III SA/Gl 106/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M.K. na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia 3 stycznia 2024 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy 1) stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta B. z dnia 3 stycznia 2024 r. w przedmiocie wpisania daty ważności uprawnień kat.: A,B w dokumencie prawa jazdy nr [...]; 2) zasądza od Prezydenta Miasta B. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.K. (dalej: skarżący, strona skarżąca) uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A [...] bezterminowo, kat. B [...] bezterminowo i kat. C [...] bezterminowo . Dokument polskiego prawa jazdy z dnia 08.11.2005r nr [...] wymienił 18.04.2012r. w Wielkiej Brytanii i otrzymał brytyjski dokument gdzie były na blankiecie ograniczenia czasowe co do okresu wymiany zdjęcia i inne co do kategorii. W dniu 18.12.2023 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta B. (dalej: Prezydent, organ) o wydanie prawa jazdy z kat. A, B, B1,C, C1, w związku z wymianą brytyjskiego dokumentu prawa jazdy na polski dokument W związku z powyższym w dniu 03.01.2024r. Prezydent Miasta B. wydał decyzję którą odmówił wymiany krajowego prawa jazdy wydanego za granicą w zakresie uprawnień C,C1 i następnie wydał dokument prawa jazdy nr [...] w którym wskazał daty ważności kategorii A,A1,B,B1 do 03.06.2030r. W dniu 29.01.2024r. do WSA w Gliwicach wpłynęła skarga na wyżej opisaną czynność w zakresie wydania prawa jazdy z wpisami terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii prawa jazdy tj. A, B,C do dnia 3.04.2023r. W skardze skarżący zarzucił organowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej określonej w art. 16 k.p.a. Wskazał, iż podstawą do ograniczenia jego uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej są przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy co oznacza naruszenie zasady dyrektywy wykładni systemowej nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. Ponadto nabyte bezterminowo uprawnienia doznałyby ograniczeń na podstawie zastosowania regulacji z rozporządzenia co nie mieści się w upoważnieniu ustawowym . Wskazał, iż należy odróżnić ważność uprawnień od ważności samego dokumentu a sama wymiana powrotnej czynności wymiany na polskie prawo jazdy jako czynność techniczna nie może pozbawiać uprawnień wcześniej nabytych w Polsce . Wskazał przy tym na wyrok TK z 12.12.2013r. nr OTK-A2013/9/137. W konsekwencji wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie bezskuteczności czynności organu polegającej na wydaniu dokumentu prawa jazdy w zakresie wpisania w kolumnie 11 terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii: A,B, B1 i B . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Uzasadniając swoje stanowisko wyjaśnił, że w zakresie wniosku Skarżącego wydano nowy dokument prawa jazdy stosując regulację z § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231 ze zm.). Na rozprawie przed WSA w Gliwicach skarżący podniósł, iż ogranicza zakres skargi do zakwestionowania dokonanego wpisu w dokumencie prawa jazdy co do kat. A,B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga podlega uwzględnieniu. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako P.p.s.a.), Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a tej ustawy, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio, co oznacza, że uwzględnienie skargi na czynność lub akt, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a. następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że ich podjęcie nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący, jak wynika z akt sprawy legitymował się wydanym w Wielkiej Brytanii prawem jazdy, z datą wydania: 18.04.2012 r. W Brytyjskim dokumencie prawa jazdy w rubryce 11 co do uprawnień w zakresie m.in. kat; A, B widniały daty 30.06.2030r. Przy czym jak wynika z akt sprawy posiadane przez skarżącego kategorie uprawnień do kierowania pojazdami to kategoria A z datą wydania [...] r. i datą ważności bezterminowo ("-"); kategoria B z datą wydania [...] r. i datą ważności bezterminowo ("-"); Prezydent Miasta B. po rozpoznaniu wniosku strony wydał skarżącemu dokument prawa jazdy z wpisaną datą ważności 03.06.2030 r. dla kategorii AM, A1,A2, B1,B. Zatem Prezydent Miasta B. w dokumencie zawarł ograniczenie terminu ważności, do dnia 03.06.2030r. tych uprawnień do kierowania pojazdami, które skarżący dotąd posiadał z datą ważności bezterminowo ("-") . Sąd przyjął, że przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie jest czynność wpisania dat ważności kategorii A, B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy wydanego przez Prezydenta Miasta B. w dniu 03.01.2024 r. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg także na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wskazana w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kategoria obejmuje zaskarżoną w niniejszej sprawie czynność. Zgodnie z art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 z późn. zm., dalej jako u.k.p.) osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Sąd nie ma wątpliwości, że wymiana dokumentu prawa jazdy, realizowana przez wydanie nowego dokumentu, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności. Wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego, gdzie skarżący wnioskował o jego wydanie w związku z wymianą dokumentu brytyjskiego na polski dokument. Jak stanowi art. 53 § 2 P.p.s.a. wniesienie skargi na akt lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w tej sprawie, powinno nastąpić w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu tej czynności. Ustawodawca zastrzegł, że Sąd, po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Sąd przyjął, że skarga jest w terminie skoro dokument prawa jazdy nosi datę 3 stycznia 2024 a skarga jest z dnia 29 stycznia 2024r. Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że co do zasady uprawnienie do kierowania pojazdem jest prawem podmiotowym przyznanym konkretnej osobie, upoważniającym do kierowania danego rodzaju pojazdami. Składając wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy skarżący nie domagał się zmian wobec ważnych bezterminowo uprawnień do kierowania pojazdami. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego czy posiadane przez skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A,B wpisane w prawie jazdy z dnia 3 stycznia2024r. są czy też nie bezterminowe. Okolicznością niesporną jest, że skarżący uzyskał w Polsce uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat A, B wskazanym w prawie jazdy z dnia 3 stycznia 2024r. kategoria A z datą wydania [...]r. i datą ważności bezterminowo ("-"); kategoria B z datą wydania [...]r. i datą ważności bezterminowo ("-"); Jednakże w dniu 18 kwietnia 2012 r. skarżący wymienił polskie prawo jazdy na brytyjskie w którym wpisano terminy ważności posiadanych uprawnień do 03.06.2030r i organ ponownie wydając dokument prawa jazdy w zakresie tych kategorii te daty wpisał w rubryce nr 11 . Zgodnie z art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze u.k.p. osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. W art. 14 ust. 2 u.k.p. ustawodawca zastrzegł, że jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5 u.k.p., ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy. W myśl art. 13 ust. 5 pkt 4 u.k.p. wymagania lub ograniczenia mogą dotyczyć ograniczenia uprawnienia do kierowania wskazanymi pojazdami. Zgodnie więc z powyższą procedurą, w realiach sprawy wszczętej z wniosku skarżącego, organ administracji nie dokonuje weryfikacji posiadanych uprawnień, bo tak należy potraktować wpisanie do wydawanego dokumentu prawa jazdy daty ważności (03.06.203 r.) dla kategorii A, B, które dotąd nie miały daty ważności. Nie ma wbrew stanowisku organu zastosowania przepis § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231, dalej jako Rozporządzenie), zgodnie z którym w przypadku prawa jazdy wydawanego na podstawie wymiany zagranicznego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami - za datę ważności uprawnień poszczególnych kategorii prawa jazdy przyjmuje się datę ważności danego uprawnienia do kierowania pojazdami określoną na wymienianym zagranicznym dokumencie lub datę 15 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub datę 5 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E, w przypadku jeżeli daty ważności określone w zagranicznym dokumencie prawa jazdy są dłuższe niż 15 lat dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub dłuższe niż 5 lat dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E. Stanowisko zaprezentowane przez organ pozostaje bowiem w sprzeczności z § 29 tego Rozporządzenia. Przepis ten rozróżnia bowiem pojęcia daty ważności prawa jazdy i daty ważności uprawnienia. Zgodnie z § 29 ust. 1 tego Rozporządzenia w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji data ważności uprawnienia umieszcza się symbol (-) jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Tymczasem o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2, według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten wyraźnie rozróżnia przysługujące stronie prawo podmiotowe - uprawnienie do kierowania danego rodzajami pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy - blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. Tym samym na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie - data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata dokumentu prawa jazdy z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p., dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami, nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów dotyczących nabywania takich uprawnień. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. K 5/13, OTK-A 2013/9/137; wyrok WSA w Gdańsku z 23 czerwca 2022 r., III SA/Gd 1126/21 i przywołane tam orzecznictwo; CBOSA ). W konsekwencji zdaniem Sądu bezpodstawnie organ ograniczył prawo skarżącego do bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B. Oznacza to, że doszło także do naruszenia prawa materialnego: art. 14 ust. 1 i ust. 2 (a contrario) w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 29 Rozporządzenia. W załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 702) został określony wzór prawa jazdy, wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z punktów 2.1.4. i 2.2.4. części II pt. opis wzoru załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia wynika, że na pierwszej stronie dokumentu prawa jazdy umieszcza się cyfry i dane, które oznaczają m.in. w pozycji 4b datę ważności prawa jazdy, a na drugiej stronie dokumentu, w pozycji pod cyfrą 11 umieszcza się datę ważności uprawnienia. Okoliczności te należało uwzględnić przy ocenie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy zgodnie z zasadą wynikającą z art. 80 K.p.a., mając na uwadze treść wniosku skarżącego oraz regulację wynikającą z art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.k.p. Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego o wydanie prawa jazdy organ winien uwzględnić powyższą ocenę na mocy art. 153 P.p.s.a. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy, jak w punkcie drugim sentencji wyroku.