III SA/Gl 1059/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-12-01
Skład orzekający: Henryk Wach, Ewa Karpińska, Barbara Brandys-Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sporządzenie "Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kat. C2+C1", polegającego na analizie i interpretacji wyników wcześniejszych prac rozpoznawczych oraz danych archiwalnych, stanowi działalność polegającą na poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż kopalin, wymagającą uzyskania koncesji zgodnie z Prawem geologicznym i górniczym?Ratio decidendi
Sporządzenie "Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kat. C2+C1", które opiera się wyłącznie na analizie i interpretacji wyników wcześniejszych prac rozpoznawczych oraz danych archiwalnych, bez wykonywania dodatkowych prac terenowych czy laboratoryjnych, nie stanowi działalności polegającej na poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż kopalin w rozumieniu Prawa geologicznego i górniczego, a tym samym nie wymaga uzyskania koncesji. Działania takie mieszczą się w ramach czynności obliczeniowych i kartograficznych, które nie są objęte obowiązkiem koncesyjnym.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. została zobowiązana do zapłaty opłaty za prowadzenie działalności bez wymaganej koncesji, polegającej na rozpoznaniu części złoża dolomitów "B" na powierzchni [...] km2. Organy administracji uznały, że sporządzenie "Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kat. C2+C1", który udokumentował nowe granice złoża wykraczające poza obszar objęty koncesją, stanowiło rozpoznanie złoża bez wymaganej koncesji. Spółka wniosła skargę, argumentując, że sporządzenie dokumentacji było jedynie opracowaniem wyników wcześniejszych prac i nie wymagało koncesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Karpińska, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S. A. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłat eksploatacyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółki "A" S.A. z siedzibą w J., ul. [...] od decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. ozn. nr [...] w sprawie ustalenia dla "A" S.A. w J. opłaty za prowadzenie działalności bez wymaganej koncesji na powierzchni [...] km2, w wysokości [...] zł oraz zobowiązania Spółki do wpłaty wyżej ustalonej należności, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej kwoty [...] zł i Gminy J. [...] zł - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwany dalej k.p.a.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy oraz argumentację prawną na potwierdzenie swego rozstrzygnięcia. Podkreślono, że organ I instancji swoją decyzję z dnia [...] r. oparł na art. 104 k.p.a., art. 85a ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 1, art. 86 ust.1, art. 87 w związku z art. 6 pkt 2 i pkt 5, art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2005r., Nr 228, poz. 1947 ze zm. – zwanej dalej ustawą górniczą), bowiem ustalono, że Spółka dokonała rozpoznania części złoża dolomitów "B" bez wymaganej prawem koncesji z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy górniczej. Postępowanie zostało zainicjowane wskutek pisma z dnia [...] r. Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], który poinformował o tej okoliczności Prezydenta Miasta J. prowadząc postępowanie w sprawie przyjęcia, na wniosek "A" SA w J., na podstawie art. 45 ustawy górniczej "Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kat. C2+C1". W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji dokonał analizy dokumentacji projektowej i powykonawczej, przeprowadził rozprawy administracyjne w dniach [...] r. i [...] r., w których uczestniczyli przedstawiciele Spółki, wezwano do pisemnych wyjaśnień i uzupełnień także autora "Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kategorii C2+C1" prof. dr hab. inż. M. N. W konsekwencji ustalono, że decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] r. znak: [...], udzielono Spółce koncesji na rozpoznanie złoża dolomitów, na części działki [...], o powierzchni [...] ha w obrębie B.. Zgodnie z "Projektem prac geologicznych dla rozpoznania złoża dolomitów ""B" 1", stanowiącym załącznik do wniosku o udzielenie ww. koncesji, wykonano prace terenowe obejmujące odwiercenie dwóch otworów rozpoznawczych B1/06 i B2/06 (do głębokości [...] i [...] m) oraz badania sejsmiczne na działce [...] w obr. B. w J., w granicach terenu objętego koncesją Marszałka Województwa [...] z [...] r. znak [...] na rozpoznanie złoża dolomitów. W celu sporządzenia dokumentacji geologicznej wykorzystano wyniki ww. badań polowych oraz informację geologiczną z rejonu położonego na północ od terenu działki [...] w obr. B. w J., zawartą w dokumentacji złoża dolomitów i wapieni triasowych w kategorii C2 z 1974 r., pozyskaną na podstawie Umowy z Nr [...] zawartej [...] r. pomiędzy Skarbem Państwa a "A" SA. Wyniki prac geologicznych, rozszerzone o informacje zawarte w dokumentacji archiwalnej z 1974 r. wraz z ich interpretacją zawarto w "Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kategorii C2+C1". Określono w nim całkowitą powierzchnię złoża na [...] ha, wykraczającą poza obszar określony w koncesji Marszałka Województwa [...] z [...] r. oraz granice złoża określone w "Dokumentacji złoża dolomitów i wapieni triasowych w kategorii C2" z 1974 r. W związku z powyższym określenie w "Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kategorii C2+C1" granic złoża, jego zasobów oraz geologicznych warunków występowania, poza obszarem określonym w decyzji koncesyjnej Marszałka Województwa [...] z [...] r. organ uznał jako działalność gospodarczą w zakresie rozpoznawania złóż, prowadzoną bez wymaganej koncesji i zgodnie z art. 85a ust. 3 ustawy górniczej za rozpoznawanie złóż kopalin bez wymaganej koncesji ustalił w drodze decyzji opłatę w wysokości [...] zł. Do ustalenia wysokości opłaty za rozpoznanie złoża bez wymaganej koncesji przyjęto powierzchnię [...] ha ([...] km2), uwzględniając obliczenia zawarte w "A" SA w J. z dnia [...] r. określające powierzchnię udokumentowanego złoża poza granicami koncesji wydanej przez Marszałka Województwa [...] z [...] r. oraz poza granicami złoża określonymi w "Dokumentacji złoża dolomitów i wapieni triasowych w kategorii C2" z 1974 r. wynoszącą [...] ha ([...] km2), a także informacje zawarte w "Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kategorii C2+C1" o dodatkowym oszacowaniu (rozpoznaniu) zasobów, prowadzącym do częściowego podniesienie kategorii złoża, w granicach działek Nr [...] i [...] obręb B. na powierzchni [...] ha ([...] km2) (w granicach złoża ustalonych w dokumentacji archiwalnej z 1974 r.).
Również organ zaznaczył, że chociaż rozpoznanie złoża, na obszarze nie objętym koncesją, miało jedynie charakter analizy i interpretacji wyników prac rozpoznawczych oraz archiwalnej informacji geologicznej, było jednak prowadzone z naruszeniem przepisu art. 16 ust. 3 pkt. 6 ustawy górniczej, zapewniającego udział w postępowaniu w sprawie udzielenia koncesji na rozpoznanie złoża dolomitów B. Prezydenta Miasta J. czym naruszono zasadę poszanowania interesu społecznego, którego miernikiem jest stanowisko organu samorządu terytorialnego.
Od tej decyzji odwołanie złożyła spółka "A" S.A. z siedzibą w J. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania bądź o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Strona w odwołaniu podniosła, że sporządzenie dokumentacji geologicznej było wyłącznie opracowaniem wyników wcześniej dokonanych prac rozpoznawczych, co nie wymaga koncesji. Nadto podkreśliła, że przepis art. 15 ustawy górniczej tworzy wymóg uzyskania koncesji wyłącznie na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin oraz wydobywanie kopalin ze złóż, nie wymagając koncesjonowania dla sporządzania map i dokumentacji geologicznych, skoro wymogu koncesji nie związano z wykonywaniem prac geologicznych, a jedynie z konkretnie oznaczonymi rodzajami tych prac. Zarzuciła także, iż "zupełnie niezrozumiałym jest przy tym przyjęcie do ustalenia wysokości opłaty za rozpoznane złoża bez wymaganej koncesji przez organ wydający przedmiotową decyzję, powierzchni [...] ha ([...] km 2), będące sumą powierzchni, o którą zostało poszerzone złoże w wyniku wyłącznie Projektu prac geologicznych ([...] ha) oraz powierzchni określonej w Dokumentacji geologicznej złoża "B" z 1974r.([...] ha)". Nadto podniosła, iż organ koncesyjny, w świetle przepisów k.p.a., nie jest związany opinią organu samorządu terytorialnego, któremu przedstawiono do zaopiniowania decyzję koncesyjną.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Podzielając stanowisko organu I instancji powołano się na treść art. 6 pkt 3 i 5 ustawy górniczej oraz art. 15 ust.1 i art. 85a ust. 3 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy. Zdaniem Kolegium ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że strona skarżąca wystąpiła o uzyskanie koncesji na rozpoznanie złoża dolomitów, na części działki [...] o powierzchni [...] ha w obrębie B. miasta J. Koncesje strona uzyskała w wyniku wydania przez Marszałka Województwa [...] decyzji z dnia [...] r., znak: [...]. Realizację ww. projektu zakończono bez opracowania przewidzianej dokumentacji geologicznej. Natomiast w wyniku prac geologicznych, prowadzonych w rejonie złoża B., sporządzono "Dodatek Nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B." w kat. C2+C1", w którym udokumentowano nowe granice złoża obejmujące powierzchnię [...] ha. W związku zaś z takim określeniem granic złoża, jego zasobów i geologicznych warunków występowania poza obszarem określonym w ww. decyzji koncesyjnej Marszałka Województwa [...] prawidłowym było uznanie działania podjętego przez stronę za rozpoznanie złoża, prowadzone bez wymaganej koncesji. Konsekwencja zaś powyższego było ustalenie dla strony opłaty za prowadzenie działalności bez wymaganej koncesji na powierzchni [...] km , w wysokości [...] zł. Zaznaczono także, że organ przeprowadził postępowanie w sprawie zgodnie z przepisami k.p.a., zapewnił stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwił wypowiedzenie się co do zebranych materiałów, dowodów i zgłoszonych żądań, przeprowadzono dwie rozprawy administracyjne. Odnosząc się natomiast do zarzutów i argumentacji strony Kolegium wskazało, że definicja prac geologicznych zawarta w art. 6 pkt 3 ustawy górniczej kładzie nacisk na ich poznawczy charakter, zmierzający do ustalenia budowy geologicznej kraju, przede wszystkim przez poszukiwanie (rozpoznawanie) złóż kopalin, wód podziemnych, określanie warunków geologiczno - inżynierskich oraz sporządzenie map i dokumentacji geologicznych. Powołując się na Komentarz do ustawy Prawo geologiczne i górnicze zaznaczono, że określenie "badania" oznacza przede wszystkim prace o charakterze empirycznym, niekoniecznie jednak wykonywane w terenie (np. laboratoryjne). Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 4 i 5 wyżej cytowanej ustawy "poszukiwanie" jest wykonywaniem prac geologicznych w celu odkrycia i wstępnego udokumentowania zasobów złóż kopalin lub wód podziemnych a "rozpoznawanie" jest wykonywaniem prac geologicznych na obszarze wstępnie udokumentowanego złoża kopaliny lub wód podziemnych. "Poszukiwanie" (prace geologiczne polegające na poszukiwaniu) oznacza działalność polegającą na odkryciu i wstępnym udokumentowaniu złóż kopalin oraz wód podziemnych. Gdy zaś określone prace zmierzają do uściślenia wyników prac geologicznych to mamy do czynienia z "rozpoznaniem". W zakresie ww. definicji znajdują się czynności polegające na m.in. sporządzaniu map czy dokumentacji geologicznej. Prace geologiczne polegające na "poszukiwaniu" a także "rozpoznawaniu" złóż kopalin wymagają koncesji. Nadto odnosząc się do zarzutu przyjęcia błędnej powierzchni do ustalenia wysokości opłaty za rozpoznane złoża bez wymaganej koncesji Kolegium stwierdziło, że organ orzekający oparł się przy określeniu powierzchni, na której dokonano rozpoznania złoża kopalin bez wymaganej koncesji, o dokumenty sporządzone przez stronę tj. "obliczenia zawarte w informacji "A" SA. w J. z [...] r., informacje zawarte w "Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kategorii C 2 + C". Również zauważono, że organ koncesyjny nie jest związany opinią organu samorządu terytorialnego, jednakże jest ona wymagana, albowiem koncesja nigdy nie jest samodzielnym rozstrzygnięciem organu koncesyjnego. Udzielenie jej zawsze wymaga współdziałania z co najmniej jednym (innym) organem administracji publicznej, stosownie do brzmienia art. 106 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu, że Marszałek Województwa [...] nie poinformował strony o zamiarze złożenia informacji o rozpoznaniu części złoża bez wymaganej prawem koncesji, co uniemożliwiło Spółce odniesienie się do przedstawionych zarzutów Kolegium wyjaśniło, iż powyższa okoliczność nie dotyczy przedmiotowego postępowania i nie miała wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się Spółka składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i wnosząc o jego uchylenie oraz decyzji organu I instancji. Zarzucono naruszenie przepisów art. 15 ust. 1 pkt. 1 i art. 6 pkt. 2 i pkt. 5 ustawy górniczej poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie. Nadto zakwestionowano treść decyzji, w szczególności w zakresie uznania przez organ wydający powyższą decyzję, iż w wyniku prowadzonych prac geologicznych przez Skarżącego doszło do rozpoznania części złoża bez wymaganej prawem koncesji; obowiązku Skarżącej Spółki dokonania opłaty za prowadzenie działalności bez wymaganej koncesji w wysokości [...] zł; wielkości powierzchni wykraczającej, zdaniem organu wydającego decyzję, powyżej powierzchni określonej w udzielonej koncesji na rozpoznanie złoża dolomitów ([...] km ). W uzasadnieniu podtrzymano dotychczasowe stanowisko oraz dodatkowo podkreślono, że w 1974 r., na podstawie wykonanych prac geologicznych, opracowana została dokumentacja geologiczna złoża dolomitów triasowych "B". Złoże to nie było nigdy eksploatowane, jak również nie było przedmiotem postępowania koncesyjnego. Kierując się zamiarem uściślenia informacji i potwierdzenia występowania kopaliny na terenach sąsiadujących z ww. złożem od strony południowej, na podstawie złożonego wniosku o udzielenie koncesji na rozpoznanie złoża dolomitów, decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r., znak: [...], Skarżącemu udzielono koncesji na rozpoznanie złoża dolomitów, położonego w J., w dzielnicy B., określając wymagania w tym zakresie. Zgodnie z tymi wymaganiami ustalono, iż działalność prowadzona będzie na terenie części działki nr [...], arkusz [...] w obrębie B. o powierzchni [...] ha, w sposób określony w "Projekcie prac geologicznych dla rozpoznania złoża dolomitów ""B" 1", opracowanym w [...] r. przez zespół prof. dr hab. inż. M. N. i dr inż. J. G. Celem prac geologicznych miało być uzyskanie dodatkowych danych pozwalających na rozpoznanie utworów występujących w sąsiedztwie udokumentowanego już złoża "B" ustalenie jakości i ilości kopaliny oraz sposobu jej zalegania dla opracowania dokumentacji geologicznej złoża dolomitów w kat C1. Zgodnie z treścią Projektu, o którym mowa w cyt. powyżej koncesji, w wyniku realizacji projektowanych prac geologicznych przewidywano zmianę granic tej części złoża przez ich przesunięcie w kierunku północno-zachodnim i południowo-wschodnim. W toku prowadzonego rozpoznania geologicznego wykonane zostały dwa kilkudziesięciu-metrowe otwory wiertnicze oraz sondowanie geofizyczne. Prace te przebiegały wyłącznie w granicach określonych w koncesji. W międzyczasie Skarżący dokonał odpłatnego nabycia prawa do informacji geologicznej dotyczącej złoża "B" w odniesieniu do dokumentacji geologicznej w granicach z 1974 r., na mocy zawartej w dniu [...] r. Umowy Nr [...] ze Skarbem Państwa - Ministrem Środowiska, aby opracować "kompleksowy" dodatek do dokumentacji, obejmujący dane zawarte w tejże dokumentacji oraz wyniki aktualnego rozpoznania geologicznego. W dodatku tym, na podstawie wyników wykonanych prac geologicznych oraz danych pozyskanych z zakupionej informacji geologicznej, wykorzystując powszechnie przyjęte zasady metodyki dokumentacyjnej (m.in. interpolacja, ekstrapolacja), obszar złożowy został poszerzony. W konsekwencji zaś sporządzony został Dodatek nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B", przyjęty w [...] r. bez zastrzeżeń zawiadomieniem Marszałka Województwa [...] w dniu [...] r., znak: [...].
Zaznaczono także, że dane zawarte w informacji geologicznej dotyczącej złoża "B", o której mowa powyżej, były wystarczające dla udokumentowania całego złoża, biorąc pod uwagę wyłącznie wiedzę geologiczną bez potrzeby wykonywania jakichkolwiek dodatkowych poszukiwawczych lub rozpoznawczych robót terenowych. Sporządzenie dokumentacji geologicznej w formie Dodatku nr 1 stanowiło jedynie wyciągnięcie wniosków z wyników wcześniej wykonanych prac rozpoznawczych polegających na dokonaniu czynności obliczeniowych (metody geostatystyczne) i kartograficznych, co nie wymaga koncesji.
Nadto powołując się na przepis § 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin wskazano, że dokumentację geologiczną złoża kopaliny należy sporządzić dla złoża w jego naturalnych granicach, wobec czego należy przyjąć, iż opieranie się w ramach prac dokumentacyjnych (studialnych) wyłącznie na ograniczeniach stoi w jaskrawej sprzeczności z możliwością wykonywania tych prac, w tym konkretnym przypadku, wyłącznie w oparciu o interpretację geologiczną (prace studialne, kameralne itp.).
Dodatkowo powołano się na treść publikacji zamieszczonej na stronie internetowej Departamentu Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwa Środowiska pt. Analiza ocena błędów w dokumentowaniu złóż kopalin autorstwa prof. dr hab. inż. M. N., który jest jednocześnie autorem dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B". Opracowując więc dodatek do dokumentacji geologicznej nr 1, jej autor oparł się na materiałach pochodzących z dokumentacji źródłowej, uzupełnionych nowymi badaniami, wykonanymi w ramach koncesji na rozpoznanie, stosując, jak stanowi praktyka większości opracowań dokumentacyjnych, metody interpretacji geologicznej, bez dokonanie jakiegokolwiek rozpoznania punktowego, jakimi są wiercenia i sondowanie, które w zakresie wiedzy i doświadczenia, biorąc pod uwagę specyfikę dziedziny nauki, jaką jest geologia, są jedynym dostępnym praktycznie sposobem rozpoznania górotworu. W wyniku tego obraz, który się pojawia, jest jedynie swojego rodzaju podglądem autorskim na ten temat. Każdy inny dokumentator, w ramach obowiązujących zasad, procedur i wymagań prawnych, może skonstruować zupełnie inny kształt złoża, gdyż metodyka prac obliczeniowych i kartograficznych nie jest jednolita i tak samo obowiązująca w każdym przypadku. W zaistniałym przypadku autor dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej, nie przeprowadzając żadnych dodatkowych badań terenowych, dokonał jedynie korekty i uzupełnienia dokumentacji źródłowej, w tym korekty granic złoża, jej parametrów jakościowych, zasobów geologicznych itp., co nie należy traktować jako pracowanie nowej dokumentacji, a tylko dodatek, jako suplement do niej.
Podkreślono również, że Skarżący nie został powiadomiony o fakcie pisemnego poinformowania przez Marszałka organu I instancji o dokonaniu rozpoznania części złoża bez koncesji, tym samym nie zapewniono stronie możliwości czynnego udziału w tymże postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało konieczność uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającej go decyzji organu I instancji.
Przechodząc zatem do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze koncesji wymaga działalność gospodarcza w zakresie m.in. poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin. Natomiast w rozumieniu ustawy – w świetle treści art. 6 - poszukiwaniem jest wykonywanie prac geologicznych w celu odkrycia i wstępnego udokumentowania zasobów złóż kopalin lub wód podziemnych; a rozpoznawaniem - wykonywanie prac geologicznych na obszarze wstępnie udokumentowanego złoża kopaliny lub wód podziemnych; natomiast pracą geologiczną jest projektowanie i wykonywanie badań w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a zwłaszcza poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin, wód podziemnych, określania warunków geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła Ziemi lub ujmowania wód podziemnych.
Zaś konsekwencją prowadzenia takiej działalności bez wymaganej koncesji lub z rażącym naruszeniem jej warunków jest ustalenie przez właściwe organy opłaty eksploatacyjnej na podstawie art. 85 ust. 3 pkt. 1 w/w ustawy górniczej.
Dlatego też organy opierając się na powyższych normach prawnych ustaliły sankcję finansową przyjmując, że "Dodatek Nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kat. C2+C1", w którym udokumentowano nowe granice złoża obejmujące powierzchnię [...] ha sporządzony został w wyniku prac geologicznych, przeprowadzonych w rejonie złoża B. Zatem w związku z określeniem granic złoża, jego zasobów i geologicznych warunków występowania poza obszarem określonym w decyzji koncesyjnej organy obu instancji uznały jako rozpoznanie złoża, prowadzone bez wymaganej koncesji. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia oparto się na definicji prac geologicznych z art. 6 pkt 3 ustawy, która kładzie nacisk na ich poznawczy (badawczy) charakter, zmierzający do ustalenia budowy geologicznej kraju, przede wszystkim przez poszukiwanie (rozpoznawanie) złóż kopalin, wód podziemnych (bez względu na ich rodzaj), określanie warunków geologiczno - inżynierskich oraz sporządzenie map i dokumentacji geologicznych. Zaznaczono także, że określenie "badania" oznacza przede wszystkim prace o charakterze empirycznym, niekoniecznie jednak wykonywane w terenie (np. laboratoryjne). Dodatkowo organy podkreśliły, że "poszukiwanie" (prace geologiczne polegające na poszukiwaniu) oznacza działalność polegającą na odkryciu i wstępnym udokumentowaniu złóż kopalin oraz wód podziemnych. Gdy zaś określone prace zmierzają do uściślenia wyników prac geologicznych to mamy do czynienia z "rozpoznaniem". W zakresie tej definicji znajdują się czynności polegające na m.in. sporządzaniu map czy dokumentacji geologicznej.
Sąd w składzie orzekającym w pełni popiera taką interpretację przedstawionych przepisów. Jednakże zdaniem Sądu zastosowana w niniejszej sprawie przez organy subsumcja, czyli odniesienie zaistniałego w sprawie stanu faktycznego do konkretnie wskazywanej normy, jest wadliwa. Kluczowym bowiem zagadnieniem w sprawie jest dopuszczalność uznania "Dodatku Nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kat. C2+C1", którym udokumentowano nowe granice złoża, jako sporządzonego w wyniku uprzedniego wykonania prac geologicznych mieszczących się w pojęciu poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin. W świetle definicji ustawowej z art. 6 pkt 2 Prawa geologicznego i górniczego - pracą geologiczną jest projektowanie i wykonywanie badań w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a zwłaszcza poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin, wód podziemnych, określania warunków geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła Ziemi lub ujmowania wód podziemnych.
Natomiast jak wynika z akt sprawy przedmiotowy "Dodatek nr 1" sporządzony został wyłącznie w oparciu o:
- wyniki przeprowadzonego wcześniej rozpoznania geologicznego, w wyniku którego wykonane zostały dwa kilkudziesięciometrowe otwory wiertnicze oraz sondowanie geofizyczne, a prace te przebiegały wyłącznie w granicach określonych w koncesji;
- nabyte, na mocy zawartej w dniu [...] r. umowy ze Skarbem Państwa - Ministrem Środowiska, prawa do informacji geologicznej dotyczącej złoża "B" w odniesieniu do dokumentacji geologicznej z 1974 r.
Opierając się więc wyłącznie na powyższym materiale oraz wykorzystując znane zasady metodyki dokumentacyjnej sporządzony został tenże "Dodatek nr 1" do wcześniejszej dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B". Opracowanie to wykonane zostało wyłącznie w wyniku analizy danych zawartych w pierwotnej informacji geologicznej dotyczącej złoża "B", a dla strony były te informacje wystarczające dla udokumentowania całego złoża. Cały proces sporządzania "Dodatku" polegał bowiem jedynie na wyciągnięciu wniosków z wyników wcześniej wykonanych prac rozpoznawczych i polegał na dokonaniu czynności obliczeniowych i kartograficznych, biorąc pod uwagę jedynie wiedzę geologiczną osób opracowują-cych tenże "Dodatek", bez potrzeby wykonywania jakichkolwiek dodatkowych poszukiwawczych lub rozpoznawczych robót terenowych czy laboratoryjnych. Powyższe działania zaś – zdaniem składu orzekającego - nie wymagają koncesji, gdyż nie mieszczą się w powoływanych przez organy pojęciach ustawowych z art. 6 Prawa geodezyjnego i górniczego.
Nadto zauważyć także należy, że podnoszony przez Kolegium argument, iż realizację projektu, na który uzyskano koncesję Marszałka Województwa [...] w dniu [...] r., zakończono bez opracowania przewidzianej dokumentacji geologicznej – zdaniem składu orzekającego – nie ma znaczenia w sprawie. Z żadnej bowiem normy prawnej nie wynika aby na podmiocie, który uzyskał koncesją do przeprowadzenia określonych czynności spoczywał obowiązek ich formalnego udokumentowania i przedstawienia stosownej dokumentacji do zatwierdzenia organowi administracji geologicznej w danym terminie. Działanie takie leży bowiem w interesie podmiotu, jednak bez jakichkolwiek reperkusji w przypadku zaniechania przedstawienia do zatwierdzenia właściwej dokumentacji (czy nie uzupełnienia jej braków). Natomiast sporządzony "Dodatek Nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża dolomitów "B" w kat. C2+C1", którym udokumentowano nowe granice złoża – jak wykazano wyżej – powstał w oparciu o posiadane przez stronę wiadomości, wyniki wcześniejszych prac oraz zakupioną dokumentacje geologiczną bez potrzeby przeprowadzenia dodatkowych czynności z art. 6 pkt 4 czy 5 ustawy górniczej.
Konkludując zatem omówione powyżej uchybienia Sąd stwierdził konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. celem ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem przedstawionych rozważań.
W konsekwencji Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę uwzględnił i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uchylił. Na mocy art. 152 w/w ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Stosownie do art. 200, art. 205 § 2 i 3, art. 209 cyt. ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) zasądzono kwotę [...] zł ([...] zł – wpis sądowy, 17 zł – opłata skarbowa od 1 pełnomocnictwa i [...] zł – koszt zastępstwa procesowego) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło