III SA/Gl 1061/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-05-28

Skład orzekający: Dorota Fleszer, Adam Gołuch, Adam Pawlyta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dotacja dla niepublicznego przedszkola może być uzależniona od faktycznej frekwencji dzieci, a nie tylko od ich formalnego zapisu, w sytuacji gdy umowa cywilnoprawna z rodzicami nadal obowiązuje?
Ratio decidendi
Dotacja dla niepublicznego przedszkola przysługuje na ucznia, który faktycznie uczęszcza do placówki w danym miesiącu, a nie tylko na ucznia formalnie zapisanego, jeśli jego nieobecność jest długotrwała i wynika z decyzji rodziców, a nie zdarzenia losowego czy kalendarza zajęć. Długotrwała, pełnomiesięczna nieobecność dziecka, nawet przy obowiązującej umowie cywilnoprawnej, może stanowić podstawę do uznania dotacji za pobraną w nadmiernej wysokości i podlegać zwrotowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zwrocie dotacji pobranej przez niepubliczne przedszkole A. M. niezgodnie z przeznaczeniem (premie dla pracowników) oraz w nadmiernej wysokości (na dzieci, które nie uczęszczały do przedszkola). Skarżąca kwestionowała zasadność zwrotu dotacji na dzieci, które formalnie były zapisane, ale faktycznie nie uczęszczały do przedszkola, argumentując, że umowa cywilnoprawna z rodzicami nadal obowiązywała. SKO i WSA uznały, że faktyczna frekwencja jest kluczowa dla przyznania dotacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 października 2024 r. nr SKO.FD/41.4/164/2024/12130 w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 18 października 2024 r. nr SKO.FD/41.4/164/2024/12130 wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako: Kolegium, SKO, organ odwoławczy) na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) i §1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 27 czerwca 2024 r. wniesionego przez A.M. (dalej jako: strona, skarżąca) - prowadzącą I, od decyzji Prezydenta Miasta P. (dalej jako: Prezydent, organ I instancji) nr [...] z dnia 11 czerwca 2024 r. (doręczonej w dniu 14 czerwca 2024 r.) w sprawie zwrotu dotacji za rok 2022 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w grudniu 2022 r w wysokości 1.500,00 zł oraz zwrotu dotacji za rok 2023 pobranej w nadmiernej wysokości w miesiącu sierpniu 2023 r. w kwocie 773,00 zł. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prowadzone przez stronę niepubliczne przedszkole I (dalej: Przedszkole) otrzymało: - w 2022 r. dotację w kwocie 1 826 062,99 zł (w tym 575 041,71 zł na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju), - w okresie od stycznia do sierpnia 2023 r. dotację w kwocie 1 531 946,48 zł (w tym 565 450,72 zł na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju). Następnie pracownicy Urzędu Miasta P. przeprowadzili w Przedszkolu kontrolę wykorzystania dotacji w 2022 r. oraz pobrania dotacji w okresie od stycznia do sierpnia 2023 r. W wyniku kontroli stwierdzono, że strona w 2022 r. wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem dotację w kwocie 8 990,00 zł, z kolei w okresie od stycznia do sierpnia 2023 r. pobrała w nadmiernej wysokości dotację w kwocie 7 387,39 zł. W zakresie wykorzystania dotacji stwierdzono następujące nieprawidłowości: sfinansowanie z dotacji wynagrodzenia pracownika w kwocie przekraczającej ustawowy limit (kwota przekroczenia: 7 367,00 zł), sfinansowanie z dotacji premii (nagród) dla pracowników (1 500,00 zł), rozliczenie z dotacji wydatku w kwocie wyższej niż wynikająca z adnotacji na fakturze (123,00 zł). W zakresie pobrania dotacji stwierdzono, że strona pobrała dotację na troje dzieci, które od lipca lub sierpnia 2023 r. decyzją rodziców nie uczestniczyły już w zajęciach, a od września rozpoczęły naukę w szkole podstawowej. Rodzice tych dzieci wskazali, że uprzedzili Przedszkole, że ich dzieci nie będą już uczęszczały na zajęcia. W przypadku dwojga z tych dzieci pisemna informacja w tej sprawie od rodziców wpłynęła do Urzędu Miasta P. jeszcze przed rozpoczęciem kontroli. W związku z tym dotacja udzielona na te dzieci w lipcu 2023 r. w kwocie 6 614,39 zł została potrącona z dotacji za sierpień 2023 r. W wystąpieniu pokontrolnym [...] z dnia 19 lutego 2024 r. Prezydent Miasta P. wezwał stronę do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 8 990,00 zł oraz pozostałej części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 773,00 zł. Strona zwróciła część dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 490,00 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych. Zwrot dotyczył kwoty przekroczenia ustawowego limitu wynagrodzenia (7 367,00 zł) oraz różnicy pomiędzy kwotą rozliczoną z dotacji a kwotą wydatku na fakturze (123,00 zł). Zwrócone kwoty dotacji nie były przedmiotem żądania do zwrotu dotacji. Strona nie zwróciła jednak pozostałej części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 1 500,00 zł, z której sfinansowała premie (nagrody) dla pracowników. Nie zwróciła także dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w sierpniu 2023 r. na jedno dziecko (W.P.) w kwocie 773,00 zł (kwota uwzględnia wyrównanie po aktualizacji październikowej). W piśmie z dnia 29 lutego 2024 r. strona zakwestionowała ustalenia wystąpienia pokontrolnego w zakresie tych kwot. W związku z tym, że strona nie zwróciła dobrowolnie tych części dotacji 1500,00 zł i 773,00 zł. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne, o czym zawiadomił stronę pismem z dnia 12 marca 2024 r. Następnie decyzją nr [...] z dnia 11 czerwca 2024 r. (doręczoną w dniu 14 czerwca 2024 r.) Prezydent Miasta P. określił; 1) wysokość dotacji za rok 2022 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w miesiącu grudniu w wysokości 1.500,00 zł; 2) wysokość dotacji za rok 2023 pobranej w miesiącu sierpniu w nadmiernej wysokości w kwocie 773,00 zł; Jednocześnie orzekł o zwrocie dotacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Od ww. decyzji strona w dniu 27 czerwca 2024 r., złożyła odwołanie w którym podniosła następujące zarzuty: 1)naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 252 ust. 1 pkt 2) i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 17, art. 34 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości; 3)naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 17, art. 34 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych poprzez jego nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że można rozróżniać status ucznia (wychowanka) niepublicznego przedszkola w zależności od jego frekwencji i uzależniać od takiego rozróżnienia nabycie prawa do dotacji; 4)naruszenie prawa procesowego, tj. przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w decyzji w sposób konkretny dowodów, na których oparł swoje ustalenia faktyczne, których oceny dokonał i które organ uznał za nie niewiarygodne i wyjaśnienia, dlaczego właśnie tym konkretnym dowodom odmówił wiarygodności, przez co uniemożliwił stronie weryfikację stawianych zarzutów odnośnie udowodnienia faktu niepobrania dotacji w nadmiernej wysokości; 5)naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego w sprawie i nie ustalenie faktów relewantnych w sprawie; 6)naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów w szczególności wyjaśnień skarżącego, umów z rodzicami dzieci (w tym umowy o świadczenie usług zawartych z rodzicami dziecka –W.P.); 7)naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywatela do organów administracji; 8)naruszenie przepisu art. 60 pkt. 1, art. 62 ust.1, ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wydanie jakiejkolwiek decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji pobranej w lipcu 2023 r. na dzieci: N. H. oraz A.W. w wysokości 6.614,39 zł, a dokonanie potrącenia wskazanej kwoty z dotacji za sierpień 2023 r. oraz nie wydania jakiegokolwiek postanowienia o potrąceniu tej kwoty. W związku z powyższym Kolegium Odwoławcze w Katowicach wskazaną na wstępie decyzją z 18 października 2024r. nr SKO.FD/41.4/164/2024/12130 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z 11 czerwca 2024 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Rozpatrując sprawę w drugiej instancji SKO wskazało, że zasady postępowania w przypadku nieprawidłowego wykorzystania dotacji otrzymanych od jednostki samorządu terytorialnego określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "u.f.p."). Zgodnie z art. 60 pkt 1 powołanej ustawy, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego pochodzące z kwot dotacji podlegających zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie. W myśl art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 i 3 pkt 4 u.f.p., organem pierwszej instancji właściwym do wydawania decyzji w odniesieniu do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego jest wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa, a od wydanych przez te organy decyzji przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Zgodnie z art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W myśl art. 252 ust. 5 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Stosowanie do ust. 6 powołanego przepisu, odsetki od dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 powołanego przepisu. Natomiast w odniesieniu do kwot wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem począwszy od dnia przekazania kwoty dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., a nieuregulowanych w tej ustawie, w tym do kwot dotacji podlegających zwrotowi, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Rada Miasta P. podjęła w dniu 28 listopada 2019 r. uchwałę Nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oświatowych oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. W jej § 3 ust. 1 wskazano, że organ prowadzący składa, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego wniosek o udzielenie dotacji, wniosek o udzielenie dotacji, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do uchwały. Wniosek ten, zawiera informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych (z którymi zawarto umowy oświadczenie usług). Z kolei, § 4 ust. 1 uchwały przewiduje, że organ prowadzący podmiot dotowany składa do 10- go dnia każdego miesiąca informację o aktualnej na pierwszy dzień każdego miesiąca liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, z zastrzeżeniem, że taka informacja aktualna na pierwszy dzień stycznia i na pierwszy dzień grudnia powinna zostać złożona odpowiednio do dnia 5 stycznia i do dnia 5 grudnia. Organ prowadzący podmiot dotowany zobowiązany jest do złożenia korekty informacji, o której mowa wyżej, niezwłocznie po stwierdzeniu faktu błędnego podania liczby dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych. SKO odnosząc się do zasadniczego zarzutu podniesionego w odwołaniu wskazało, że nie można rozróżniać statusu ucznia (wychowanka) niepublicznego przedszkola w zależności od frekwencji i uzależniać od takiego rozróżnienia nabycie prawa do dotacji, stwierdzić należy, że dotacje są przekazywane w przeliczeniu na faktyczną, a nie planowaną liczbę uczniów, wychowanków dzieci. Liczba uczniów (odpowiednio wychowanków, dzieci, słuchaczy kursów, uczestników zajęć), o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy finansowaniu zadań oświatowych (dalej zwaną: u.f.z.o.), służy jedynie zaplanowaniu wydatków budżetowych gminy na udzielenie dotacji. Zasadę, iż dotacja przysługuje na ucznia rzeczywistego, przed wejściem w życie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, wywodzono z orzecznictwa, które wskazywało na potrzebę uwzględnienia liczby uczniów uczęszczających do placówki oświatowej przy obliczaniu wysokości poszczególnych rat dotacji (m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z 13 marca 2018 r., III SA/Wr 1/18). Ponadto w innych wyrokach wskazywano, że wysokość dotacji powinna odpowiadać faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Dotacja nie odpowiadała faktycznej liczbie uczniów, wówczas gdy obejmowała osoby, które wprawdzie były do szkoły zapisane, lecz do niej nie uczęszczały (wyrok NSA z 14 marca 2019 r., I GSK 869/18). Zdaniem SKO jednostka samorządu terytorialnego, aby mogła realizować zadania oświatowe, musi mieć wiedzę odnośnie do faktycznego stanu liczbowego uczniów. Źródłem tej wiedzy jest informacja od podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę. Jak już wyżej wskazano dotacja pobrana w nadmiernej wysokości to dotacja otrzymana z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędnej do dofinansowania lub sfinansowania dotowanego zadania. Kolegium nadmieniło, że samo stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, tożsame z obowiązkiem zwrotu dotacji, powstaje co do zasady w fazie rozliczania dotacji albo w wyniku czynności kontrolnych prowadzonych wobec beneficjenta. W niniejszej sprawie do ustalenia pobrania dotacji w kwocie wyżej od należnej doszło na skutek najpierw przeprowadzenia czynności kontrolnych, a później postępowania administracyjnego. SKO podkreśliło, że ustalenie pobrania dotacji w nadmiernej wysokości miało związek z tym, że; a) jedno dziecko (W.P.) zostało wykazane jako uprawnione do pobieranie na nie dotacji, mimo pełnego miesiąca nieobecności w przedszkolu. b) dwoje dzieci (N.H. oraz A.W.) byli nieobecni przez pełny miesiąc lipiec w przedszkolu mimo obowiązywania w tym czasie umowy o świadczenie usług, a pobrana dotacja w wysokości 6.614,39 zł została potrącona z dotacji za sierpień 2023 r. Sporna kwestia w ocenie SKO odnosi się do pobierania dotacji na dzieci, które formalnie były zapisane do przedszkola, a które faktycznie do niego nie uczęszczały, a ich absencja obejmowała pełny miesiąc kalendarzowy. W świetle obowiązujących przepisów prawa nie budzi wątpliwości, że dotacja jest udzielana na ucznia. Przepis art. 16 u.f.z.o. wyraźnie posługuje się sformułowaniem "na każdego ucznia". Również art. 34 ust. 2 u.f.z.o. wyraźnie stanowi, że dotacje są przekazywane na każdego ucznia, będącego w danym miesiącu roku budżetowego uczniem. Istotne jest więc, że po pierwsze chodzi tu o osobę, która formalnie jest zapisana do przedszkola, a po drugie, która faktycznie do niego uczęszcza w danym miesiącu. Co więcej dotacja ma zapewnić wykonywanie zadań oświatowych w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Tak więc sama dotacja ma charakter celowy i nieodłącznie związana jest z wykonywaniem konkretnych zadań. Nie ulega również wątpliwości, że zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej mogą być realizowane wyłącznie w stosunku do dzieci, które uczęszczają do placówki - stąd obowiązek składania comiesięcznych informacji o aktualnej liczbie uczniów uczęszczających do niepublicznej placówki. W związku z tym SKO zaakcentowało, że w orzecznictwie przyjmuje się, że dotacja może być przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie zadania w odniesieniu do dziecka będącego uczniem, przedszkolakiem albo wychowankiem. Przymiot taki nie przysługuje dziecku, które nie uczęszcza do szkoły, przedszkola albo ośrodka, gdy nieuczęszczanie to nie jest związane ze zdarzeniem losowym (np. choroba), czy z kalendarzem zajęć w placówce (np. ferie, wakacje), ale z decyzją podjętą przez rodziców o nieuczęszczaniu dziecka do przedszkola (wyrok WSA w Gliwicach z 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 273/16, wyrok WSA w Gliwicach z 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 233/23, wyrok NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 4795/16). Według Kolegium, jedynie nieobecność trwająca pełny miesiąc kalendarzowy (nie związana z chorobą dziecka) dyskwalifikuje z możliwości uzyskania dotacji na ucznia (wychowanka). Kolegium zaznaczyło, że W.P. nie uczęszczał do przedszkola przez cały miesiąc sierpień 2023 r. Dowodem na powyższą okoliczność jest 100% nieobecności dziecka w placówce. Z dniem 1 września 2023 r. wyżej wymieniony rozpoczął naukę w szkole podstawowej. Z informacji przekazanej przez rodziców wynika, że informowali o zamiarze rezygnacji z posyłania dziecka do przedszkola. Początkowo zamierzali zrezygnować z przedszkola począwszy od lipca 2023 r., ostatecznie jednak zrezygnowali od sierpnia 2023 r. Ponieważ zaskarżona decyzja dotyczy okresu od 1 stycznia do 31 sierpnia 2023 r. organ I instancji orzekł o zwrocie pobranej w miesiącu sierpniu kwoty 773,00 zł na dziecka – W.P. Natomiast w odniesienie do pozostałej dwójki dzieci A.W. oraz N.H. z powodu rezygnacji dzieci z zajęć począwszy od lipca 2023 r. - transza dotacji za miesiąc sierpień została pomniejszona o kwotę niesłusznie pobranej dotacji za miesiąc lipiec. N.H. nie uczęszczał do przedszkola w miesiącu lipcu. Miał 100 % nieobecności, a z dniem 31 lipca 2023 r. został skreślony z listy uczniów, co potwierdzone zostało w dzienniku zajęć. Z kolei, A.W. nie uczęszczał do przedszkola przez cały miesiąc lipiec oraz sierpień 2023 r., nie uczestniczył również w zajęciach WWR. Matka chłopca wyjaśniła, że rezygnując z zajęć przedszkolnych zrezygnowała również z zajęć ww. które odbywały się w godzinach pobytu dziecka w przedszkolu. Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach podzieliło stanowisko organu I instancji, że brak formalnego rozwiązania umowy przez stronę z rodzicami nie może skutkować prawem do dalszego pobierania dotacji. Przedszkole nie miało prawa do pobierania środków publicznych na te dzieci. W okresie nieobecności spowodowanej chorobą, zdarzeniem losowym lub wynikającą z kalendarza zajęć w placówce przedszkolnej przysługuje dotacja, natomiast należy odróżnić od tego sytuacje, w których dziecko zaprzestaje uczęszczania do punktu przedszkolnego i decyzją rodziców nie wróci już na zajęcia prowadzone w placówce - nawet jeśli w dalszym ciągu obowiązuje umowa. Stroną umowy cywilnoprawnej zawartej przez rodziców z przedszkolem nie jest organ dotujący jednostkę przedszkolną. Natomiast dotacja jest zgodnie z art. 35 u.f.z.o. przyznawana na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, w stosunku do każdego ucznia. Zadania te, mogą być realizowane wyłącznie w stosunku do dzieci, które uczęszczają do placówki - stąd obowiązek składania comiesięcznych informacji o aktualnej liczbie uczniów uczęszczających do niepublicznej placówki. W skardze z 22 sierpnia 2024 r. do WSA w Gliwicach pełnomocnik skarżącej zarzucił ww. zaskarżonej decyzji Kolegium: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 252 ust. 1 pkt 2) i ust. 6 pkt 2) ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i określenie wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez stronę w kwocie 773,00 zł, mimo braku ku temu podstaw faktycznych i prawnych; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 17, art. 34 ust, 1 i ust. 2 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27.10.2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości; 3. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art, 17, art, 34 ust. 1 i ust. 2 oraz art, 35 ust. 1 ustawy z dnia 27,10.2017 r, o finansowaniu zadań oświatowych poprzez jego nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że można rozróżniać status ucznia (wychowanka) niepublicznego przedszkola w zależności od jego frekwencji i uzależniać od takiego rozróżnienia nabycie prawa do dotacji; 4. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo wydania decyzji organu I instancji z naruszeniem prawa; 5. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj, art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego w sprawie i nie ustalenie faktów relewantnych w sprawie; 6. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów w szczególności wyjaśnień skarżącego, umów z rodzicami dzieci (w tym umowy o świadczenie usług zawartych z rodzicami dziecka W.P.) poprzez błędne przyjęcie, że brak formalnego rozwiązania umowy przez organ prowadzący niepubliczne przedszkole z rodzicami dziecka nie może skutkować prawem do dalszego pobierania dotacji na dane dziecko, w sytuacji gdy dane dziecko posiada statut ucznia (wychowanka) danego niepublicznego przedszkola; 7. naruszenie prawa procesowego, tj. przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w decyzji w sposób konkretny dowodów, na których oparł swoje ustalenia faktyczne, których oceny dokonał i które organ uznał za nie niewiarygodne i wyjaśnienia, dlaczego właśnie tym konkretnym dowodom odmówił wiarygodności, przez co uniemożliwił stronie weryfikację stawianych zarzutów odnośnie udowodnienia faktu niepobrania dotacji w nadmiernej wysokości; 8. naruszenie przepisu art. 60 pkt. 1, art. 62 ust.1, ust. 3 i ust. 6 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie, a w rezultacie nie wydanie jakiejkolwiek decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji pobranej w lipcu 2023 r. na dzieci N.M. oraz A.W. w wysokości 6.614,39 zł, a dokonanie przez organ I instancji potrącenia wskazanej kwoty z dotacji za sierpień 2023 r. oraz nie wydania jakiegokolwiek postanowienia o potrąceniu tej kwoty. Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o: 1. uchylenie w całości skarżonej decyzji organu II instancji oraz organu I instancji w zaskarżonej części i umorzenie postępowania przed organem I instancji w tej części; 2. ewentualnie, uchylenie w całości skarżonej decyzji organu II instancji oraz organu 1 instancji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w tej części; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca m.in. wskazała, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji (jak również organu I instancji), który przyjął, że można rozróżniać status ucznia (wychowanka) niepublicznego przedszkola w zależności od jego frekwencji i uzależniać od takiego rozróżnienia nabycie prawa do dotacji. Wobec tego organ II instancji bezzasadnie uznał, że dotacja na dziecko (W.P.) w sierpniu 2023 r. została pobrana w nadmiernej wysokości. Strona wskazała, że należy krytycznie odnieść się do oceny organu II instancji, który podziela stanowisko organu I instancji, że w związku z brakiem informacji o obecności wychowanków na zajęciach, należy uznać, że dzieci nie korzystały z usług przedszkola (a zatem - że dotacja na te dzieci została pobrana nienależnie). Skarżąca podkreśliła, że rodzice ucznia W.P. nie wypowiedzieli zawartej z organem prowadzącym ww. niepubliczne przedszkole umowy (w trybie i w formie przewidzianym w tej umowie, tj. wypowiedzenie umowy z zachowaniem formy pisemnej pod rygorem nieważności i złożenia go drugiej Stronie przed końcem miesiąca, poprzedzającym miesięczny okres wypowiedzenia), wobec czego w sierpniu 2023 r. skarżąca pozostawała w gotowości do świadczenia usług na rzecz tego ucznia. Skarżąca nie otrzymała od rodziców danego dziecka pisemnego wypowiedzenia tej umowy i była gotowa świadczyć usługi na rzecz dziecka również w sierpniu 2023 r. Wobec powyższego, skarżąca wskazała, że organ II instancji (jak również organ I instancji) dokonał dowolnej oceny dowodów i nie zweryfikował treści pisemnych wyjaśnień rodzica ww. dziecka z treścią umowy zawartej ze skarżącą i wyjaśnieniami skarżącej. Strona zaznaczyła, że w sierpniu 2023 r. wskazana umowa nadal obowiązywała, wobec czego organ prowadzący nie mógł przyjąć nowego dziecka na miejsce W.P.. Nadto rodzice ww. dziecka nie złożyli wypowiedzenia umowy w przewidzianej tą umową formie, wobec czego skarżąca pozostawała w gotowości do świadczenia usług na rzecz danego dziecka, miała obowiązek oczekiwać na przybycie tego dziecka do Przedszkola i nie mogła w miejsce tego dziecka przyjąć nowego. Ponadto, skarżąca zaznaczyła, że Przedszkole nie posiadało żadnych informacji nt. nieobecności ww. dziecka. Dziecko to uznawane było więc jako pełnoprawny wychowanek przedszkola. Organ prowadzący Przedszkole cały czas pozostawał w gotowości świadczenia usług na rzecz ww. dziecka. Strona podniosła, iż nie godzi się ze stanowiskiem organu II instancji (organ ten podziela stanowisko organu I instancji), że czasowe nieuczęszczanie dziecka na zajęcia wyklucza zgłoszenie go do dotacji oświatowej. Skarżąca zaznaczyła, że w odniesieniu do wykładni celowościowej przepisów dotyczących finansowania niepublicznych jednostek systemu oświaty (w przypadku niepublicznych przedszkoli - art. 17u.f.z.o.), należy przyjąć, że dofinansowanie dotyczy każdego ucznia (wychowanka), który ma status ucznia (wychowanka), czyli łączy go stosunek prawny z jednostką, do której uczęszcza. W przedmiotowej sprawie była to umowa cywilnoprawna o świadczenie usług. Do czasu obowiązywania takiej umowy uczeń (wychowanek) posiada taki status. Przyjęcie założenia, że można rozróżniać status ucznia (wychowanka) w zależności od jego frekwencji i uzależniać od takiego rozróżnienia nabycie prawa do dotacji jest nieuzasadnione. Strona wskazała, że co do ucznia W.P. (jak również co do uczniów N.M. i A.W. w lipcu 2023 r.), zawarta była umowa o świadczenie usług i w kwestionowanym okresie ona obowiązywała. Zdaniem strony sam fakt nieobecności dziecka w siedzibie przedszkola nie oznacza, że umowa ta przestała obowiązywać. Przez okres trwania przedmiotowych umów organ prowadzący przedszkole (skarżąca) był zobowiązany, pod rygorem odpowiedzialności odszkodowawczej (art. 471 i nast. k.c.) i faktycznie pozostawał w gotowości do świadczenia usług objętych umową. Strona zaznaczyła, że absencja dziecka, a nawet deklaracja rodzica, co do tego, że uczeń nie będzie uczęszczać do przedszkola, nie zwalnia Przedszkola (organu prowadzącego), jako usługodawcy, z obowiązku pozostawania w gotowości do świadczenia usług w czasie trwania umowy. Strona zwróciła uwagę na fakt, że organ I instancji zupełnie dowolnie przyjmuje, że brak obecności dziecka w danym miesiącu (ucznia danego niepublicznego przedszkola) powinien skutkować niewykazywaniem dziecka do dotacji w danym miesiącu Jest to stanowisko, które nie opiera się na żadnym obowiązującym przepisie prawa. Tymczasem w ocenie strony właściwym trybem w przypadku powzięcia przez organ dotujący wątpliwości co do ww. kwestii byłoby wszczęcie postępowania kontrolnego (kontrola pobrania dotacji), a następnie postępowania administracyjnego o zwrot dotacji w trybie art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Powyższe przepisy przewidują drogę postępowania administracyjnego w sprawach stwierdzania otrzymania dotacji w nadmiernej wysokości, określenia decyzją administracyjną kwoty przypadającej z tego tytułu do zwrotu, odwołania beneficjenta od tej decyzji oraz egzekucji należności w niej stwierdzonej. We wszystkich tego rodzaju sprawach ustawodawca nie przewidział instytucji właściwej dla procedury cywilistycznej, o której mowa w art, 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (t. j.Dz. U, z 2023 r., poz. 1610 ze zm,), tj. potrącenia. Według strony, dotacje przyznane w nadmiernej lub nienależnej wysokości jako kwoty dotacji podlegające zwrotowi są, zgodnie z art. 60 ustawy o finansach publicznych, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Zwrot kwot dotacji, zgodnie z art. 61 ustawy o finansach publicznych, następuje na podstawie decyzji. Takie zobowiązania (art. 62 ust. 1 i 3 ustawy o finansach publicznych) podlegają wprawdzie potrąceniu, ale wyłącznie na wniosek zobowiązanego do zwrotu, ewentualnie z urzędu. Każdorazowo jednak potrącenie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art, 62 ust. 6 ustawy o finansach publicznych). W ocenie strony w niniejszej sprawie organ I instancji nie wydał jakiejkolwiek decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji w ww. zakresie ani nie wydał jakiegokolwiek postanowienia o potrąceniu, a organ Il instancji nie odniósł się w żaden sposób w treści ww. decyzji co do tych działań organu I instancji. Nadto, skarżąca zaznaczyła, że uznanie przez organ II instancji, że dotacja w lipcu 2023 r. na dzieci: N.M. i A.W. została pobrana w nadmiernej wysokości jest błędne ponieważ umowa o świadczenie usług została wypowiedziana przez rodziców ww. dzieci w dniu 10 lipca 2023 r. Wcześniej przedszkole nie miało informacji dotyczącej zamiaru wypowiedzenia umowy przez rodziców (czasowa nieobecność dziecka w placówce nie jest bowiem równoznaczna z jego rezygnacją z usług przedszkola). Umowa o świadczenie usług przez przedszkole została wypowiedziana dopiero w dniu 10 lipca 2023 r., a zatem właściwe było wykazanie dzieci do dotacji za miesiąc lipiec. Zwrócić należy również uwagę, że zgodnie z umową rodziców obowiązywał miesięczny okres wypowiedzenia, który rozpoczynał się z końcem miesiąca. Okres ten za zgodą organu prowadzącego został skrócony i umowa kończyła się z dniem 31 lipca 2023 r. Do dnia 31 lipca 2023 r. N.M. oraz A.W. pozostawali więc pełnoprawnymi wychowankami przedszkola, a przedszkole pozostawało w gotowości do świadczenia usług na ich rzecz. Na marginesie strona wskazała, iż umowa nie przewidywała możliwości rozwiązania jej ze skutkiem natychmiastowym w dowolnym momencie, z dowolnej przyczyny, a nawet bez jej podania. Zdaniem strony wskazane wyżej uchybienia w zakresie zebrania i oceny dowodów stanowią o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów art. 80 k.p.a, i w konsekwencji art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W realiach niniejszej sprawy, organ nie wyjaśnił bowiem wszystkich, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, co też nie pozwala przyjąć, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był miarodajny dla prawidłowego wydania rozstrzygnięcia. Tymczasem rzeczą organu było przeprowadzenie postępowania administracyjnego przy zachowaniu reguł wynikających z art. 7, art. 77 i art, 80 k.p.a. oraz przedstawienie wyników tego postępowania w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wskazówek zawartych w art. 107 § 3 k.p.a.. Działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. W szczególności SKO wskazało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podniesione w skardze okoliczności nie zasługują na uwzględnienie i są powtórzeniem zarzutów podniesionych w odwołaniu, do których Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach szczegółowo odniosło się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm.; dalej jako: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże z mocy art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji. W sprawie mają przede wszystkim zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 z późn. zm.;) dalej: "u.f.p.", ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2082, ze zm.), dalej: "u.f.z.o.", ustawy z dnia z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2021 r., poz. 1915), ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021r., poz. 1082), jak również przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze.zm. ) dalej: "k.p.a." W analizowanej sprawie spór bez wątpienia dotyczy kwestii związanej z poprawnością przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego i zastosowanych przepisów prawa, zakończonego wydaniem decyzji o zwrocie dotacji, jak również zaaprobowaniem tego postępowania przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Sąd, rozpoznając niniejszą skargę, musi zgodzić się z Kolegium, iż trudno zaaprobować zarzut, jakoby w niniejszej sprawie nieprawidłowo przeprowadzono postępowanie dowodowe. Znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy w ocenie Sądu był wystarczający do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i nie budził żadnych wątpliwości. Organy obu instancji zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, i na tej podstawie zastosowały właściwe przepisy prawa. W zaskarżonej decyzji zarówno SKO, jak i organ I instancji w sposób precyzyjny wyjaśnili wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Organy informowały i wyjaśniały stronie na każdym etapie postępowania, jej uprawnienia i obowiązki wynikające z przepisów prawa, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy. Okoliczności wskazujące na wystąpienie przesłanek art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 5 i 6 pkt 2, u.f.p. w zw. z art. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a u.f.z.o. zostały dostatecznie wyjaśnione na podstawie dokumentów stanowiących akta sprawy. Trzeba bowiem wskazać, że zgodnie z art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W przedmiotowej sprawie podstawą wydania zaskarżonej decyzji było pobranie przez skarżącą dotacji niezgodnie z przeznaczeniem 1.500 zł. oraz dotacji pobranej w nadmiernej wysokości 773 zł. Zdaniem Sądu z treści art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wynika, że obowiązek zwrotu odnosi się do dotacji pobranych w nadmiernej wysokości. Oznacza to tym samym, że dotyczy on środków publicznych przyznanych i wypłaconych beneficjentowi. Wskazuje na to także treść art. 252 ust. 3 i ust. 5 u.f.p., gdzie mowa jest również o "dotacjach pobranych w nadmiernej wysokości", a więc takich, które zostały przyznane i wypłacone (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1580/18, jak i wyroki tam powołane; wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych. W ocenie Sądu organy wykazały w prowadzonym postępowaniu dowodowym, że strona pobierała dotację na dzieci, które formalnie były przypisane do przedszkola, a które faktyczne do niego nie uczęszczały, a tym samym istniała podstawa do zakwestionowania wysokości otrzymanej dotacji. Z kolei warunkiem wystąpienia z żądaniem zwrotu dotacji na mocy art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jest stwierdzenie przez organ, że dotacja została "pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości". Ustalenia w tym zakresie stanowią element stanu faktycznego, a więc muszą być dokonane w postępowaniu wyjaśniającym, według reguł określonych w k.p.a. (zob. art. 67 ust. 1 u.f.p.). W związku z czym skarżąca była zobowiązana do wykazana, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został nieprawidłowo oceniony, albo też, że nie został on zgromadzony w sposób kompletny i wszechstronny. W ocenie Sądu wykazanie chociażby jednej z tych okoliczności było niemożliwe, ponieważ w postępowaniu przed organami strona nie przedłożyła dokumentów, z których wynikałby inny stan faktyczny. W ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie naruszyły przepisów prawa materialnego, wskazanych w treści skargi, w tym wskazanych przepisów art. 17, art. 34 ust 1 i ust 2 oraz art. 35 ust 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy o finansach publicznych, poprzez błędne uznanie, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości. Podkreślić przy tym należy, że skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany - do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym i w sposób tam opisany. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie określonej m.in. przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Sąd podzielił stanowisko organów, że zasady postępowania w przypadku nieprawidłowego wykorzystania dotacji otrzymanych od jednostki samorządu terytorialnego określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "u.f.p."). Zgodnie z art. 60 pkt 1 powołanej ustawy, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego pochodzące z kwot dotacji podlegających zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie. W myśl art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 i 3 pkt 4 u.f.p., organem pierwszej instancji właściwym do wydawania decyzji w odniesieniu do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego jest wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa, a od wydanych przez te organy decyzji przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Zgodnie z art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W myśl art. 252 ust. 5 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Stosowanie do ust. 6 powołanego przepisu, odsetki od dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 powołanego przepisu. Natomiast w odniesieniu do kwot wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem począwszy od dnia przekazania kwoty dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., a nieuregulowanych w tej ustawie, w tym do kwot dotacji podlegających zwrotowi, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Sąd zauważył, że na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Rada Miasta P. podjęła w dniu 28 listopada 2019 r. uchwałę Nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oświatowych oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. W jej § 3 ust. 1 wskazano, że organ prowadzący składa, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego wniosek o udzielenie dotacji, wniosek o udzielenie dotacji, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do uchwały. Wniosek ten, zawiera informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych (z którymi zawarto umowy oświadczenie usług). Z kolei, § 4 ust. 1 uchwały przewiduje, że organ prowadzący podmiot dotowany składa do 10- go dnia każdego miesiąca informację o aktualnej na pierwszy dzień każdego miesiąca liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, z zastrzeżeniem, że taka informacja aktualna na pierwszy dzień stycznia i na pierwszy dzień grudnia powinna zostać złożona odpowiednio do dnia 5 stycznia i do dnia 5 grudnia. Organ prowadzący podmiot dotowany zobowiązany jest do złożenia korekty informacji, o której mowa wyżej, niezwłocznie po stwierdzeniu faktu błędnego podania liczby dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Sąd nie podzielił zarzutu strony, że nie można rozróżniać statusu ucznia (wychowanka) niepublicznego przedszkola w zależności od frekwencji i uzależniać od takiego rozróżnienia nabycie prawa do dotacji ponieważ dotacje ( tak jak uznały organy) są przekazywane w przeliczeniu na faktyczną, a nie planowaną liczbę uczniów, wychowanków dzieci. Liczba uczniów (odpowiednio wychowanków, dzieci, słuchaczy kursów, uczestników zajęć), o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy finansowaniu zadań oświatowych, dalej zwaną: u.f.z.o.), służy jedynie zaplanowaniu wydatków budżetowych gminy na udzielenie dotacji. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że zobowiązanie podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę do złożenia informacji miesięcznej o liczbie uczniów według stanu na dany dzień miesiąca, wskazanie terminu jej złożenia nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie, ani też samej ustawy. Wysokość dotacji (przekazywanej miesięcznie) uzależniona jest bowiem od rzeczywistej liczby uczniów niepublicznej szkoły lub placówki, wskazywano, że wysokość dotacji powinna odpowiadać faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Dotacja nie odpowiadała faktycznej liczbie uczniów, wówczas gdy obejmowała osoby, które wprawdzie były do szkoły zapisane, lecz do niej nie uczęszczały (wyrok NSA z 14 marca 2019 r., I GSK 869/18). Dotacje są przekazywane w przeliczeniu na faktyczną, a nie planowaną liczbę uczniów, wychowanków dzieci. Liczba uczniów (odpowiednio wychowanków, dzieci, słuchaczy kursów, uczestników zajęć), o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., służy jedynie zaplanowaniu wydatków budżetowych gminy na udzielenie dotacji. Zasadę, iż dotacja przysługuje na ucznia rzeczywistego, przed wejściem w życie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, wywodzono z orzecznictwa, które wskazywało na potrzebę uwzględnienia liczby uczniów uczęszczających do placówki oświatowej przy obliczaniu wysokości poszczególnych rat dotacji (m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z 13 marca 2018 r., III SA/Wr 1/18). Ponadto w innych wyrokach wskazywano, że wysokość dotacji powinna odpowiadać faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Dotacja nie odpowiadała faktycznej liczbie uczniów, wówczas gdy obejmowała osoby, które wprawdzie były do szkoły zapisane, lecz do niej nie uczęszczały (wyrok NSA z 14 marca 2019 r., I GSK 869/18). Z akt sprawy wynika, że ustalenie pobrania dotacji w nadmiernej wysokości miało w rozpoznawanej sprawie związek z tym, że: a) jedno dziecko (W.P.) zostało wykazane jako uprawnione do pobieranie na nie dotacji, mimo pełnego miesiąca nieobecności w przedszkolu, b) dwoje dzieci (N.H. oraz A.W.) byli nieobecni przez pełny miesiąc lipiec w przedszkolu mimo obowiązywania w tym czasie umowy o oświadczenie usług, a pobrana dotacja w wysokości 6.614,39 zł została potrącona z dotacji za sierpień 2023 roku. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie kwestia sporna dotyczy pobierania dotacji na dzieci, które formalnie były zapisane do przedszkola, a które faktycznie do niego nie uczęszczały, a ich absencja obejmowała pełny miesiąc kalendarzowy. Sąd w tej kwestii podzielił stanowisko organów ponieważ przepis art. 16 u.f.z.o. stanowi, że dotacja przysługuje "na każdego ucznia". Natomiast art. 34 ust. 2 u.f.z.o. stanowi, że dotacje są przekazywane na każdego ucznia, będącego w danym miesiącu roku budżetowego uczniem. W związku z powyższym dotacja przyznawana jest zarówno na ucznia, który formalnie jest zapisany do przedszkola, ale równocześnie ucznia, który faktycznie do niego uczęszcza w danym miesiącu. Dotacja ma zapewnić wykonywanie zadań oświatowych w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Tak więc sama dotacja ma charakter celowy i związana jest z wykonywaniem konkretnych zadań. W orzecznictwie przyjmuje się w związku z tym, że dotacja może być przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie zadania w odniesieniu do dziecka będącego uczniem, przedszkolakiem albo wychowankiem. Przymiot taki nie przysługuje dziecku, które nie uczęszcza do szkoły, przedszkola albo ośrodka, gdy nieuczęszczanie to nie jest związane ze zdarzeniem losowym (np. choroba), czy z kalendarzem zajęć w placówce (np. ferie, wakacje), ale z decyzją podjętą przez rodziców o nieuczęszczaniu dziecka do przedszkola (wyrok WSA w Gliwicach z 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 273/16, wyrok WSA w Gliwicach z 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 233/23, wyrok NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 4795/16). Natomiast dotacja jest zgodnie z art. 35 u.f.z.o. przyznawana na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, w stosunku do każdego ucznia. Zadania te, mogą być realizowane wyłącznie w stosunku do dzieci, które uczęszczają do placówki - stąd jak już wyżej wskazano obowiązek składania comiesięcznych informacji o aktualnej liczbie uczniów uczęszczających do niepublicznej placówki. W związku z powyższym Sąd uznał, że organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie naruszyły przepisów prawa materialnego, wskazanych w treści skargi, w tym wskazanych przepisów art. 17, art. 34 ust 1 i ust 2 oraz art. 35 ust 1 u.f.z.o. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 u.f.p., poprzez błędne uznanie, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości ponieważ jak wyżej zostało wykazane były podstawy faktyczne i prawne do określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez stronę w kwocie 773,00 zł. Ponadto organy prawidłowo przyjęły, że można rozróżniać status ucznia niepublicznego przedszkola w zależności od jego frekwencji i w konsekwencji uzależniać od takiego rozróżnienia nabycie prawa do dotacji. W ocenie Sądu w sprawie w żaden sposób nie doszło też do naruszenia przepisów dotyczących postępowania administracyjnego, a to naruszenia art. 138 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, ponieważ jak wyżej wskazano decyzja organu I instancji wydana była prawidłowo. W konsekwencji powyższych rozważań niezasadne okazały się również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego w sprawie i nie ustalenie faktów relewantnych w sprawie ponieważ w ocenie Sądu, sprawa została wyjaśniona w sposób wszechstronny. Organy orzekające w sprawie uczyniły zadość obowiązkom wynikającym z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Należy również podkreślić, że nie jest rolą organu poszukiwanie dowodów niejako za stronę postępowania administracyjnego. Sąd nie podziela w szczególności zarzutów skarżącej odnoszących się de facto do rzekomych błędów w ustaleniach faktycznych. Dokonywanie tego rodzaju ustaleń pozostaje poza kontrolą sądu administracyjnego, o ile mieści się w granicach zakreślonych przepisem art. 80 k.p.a., a w toku postępowania zebrano wyczerpujący materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły naruszenia tych przepisów. Sąd uznał, iż organ nie naruszył art. 107 § 3 kpa., ponieważ zaskarżona decyzja zawierała wszystkie wymagane elementy, uzasadnienie faktyczne było kompletne, uwzględniało wskazanie faktów uznanych za udowodnione, dowody, na których oparł się organ oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne decyzji również zawierało wszystkie wymagane elementy. Konkludując, wydane rozstrzygnięcia zostały oparte na prawidłowo zebranym materiale dowodowym. Nie ma żadnych podstaw do uznania za słuszny zarzutu naruszenia przez organ zasad postępowania. Skarga nie precyzuje dokładnie, na czym miałoby polegać naruszenie zasady praworządności (art. 7 k.p.a.). Należy podkreślić, że ścisłe stosowanie przepisów prawa – materialnego i procesowego – nigdy nie powoduje naruszenia tych zasad. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego może być jedynie działanie organu w granicach prawa. Ocena dowodów jest zaś przez prawodawcę pozostawiona organom administracji publicznej (art. 80 k.p.a.). Jedynie formalna prawidłowość samego postępowania dowodowego, a także prawidłowość wnioskowania, może być przedmiotem rozpoznania w sprawie sądowoadministracyjnej. Nie ma zatem podstaw, aby zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym zostały uznane za zasadne. Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy ustalono i oceniono prawidłowo, a wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego nie nasuwa zastrzeżeń. W ocenie Sądu zebrany materiał jak i uzasadnienie objętej skargą decyzji dowodzi, że organom nie można zarzucić naruszenia przepisów proceduralnych czy materialnych, w tym tych wywiedzionych w niej na jej poparcie. Zarówno decyzja drugoinstancyjna jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane na podstawie wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego, który znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym, i także wyczerpującym, materiale dowodowym. Przeciwstawne temu wnioskowi twierdzenia skarżącej nie zastały w żaden sposób sprecyzowane przez wskazanie dowodów, które w jego ocenie należałoby dodatkowo przeprowadzić, toteż brak jest możliwości szczegółowego odniesienia się do wywiedzionego w tym zakresie zarzutu, tym bardziej, że materiał dowodowy, w ocenie Sądu był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i umożliwił prawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych, w tym tych mających znaczenie z punktu widzenia stosowania przywołanych przez organy obu instancji podstaw prawnych. W kontrolowanej sprawie właściwie oceniono cały materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania nie może sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, czy do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich konkretnie uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe. Sam fakt, że materiał dowodowy został przez organy oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania wyrażonych w k.p.a. Wobec powyższego określenie wobec strony skarżącej obowiązku zwrotu dotacji jest pochodną szeregu prawidłowych ustaleń, czynionych zgodnie z wymogami prawa i odpowiada wysokości kwot, stanowiących dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Organ ten w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. W ocenie Sądu, nie były też zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia pozostałych przepisów art. 60 pkt1 i art. 62 ust 1, ust 3 i ust 6 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie, a w rezultacie nie wydanie jakiejkolwiek decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji pobranej w lipcu 2023 r. na dzieci N.H. oraz A. W. w wysokości 6.614,39 zł, ponieważ jak zostało wykazane wyżej wymienieni byli nieobecni w Przedszkolu przez cały miesiąc lipiec 2023r. Zdaniem Sądu zarzut naruszenia przepisów postępowania nie może sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, czy do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich konkretnie uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy. Sam fakt, że materiał dowodowy został przez organy oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania wyrażonych w k.p.a. Wobec powyższego określenie wobec strony skarżącej obowiązku zwrotu dotacji jest pochodną szeregu prawidłowych ustaleń, czynionych zgodnie z wymogami prawa i odpowiada wysokości kwot, stanowiących dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Organ ten w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń strony skarżącej. Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11). Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło