III SA/Gl 1064/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-01-29
Skład orzekający: Iwona Wiesner, Magdalena Jankiewicz, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przywrócić termin do wniesienia odwołania bez formalnego wniosku strony, a także czy powinien powiadomić stronę o zamiarze wydania takiego postanowienia, zwłaszcza gdy wzywa pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych odwołania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może przywrócić terminu do wniesienia odwołania bez formalnego wniosku strony. Strona, która uchybiła terminowi, musi złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia i jednocześnie dopełnić czynności, dla której termin był określony. Organ nie ma obowiązku powiadamiania strony o zamiarze wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a okoliczności rodzinne nie mają znaczenia dla oceny dopuszczalności odwołania w przypadku braku wniosku o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący zarzucił naruszenie jego interesu prawnego i prawa materialnego, wskazując na pomyłkę żony w przekazaniu daty odbioru przesyłki oraz trudną sytuację rodzinną (śmierć syna) jako przyczynę uchybienia terminu. Organ odwoławczy uznał odwołanie za wniesione z uchybieniem terminu, a WSA oddalił skargę, uznając, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązków oddalono skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) stwierdził, że P. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A" P. S. z siedzibą w O. uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z [...] r. nr [...] o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 134 w zw. z art. 129 § 2 oraz art. 58 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. dz. U. z 2018 r., poz.2096, w skrócie kpa).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja z [...] r. została wysłana listem poleconym na adres siedziby przedsiębiorcy wskazany w rejestrze ewidencji działalności gospodarczej (CEIDG RP) z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania. Decyzja została doręczona [...] r. do rąk adresata, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Tym samym termin do wniesienia odwołania, zakreślony w art. 129 § 2 kpa upłynął [...] r. (poniedziałek) a odwołanie zostało nadane [...] r. i nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, co przewiduje art. 58 § 1 kpa. Odwołanie wniósł zawodowy pełnomocnik.
Zatem odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i nie podlegało rozpatrzeniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie interesu prawnego skarżącego oraz naruszenie prawa materialnego przez niedochowanie staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego i nie podjęciu wszelkich czynności w celu jego wyjaśnienia; art. 54 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez brak podjęcia działań nadzorczych pomimo stwierdzenia terminu do wniesienia odwołania; art. 58 § 1 kpa przez nie danie możliwości wyjaśnienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez winy skarżącego; pominięcie w ocenie uchybienia terminu tragedii rodzinnej w postaci śmierci syna skarżącego. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpatrzenia, przywrócenie terminu z uwagi na brak winy skarżącego w jego uchybieniu, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów.
Uzasadnienie stanowi rozwinięcie powyższych zarzutów, gdyż skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, które koliduje z jego interesem prawnym. Odwołanie zostało wniesione [...] r. przez zawodowego pełnomocnika wraz z załączonym pełnomocnictwem. [...] pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków pełnomocnictwa a [...] r. organ wydał postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący nie neguje, że termin do wniesienia odwołania upłynął [...] a odwołanie zostało wniesione [...] r. ale było to konsekwencją pomyłki skarżącego co do wskazania daty odbioru przesyłki poleconej. Wskazał on pełnomocnikowi [...] r. jako datę jej doręczenia, w sytuacji kiedy żona odebrała przesyłkę [...] r. i nie zdawała sobie sprawy z istotności tej daty. Tym samym skarżący usprawiedliwił uchybienie terminowi i organ winien uznać odwołanie za dopuszczalne.
Organ w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty, wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że skarżący ani jego pełnomocnik nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Nadto niezrozumiałe i bez podstawy prawnej jest twierdzenie pełnomocnika, że organ winien powiadomić skarżącego o zamiarze wydania takiego rozstrzygnięcia aby umożliwić skarżącemu złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz wykazania braku winy w jego uchybieniu. Nadto w takim przypadku ocena sytuacji rodzinnej skarżącego nie ma znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Nadto Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy, po przeprowadzeniu rozprawy, w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 ppsa Sąd mógł rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym i dlatego z urzędu skierował sprawę do rozpoznania w tym trybie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest postanowienie GITD z [...] r., którym stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji [...]WITD z [...] r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie [...] zł za wymienione w niej naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie skarżący nie kwestionuje zasadności wydania zaskarżonego, gdyż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu o 1 dzień ale interes prawny skarżącego przemawia za jego przywróceniem, gdyż nie został przez skarżącego zawiniony. Uchybienie było wynikiem pomyłki żony skarżącego w przekazaniu informacji o dacie odbioru przesyłki i braku świadomości znaczenia tej daty. Roztargnienie zaś było konsekwencją sytuacji rodzinnej. Nie neguje też braku złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Istota sporu sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie czy organ może przywrócić termin do wniesienia odwołania bez formalnego wniosku oraz czy przed wydaniem postanowienia winien powiadomić stronę o takim zamiarze, zwłaszcza gdy wzywa pełnomocnika o uzupełnienie braków formalnych odwołania.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia legalności, Sąd uznał, że nie narusza ono prawa a odpowiedź na ptak postawione pytanie negatywna.
Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] r. została odebrana [...] r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru oraz pisma Poczty Polskiej z [...] r. Skarżący miał świadomość prowadzonego postępowania, gdyż zawiadomienie o jego wszczęciu z [...] r. odebrał osobiście. Jeżeli miał wątpliwości co do daty odbioru decyzji to mógł ją zweryfikować u nadawcy lub przezornie wnieść odwołanie wcześnie. Mógł też po powzięciu informacji o uchybieniu terminu wnieść o jego przywrócenie, w terminie zakreślonym w art. 58 § 2 kpa czego nie uczynił. Wniósł skargę do Sądu [...] r. datowaną na [...] r., w której wykazywał brak wiedzy o uchybieniu terminu i brak zawinienia w jego uchybieniu. Data wniesienia skargi i jej tytuł wykluczała uznanie jej za wniosek o przywrócenie terminu, co organ podkreślił wskazując na jego brak. Nadto wniosek o przywrócenie terminu składa się w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jedną z nich jest brak wiedzy o uchybieniu. Tym samym skarżący powziął wiedze w tej kwestii z treści postanowienia a mimo tego wniosku nie złożył, a po jego upływie wniósł skargę.
Za chybione Sąd uznał także zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, które w istocie dotyczyły wadliwości postępowania o nałożenie kary pieniężnej, gdyż te mogły być podniesione skutecznie tylko w odwołaniu do którego rozpatrzenia nie doszło.
Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie nie wymaga szczególnego uzasadnienia (art.128), wnosi się go do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 127 § 3 i art. 129 § 1 i § 2 kpa). W razie uchybienia terminu, na podstawie art. 58 kpa należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zatem muszą zostać spełnione kumulatywnie 4 przesłanki, co podkreślił organ w zaskarżonym postanowieniu, a z których skarżący nie spełnił warunku podstawowego, gdyż nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tym samym argumentacja i podejmowane działania w celu wykazania braku winy w uchybieniu terminowi należało uznać za nieskuteczne a nawet zbędne.
Uprawdopodobnienie braku winy podlega wyłącznie w przypadku złożenia wniosku i to z zachowaniem terminu do jego złożenia a także winno być poparte konkretnymi dowodami (np. data śmierci syna, akt zgonu, zaświadczenie lekarskie o depresji). Skarżący co prawda powołuje się na akt zgonu ale go nie dołącza do odwołania. Załącznik stanowi tylko odpis historii choroby syna z [...] r.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie uchybienie terminu do wniesienia odwołania miało miejsce, skarżący ani jego pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia co powoduje, że postanowienie nie narusza prawa a organ w takiej sytuacji nie może rozpatrzyć odwołania. Musi uznać go z tej przyczyny za niedopuszczalne, co uczynił wskazując na art. 134 kpa.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 § 1 ppsa orzekł jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło