III SA/Gl 1064/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w W. na informację Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie gier losowych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. poinformował "A" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. o wygaśnięciu poświadczenia rejestracji nr [...] automatu do gier o niskich wygranych nr fabryczny [...], w związku z upłynięciem w dniu [...] r. okresu na jaki decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w G. nr [...] udzielono Spółce zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności, w oparciu o które przedmiotowe poświadczenie zostało dokonane. Naczelnik Urzędu Celnego w B. jako podstawę prawną niniejszej informacji wskazał art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ), art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 4 z 2004 r., po 27 z późn. zm.), oraz § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. o warunkach urządzania gier i zakładów wzajemnych ( Dz. U. Nr 102 poz. 946 z późn. zm.). Pismem z dnia [...] r. – wysłanym listem poleconym w dniu [...] r.- "A" spółka z o.o. wezwała Naczelnika Urzędu Celnego w B. do usunięcia naruszenia prawa w informacji nr [...] w szczególności w zakresie przepisów wskazanych w odwołaniu od tego pisma Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. stwierdził, iż jego zdaniem w przedmiotowej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa, a zatem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa było bezpodstawne. Organ wyjaśnił, iż pismo Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. nr [...] przesłane do spółki "A" miało na celu jedynie poinformowanie jej, iż decyzja będąca podstawą rejestracji automatu o niskich wygranych wygasła z mocy obowiązującego prawa tj. § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. o warunkach urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 z późn. zm.), gdyż omawiany automat do gier o niskich wygranych nr fabryczny [...], automatu zarejestrowano dnia [...] r. - [...] w oparciu o zezwolenie, o którym mowa w art. 129 ustawy o grach hazardowych tj., decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] r.. Sześcioletni okres ważności zezwolenia upłynął z dniem [...] r. zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. o warunkach urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 z późn. zm.) W skardze do sądu administracyjnego na informację Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. nr [...] "A" Sp. z o.o. w W. wniosła o uchylenie lub stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności. Skarżąca spółka zarzuciła: - naruszenie przez czynność organu art. 92 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji oraz art. 15b ust. 4 i art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych poprzez zastosowanie w sprawie § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, mimo iż zostało ono w tym zakresie wydane bez upoważnienia ustawowego, ewentualnie w związku z możliwością stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności naruszenie § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 roku w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych poprzez orzeczenie o wygaśnięciu rejestracji automatu, mimo iż nie wygasło zezwolenie skarżącej do prowadzenia działalności w zakresie eksploatacji automatów do gier oraz naruszenie art. 128 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (Dz. U. nr 8/2005 poz 60 z późn. zm. - zwanej dalej O.p. ). poprzez orzeczenie w przedmiocie wygaśnięcia lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, mimo braku podstaw prawnych w tym zakresie w Ordynacji podatkowej ani też w przepisach ustaw podatkowych, - a także naruszenie art. 120, art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt. 6 O.p. w związku z art. 15b ust.4 ustawy o grach i zakładach w związku z art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, § 10 ust. 2-4, § 7 oraz § 1 pkt 2 i § 15 rozporządzenia Ministra Finansów w związku z art. 16 pkt 2, art., 15b ust. 4 oraz art.24 ust. 1 i 2 ustawy o grach i zakładach, art.117 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, poprzez przyjęcie rażąco błędnej wykładni wymienionych przepisów prawa. Na koniec skarżąca wskazała, że upoważnienie ustawowe określone w art. 16 pkt. 2 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, dotyczyło wyłącznie określenia warunków dopuszczenia urządzenia do eksploatacji i użytkowania i tym samym przyznania uprawnień, nie zaś ich cofania, pozbawiania czy stwierdzania ich wygaśnięcia. W konsekwencji przepis § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia uznać należy za wydany bez upoważnienia ustawowego i tym samym sprzeczny z ustawa o grach i zakładach wzajemnych i ustawa zasadniczą. Naczelnik Urzędu Celnego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej organ celny wyjaśnił, że realizując kompetencje dotyczące zadań w zakresie rejestracji automatów i urządzeń do gier oraz do cofania ich rejestracji wykorzystuje dane zawarte w elektronicznym systemie KRĄG, tj. Komputerowym Rejestrze Automatów do Gier. Organ wskazał, że podstawowym zadaniem systemu KRĄG jest gromadzenie informacji o automatach lub urządzeniach do gier o niskich wygranych, wraz ze wskazaniem ich faktycznego umiejscowienia i stanu użytkowania na terytorium kraju, jak również ściśle powiązane z tym zadaniem nadzorowanie przemieszczania tych automatów pomiędzy poszczególnymi punktami lub ośrodkami gier, ponadto dodatkowym zadaniem systemu jest przechowywanie danych o podmiotach uprawnionych do prowadzenia gier na automatach lub urządzeniach do gier, o wydanych im zezwoleniach w tym zakresie i modyfikacjach tych zezwoleń, jak też o poszczególnych punktach / ośrodkach gier, w których urządzane są gry na tych automatach / urządzeniach do gier. Organ podniósł, że kolejną funkcjonalnością systemu, opracowaną w związku z przejęciem zadań z zakresu kontroli rynku gier przez Służbę Celną jest rejestracja pozostałych zezwoleń na urządzanie gier i zakładów wzajemnych, gdyż system KRĄG jest źródłem informacji dla naczelników urzędów celnych sprawujących kontrolę w zakresie automatów i urządzeń do gier. Organ celny wyjaśnił, że informacja wysłana do strony skarżącej miała na celu jedynie poinformowanie spółki, że decyzja będąca podstawą rejestracji automatu o niskich wygranych wygasła z mocy obowiązującego prawa, zatem zdaniem organu nie zawiera rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie, a także nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tym samym nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa sprawa dotyczy skargi na czynność Naczelnika Urzędu Celnego w B., który to pismem z dnia [...] r. nr [...] poinformował "A" Spółkę z o.o. z siedzibą we W. o wygaśnięciu poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o fabrycznym numerze [...] i numerze poświadczenia rejestracji [...] w związku wygaśnięciem zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności, w oparciu o które przedmiotowe poświadczenie zostało dokonane. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej zwanej P.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) akty lub czynności podległe kontroli sądów administracyjnych muszą mieć indywidualny charakter, a zatem być skierowane do zindywidualizowanego adresata, który znajduje się w określonej sytuacji, a ponadto muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak wskazał NSA w Warszawie w postanowieniu z 14 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 2392/10 (publ. LEX nr 743419) przez "czynność" o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. należy rozumieć czynność materialno - techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Stanowisko to w całości podziela skład orzekający w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie III SA/Gl 746/11 dotyczącej skarżącej Spółki i również informacji o wygaśnięciu poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych uznał, że "przedmiotowa czynność organu pierwszej instancji spełnia przesłanki zawarte w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., albowiem skierowana jest do konkretnego adresata - "A" Sp. z o.o. z siedzibą we W., która to spółka w wyniku stwierdzenia wygaśnięcia rejestracji automatu traci możliwości dalszej eksploatacji automatu do gry, i jest to niewątpliwie czynność organu dotycząca uprawnień strony skarżącej. Ponadto, skoro poświadczenie rejestracji stwierdza uprawnienie określonego podmiotu do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu lub urządzenia do gier i objęte jest ono kontrolą sądów administracyjnych to działanie organu administracji mające na celu powiadomienie strony iż poświadczenie rejestracji automatu traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności, w oparciu o które to przedmiotowe zaświadczenie zostało dokonane winno być również objęta taką kontrolą jako czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w podobnym stanie faktycznym i prawnym nie znalazł podstaw do odstąpienia od tego poglądu. W konsekwencji uznał, ze skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna. W myśl art. 52 § 1 P.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie - § 2 art. 52. Wreszcie jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa - § 3 art. 52. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, wprowadzonym w cytowanym przepisie art. 52 § 3 P.p.s.a., w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, stanowiącym surogat środka zaskarżenia wynikającego z przepisów ustaw procesowych, w tym Ordynacji podatkowej. Adresatem, do którego ten środek jest kierowany na mocy wymienionego przepisu P.p.s.a., uczyniono organ, który wydał akt lub dokonał czynności, przeciwko którym ma być wniesiona skarga. W związku z tym normatywną podstawą do działania tego organu, w przypadku gdy brak jest odpowiedniej regulacji prawnej umożliwiającej traktowanie podmiotu korzystającego z tego środka w sposób nie gorszy niż skarżących, którym przysługują środki zaskarżenia, o jakich mowa w § 1 i 2 tego artykułu, powinny być te przepisy, które odnoszą się do najbliższych procesowo sytuacji załatwianych przez dany organ. Wspomniane wezwanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się (np. w wyniku doręczenia mu stosownego zawiadomienia) lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. W rozpoznawanej sprawie, z treści skargi wynika, że skarżąca otrzymała pismo zawierające kwestionowaną przez nią informację o wygaśnięciu poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych w dniu [...] r. Czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia prawa upływał z dniem [...] r. Wezwanie wysłano na adres organu, co wynika z dołączonej do akt sprawy kserokopii koperty, w której skarżąca wysłała wezwanie oraz odwołanie, [...] r., a więc dzień po terminie. Uchybienie temu terminowi oznacza, że strona prawidłowo nie wyczerpała trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Nie zmienia tej konstatacji fakt udzielenia przez organ odpowiedzi na owo spóźnione wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z powyższych względów Sąd nie mógł nadać skardze dalszego biegu i ją merytorycznie rozpoznać. Pominięcie faktu niezachowania przez skarżącą terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa prowadziłoby bowiem do korzystniejszego potratowania jej w stosunku do skarżących, którzy przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego musieliby w terminie wnieść środek odwoławczy w postaci odwołania lub zażalenia. Niezachowanie terminu zamyka im drogę do wniesienia skargi. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 3 P.p.s.a odrzucono skargę.