III SA/Gl 1059/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. (M.) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. W treści wniesionej do tut. Sądu skargi skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. Wniosek ten powtórzono następnie na urzędowym formularzu (druk PPF), czyniąc tym samym zadość wezwaniu referendarza z dnia [...]. W uzasadnieniu powyższego wskazano, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje bezrobotna żona oraz czwórka małoletnich dzieci. Wszyscy zamieszkują w mieszkaniu typu lokatorskiego o pow. [...] m2. Ponieważ prowadzona przez niego działalność gospodarcza w zakresie usług stolarskich, ogólnobudowlanych oraz cyklinowania z uwagi na brak zleceń nie przynosi obecnie dochodu, stąd jedynym źródłem utrzymania całej rodziny jest przyznany żonie zasiłek z pomocy społecznej w kwocie [...] zł. Skarżący nie posiada wszakże żadnych składników majątku, albowiem samochód marki [...] rocznik [...] wykorzystywany jest w prowadzonej działalności. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). W tym miejscu zauważyć jednak należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ takim zwolnieniem z mocy samej ustawy objęty jest skarżący wobec powyższego złożony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowy nie podlegał rozpoznaniu. W odniesieniu natomiast do pozostałej części wniosku, tj. ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu na uwagę zasługuje przede wszystkim art. 262 ustawy, w świetle którego do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego (...). Stosując zatem przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka przyznania prawa pomocy została spełniona. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności prowadzi do wniosku, iż J.M. rzeczywiście nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata. Tym bardziej, że z dołączonych do skargi dokumentów źródłowych w postaci kserokopii zeznania podatkowego PIT-28 za 2009 r. ustalono, iż roczny przychód skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosił jedynie [...] zł. Wprawdzie decyzją Prezydenta Miasta M. z dnia [...] odmówiono żonie skarżącego przyznania zasiłku rodzinnego na rzecz dzieci z uwagi na przekroczenie o [...] zł kwoty progowej uprawniającej do skorzystania z tego rodzaju świadczeń, niemniej jednak trudna sytuacja finansowa tej rodziny została uwzględniona przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, który w oparciu o wydaną w dniu [...] decyzję wypłacił bezrobotnej żonie stosowny zasiłek okresowy w wysokości [...] zł oraz zasiłek celowy na dofinansowanie do zakupu żywności, środków czystości, opłacenie energii elektrycznej oraz napełnienie butli gazowej w kwocie [...] zł. W świetle powyższego rozpoznający wniosek za zasadne uznał uwzględnienie zgłoszonego żądania, albowiem posiadane przez skarżącego środki rzeczywiście nie są wystarczające na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jego wielodzietnej rodziny, a tym samym uprawniają do stwierdzenia, że opłacenie w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego przekracza jego możliwości finansowe. Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3, art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262, a także art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.