operacje, jak również tzw. raporty kasowe, które wskazują w sposób bezpośredni ile gotówki znajduje się w kasie podmiotu. Analiza przedłożonego do akt sprawy bilansu spółki oraz rachunek zysków i strat wskazuje na problemy w funkcjonowaniu spółki. Należy jednak uwzględnić to, że spółka posiada określony majątek (ewidencja środków trwałych – składniki majątku spółki), posiada również wierzytelności, które należy ściągnąć od swoich dłużników. Niezależnie od tego, spółka dysponuje jednak gotówką w swojej kasie. Brak jest więc podstaw do tego, aby stwierdzić, że skarżąca spółka nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, które umożliwiłyby poniesienie, chociażby części kosztów sądowych w tej sprawie. Wpis w przedmiotowej sprawie, jest wpisem stosunkowym i zamyka się w kwocie 15.622 zł. Nie ulega wątpliwości, że uiszczenie takiej kwoty rzeczywiście jest aktualnie poza zakresem możliwości płatniczych spółki. Tym bardziej, że w sprawie III SA/Gl 1148/14, wpis sądowy od skargi wynosi 17.713 zł. Tak więc łączna kwota wpisu sądowego od skarg inicjujących dwie sprawy sądowe wynosi 33.335 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek, spółka jest jednak w stanie uiścić częściowo wpis sądowy od skargi w kwocie 2.000 zł. Uwzględniając to, że w drugiej sprawie, spółka uzyskuje taki sam zakres zwolnienia od kosztów sądowych, należy stwierdzić, że łączna kwota 4.000 zł mieści się w granicach możliwości finansowych skarżącej spółki. Kwota ta stanowi jedynie 12% kwoty, którą wnioskodawca musiałaby uiścić tytułem łącznego wpisu w obu sprawach, w sytuacji, w której jej wniosek o zwolnienie od kosztów został całkowicie oddalony. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji orzeczenia, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.