III SA/Gl 1058/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] r., znak: [...], odmawiającą skarżącemu A.G. prowadzącemu działalność pod nazwą A prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od lipca do września 2020 r. W podstawie prawnej organ powołał m.in. art. 31zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn.zm.) – dalej powoływana jako ustawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy zwolnienie z obowiązku opłacania składek przysługuje podatnikowi prowadzącemu jako rodzaj przeważającej działalności działalność oznaczoną wskazanymi w tym przepisie kodami PKD, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym roku 2019. Natomiast działalność wykazana w rejestrze REGON tj. 73.11.Z nie została ujęta w ustawie jako uprawniająca do zwolnienia z opłacania składek. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący oświadczył, że w CEIDG w rubryce "Przeważająca działalność" jest wykazany kod 73.11.Z, zaś w rubryce "Wykonywana działalność" są różne kody i są wśród nich także kody podlegające zwolnieniu. To, że działalność o kodzie 73.11.Z jest wpisana jako przeważająca nie oznacza, że jest ona wykonywana jako przeważająca. Wykonywana jest działalność z wszystkich PKD wymienionych w CEIDG. Zdaniem strony zapis ustawy covidowej "przeważająca działalność gospodarcza" jest błędem prawnym, nie ma podstawy prawnej zarówno w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, jak i innych przepisach. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes ZUS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Stwierdził, że we wniosku z 30 listopada 2020r. strona zadeklarowała, że prowadzi działalność o kodzie 93.29.B zgodnie ze zgłoszeniem do CEIDG. Jednak na podstawie danych z tej ewidencji oraz rejestru REGON organ ustalił, że kod przeważającej działalności strony na ten dzień to 73.11.Z – Działalność agencji reklamowych, a ten nie jest objęty zwolnieniem. Zatem uwzględniając dane zawarte w CEIDG i REGON na dzień 30 września 2020r. przeważająca działalność strony nie podlegała pod numery PKD, którym przysługiwało zwolnienie z opłacania składek. W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji. Decyzji tej zarzuciła: I. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 31zo ust. 8 ustawy przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zawarte w art. 31zo ust.8 ustawy określenie "rodzaj przeważającej działalności" ocenia się według wpisu do CEIDG lub REGON, a nie zgodnie z rodzajem faktycznie prowadzonej w przeważającym rozmiarze działalności. II. Naruszenie art. 11 i 12 ustawy Prawo przedsiębiorców wskutek rozstrzygnięcia wątpliwości wynikających z treści art. 31 zo ust. 8 ustawy na niekorzyść skarżącego, w sposób prowadzący do nierównego traktowania przedsiębiorców. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że żaden inny akt prawny (niż ustawa) nie mówi o przeważającej czy wiodącej działalności gospodarczej. Stwierdził, że prowadzi działalność pod firmą A od 1 maja 1998r. i w CEIDG jako przeważająca wpisana jest działalność agencji reklamowych, jednak od wielu lat jego działalność polega głównie na organizacji przedstawień artystycznych i wynajmie urządzeń niezbędnych przy realizacji koncertów. Organizuje też [...] odbywający się w [...] czy [...] w P.. Kod 73.11.Z nie odpowiada faktycznemu stanowi rzeczy, gdyż w rzeczywistości przeważająca działalność strony objęta jest innymi wskazanymi w skardze kodami, uprawniającymi do zwolnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych wyżej ramach Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.) – dalej powoływana jako ustawa, na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 7l.11.Z, 77.39.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.03.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z albo świadczącego usługi na rzecz muzeów w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2020 r. poz. 902), oznaczone kodem 79.90.A, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.59, 85.60.Z, albo prowadzącego muzeum w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach niebędące instytucją kultury, o zakończonym procesie organizacji muzeum i wpisanym do wykazu muzeów, o którym mowa w art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Na wstępie zauważyć przyjdzie, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi. Ma ono charakter wzruszalny, zatem może być obalone dowodami przeciwnymi. Faktem jest, że zgodnie z art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona z obowiązku wykazywania inicjatywy dowodowej, zwłaszcza, że pewne okoliczności mogą być znane tylko jej – organ nie ma wszak wiedzy jaką faktycznie działalność gospodarczą strona prowadzi, tym bardziej, jeśli strona twierdzi, że jest to działalność inna niż deklarowana w CEIDG. Sąd orzekający podziela w tym zakresie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wyrażone w wyroku z 20 maja 2021 r. o sygn. III SA/Łd 148/21, gdzie Sąd ten uznał, że "obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki." Zatem dowody, z których strona wywodzi korzystne dla niej skutki, zwłaszcza znane tylko jej winny być przez stronę zaoferowane organowi, aby mógł je przeprowadzić, a następnie poddać ocenie. Inicjatywa w tym względzie obciąża stronę, gdyż zmierza do podważenia ustaleń organu wynikających z pozyskanego z urzędu dowodu z dokumentu – wpisu do CEIDG oraz do obalenia domniemania prawidłowości wpisu do tego rejestru. Natomiast strona żadnej takiej inicjatywy nie wykazała ograniczając się do gołosłownych stwierdzeń, że wykonuje "działalność z wszystkich wymienionych we wpisie PKD", a których jest 23 oraz do kwestionowania zapisu ustawy o przeważającej działalności i przypisywaniu mu charakteru błędu prawnego. Nawet nazwa firmy strony, która zwykle odzwierciedla profil działalności dla jej łatwej identyfikacji przez potencjalnych klientów, wątpliwości takich nie nasuwa, gdyż jest zgodna z rodzajem działalności wpisanej do CEIDG jako wiodąca, (choć oczywiście jest to argument jedynie posiłkowy). W takiej sytuacji organ nie miał podstaw do poszukiwania bliżej nieokreślonych dowodów, na które strona się nawet nie powołała. Podobnie w skardze strona podniosła, że żaden akt prawny nie posługuje się pojęciem przeważającej czy też wiodącej działalności. Oświadczyła także, że "od wielu lat" jej działalność "polega głownie na organizacji przedstawień artystycznych", ale także tego twierdzenia w żaden sposób nie udowodniła. Zarzut dot. błędnej wykładni art. 31zo ust. 8 okazał się zatem nieuzasadniony, tym bardziej, że strona nie wykazała, aby faktycznie prowadzona przez nią działalność była inna, niż wpisana do CEIDG. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 11 i 12 ustawy z 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców (t. j. Dz. U. z 2021r., poz. 162). Zgodnie z art. 11 i 12 tej ustawy, wskazanymi w skardze jako naruszone: Art. 11 ust. 1. Jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeśli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego. Art.12. Organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zauważyć przyjdzie, że art. 11 dotyczy wątpliwości co do treści normy prawnej, podczas gdy art. 31zo ust. 8 ustawy nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych wiążąc uprawnienie do zwolnienia z obowiązku opłacania składek z rodzajem przeważającej działalności wnioskodawcy. Również co do art. 12 Sąd nie stwierdził jego naruszenia, gdyż z uzasadnienia decyzji wynika, że wsparcie może otrzymać tylko podmiot, który prowadzi działalność o przewidzianym w ustawie kodzie, którego to warunku skarżący nie spełnił. Odnośnie zaś tego, że żaden akt prawny nie odwołuje się do pojęcia przeważającej działalności wyjaśnić należy, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015r., poz. 2009), rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku: 3) osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla: a) działalności wpisanej do CEIDG, b) działalności rolniczej, c) pozostałej działalności, niewymienionej w lit. a i b, prowadzonej na własny rachunek w celu osiągnięcia zysku - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że pojęcie przeważającej działalności nie ma oparcia w przepisach prawa. W tym stanie rzeczy, nie dopatrzywszy się wad zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.