III SA/Gl 1067/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-09-19
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Dorota Fleszer, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik lotniczy, który wykonał lot czarterowy wewnątrzunijny, jest zobowiązany do przekazania danych PNR do Krajowej Jednostki ds. Informacji o Pasażerach, nawet jeśli nie zbierał rezerwacji ani nie wystawiał biletów na ten lot?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewoźnik lotniczy wykonujący lot PNR, nawet jeśli jest to lot czarterowy bez wystawiania biletów, jest zobowiązany do przekazania danych PNR do Krajowej Jednostki ds. Informacji o Pasażerach. Definicja lotu PNR obejmuje lot statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start lub lądowanie następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek ten wynika z prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli nie ma tradycyjnego systemu rezerwacji. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Stan faktyczny
Spółka F. zaskarżyła decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 40.000 zł za niedopełnienie obowiązku przekazania danych PNR dotyczących lotu z Polski do Szwajcarii. Spółka argumentowała, że lot miał charakter czarterowy dla indywidualnego klienta, nie zbierano na niego rezerwacji ani nie wystawiano biletów, co miało wyłączać ją z definicji organizatora lotu PNR. Organ administracji utrzymał karę, wskazując, że lot spełniał definicję lotu PNR i obowiązek przekazania danych spoczywał na przewoźniku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niezgodność ustawy PNR z dyrektywą UE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi F z siedzibą w V. na decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu z dnia 20 września 2023 r. nr 2022-05-FSF-8 (Śl.-Oś-STO-440.7.2023) w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków przez przewoźnika lotniczego oddala skargę.
Spółka F. z siedzibą w V. w F. zaskarżyła decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu z 20 września 2023 r. o numerze 2022-05-FSF-8 (Śl.-Oś-STO-440.7.2023). Decyzją tą Komendant utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z 10 lipca 2023 r. o numerze [...] ([...]) o wymierzeniu Spółce F. administracyjnej kary pieniężnej w łącznej wysokości 40.000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (t.j. w Dz.U. z 2022 r., poz. 1441, dalej jako ustawa PNR).
Nałożenie kary administracyjnej było wynikiem ustalenia, że F., jako przewoźnik lotniczy, nie dopełnił obowiązku przekazania Krajowej Jednostce ds. Informacji o Pasażerach (w skrócie jako JIP) danych PNR, o których mowa w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy PNR, w związku z wykonanym lotem nr [...] z portu lotniczego P. ([...]) do portu lotniczego Z. [...]), który miał miejsce 3 lipca 2022 r. z planowaną godziną odlotu 11:22 czasu polskiego.
Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka wskazała, że w/w lot odbywał się w ramach czarteru statku powietrznego dla indywidualnego klienta. Nie zbierano na niego rezerwacji oraz nie wystawiano biletów. Tym samym nie można twierdzić jakoby była organizatorem lotu PNR, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy PNR. W jej ocenie lot z uwagi na swój wewnątrzunijny charakter powinien być rozpatrywany w świetle wyroku TSUE z 21 czerwca 2022 r., C-817/19. Dodała również, że organ nie odniósł się do kwestii umorzenia postępowania, o które wnosiła.
Utrzymując w mocy swą decyzję z 10 lipca 2023 r. Komendant wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy PNR lot PNR, to lot statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start lub lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast dane PNR to dane dotyczące przelotu pasażera, w tym dane osobowe, które są przetwarzane w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przewoźników lotniczych w celu dokonania rezerwacji lub realizacji lotu w ramach przewozu lotniczego, podlegające przekazaniu przez przewoźnika lotniczego do JIP (art. 2 pkt 1 ustawy PNR). Dalej organ podkreślił, że w oparciu o art. 5 i art. 6 ust. 1 ustawy PNR przewoźnik lotniczy został zobligowany do przekazywania danych PNR do JIP, a nie do agenta handlingowego, Urzędu Lotnictwa Cywilnego, czy Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej.
Zaznaczył również, że lot czarterowy, biznesowy, czy organizowany ad hoc dla firmy, wbrew temu co twierdzi skarżąca, spełnia definicję lotu PNR określoną w art. 2 pkt 6 ustawy PNR i wobec tego na przewoźniku ciąży obowiązek przekazania danych do JIP, określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PNR w dwóch terminach - tj. od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu PNR oraz niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą go już opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład.
W ocenie organu, zebrany w toku prowadzonych czynności materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że strona skarżąca była w posiadaniu danych PNR. Jak poinformował Port Lotniczy P. dane PNR na rejs nr [...] z portu lotniczego P. do portu lotniczego Z. wpłynęły nie od przewoźnika lotniczego tylko od agenta handlingowego [...] Sp. z o.o. w dniu 2 lipca 2022 r. o godz. 19:41 czasu polskiego. Były to następujące dane:
- data planowanego przelotu;
- typ lotu general aviation;
- forma płatności za lot;
- liczba pasażerów 4 osoby;
- nazwa linii lotniczych;
- nr lotu PNR oraz data i godzina startu i lądowania statku powietrznego;
- nazwa portu lotniczego, w którym nastąpił start oraz lądowanie.
Przekazanie tych danych przez agenta handlingowego nie zwalnia przewoźnika lotniczego z obowiązku przekazania danych PNR do JIP i nie można tym obarczać agenta czy inną instytucję, która zgodnie z ustawą nie ma takiego obowiązku.
Odnosząc się do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym
i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania (Dz.U.UE.L.2016.119.132; dalej: dyrektywa PNR) w kontekście orzeczenia TSUE z 21 czerwca 2022 r. sygn. akt C-817/19 organ wyjaśnił, że celem przetwarzania danych PNR jest ochrona bezpieczeństwa publicznego przez zapobieganie, wykrywanie i ściganie przestępczości, a brak danych PNR w wymaganym terminie bezpośrednio wpływa na możliwość identyfikacji zagrożeń. Dalej podkreślił, że dyrektywa ta przewiduje możliwość rozszerzenia obowiązku przekazywania danych PNR również do lotów wewnątrzunijnych, a JIP przekazując informację z 27 lutego 2023 r., sporządzoną w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 4 ustawy PNR, dokonała stosownej analizy ryzyka wynikającej z kierunku lotu. Wynika z niej, że Szwajcaria jest systematycznie wykorzystywana jako baza dla terrorystów, z której planowane są i przeprowadzane ataki w innych krajach europejskich. Ponadto jak wynika ze sprawozdania Europolu zagrożenie terrorystyczne w UE jest nadal poważne i realne. Większość operacji terrorystycznych ma charakter międzynarodowy i obejmuje kontakty transgraniczne lub podróże poza UE, dlatego też informacje o osobach podróżujących drogą lotniczą są dla organów ścigania ważnym narzędziem zwalczania poważnej przestępczości i terroryzmu w UE. W ocenie organu, również Polska jest częścią świata zagrożonego terroryzmem, o czym świadczą regularnie podejmowane działania ABW. Organ przypomniał również, że 24 lutego 2022 r. Rosja zintensyfikowała działania wojenne na Ukrainie, czego następstwem są wprowadzone przez Prezesa Rady Ministrów podwyższone stopnie alarmowania: drugi stopień alarmowy (BRAVO) i trzeci stopień alarmowy CRP (CHARLIE-CRP). Bezpieczeństwo w czasie ich obowiązywania jest uzależnione m.in. od działania właściwych służb, które obowiązane są do prowadzenia wzmożonej kontroli, a także czujności. W obecnej sytuacji geopolitycznej, takie działanie podejmowane przez polskie służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo i porządek publiczny jest, zdaniem organu, zasadnym i usprawiedliwionym w świetle realizacji dyrektywy PNR. Tym bardziej, że Finlandia znajduje się na liście państw, które powiadomiły Komisję o stosowaniu dyrektywy PNR do lotów wewnątrzunijnych.
Końcowo organ wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu, a zatem stronie nie przysługują uprawnienia wynikające z art. 105 § 2 k.p.a., to jest wniosek o umorzenie postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zarzuciła rozstrzygnięciu Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej:
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 §1, art. 77 §4, art. 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."), polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i na jego dowolnej ocenie, a także niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechaniu ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że strona skarżąca nie naruszyła swoim postępowaniem obowiązków nałożonych przepisami ustawy PNR, w sytuacji gdy okoliczności sprawy były skomplikowane, przewoźnik nie dysponował danymi pasażera w takim zakresie w jakim żądał tego organ, a w wykonaniu przewozu uczestniczył podmiot trzeci prowadzący działalność gospodarczą na polskim rynku, a nadto nie poinformowania strony skarżącej o okolicznościach znanych organowi z urzędu, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7a k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. polegające na rozstrzygnięciu na niekorzyść strony skarżącej niewyjaśnionych dostatecznie w sprawie okoliczności, tj. daty wejścia w posiadanie danych PNR przez stronę skarżącą, co skutkowało bezpodstawnym uznaniem, że strona nie zrealizowała obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy PNR
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu stronie skarżącej wzięcia czynnego udziału w postępowaniu przez brak zawiadomienia strony o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz brak umożliwienia wypowiedzenia się w kwestii materiału dowodowego przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy PNR przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec uznania, że strona skarżąca była zobowiązana do przekazania danych pasażera w związku z wykonywaniem lotu, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji, w której organ błędnie ustalił, iż doszło do naruszenia obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PNR, w sytuacji gdy strona przy realizacji lotu nie powinna być uznana za przewoźnika organizującego lot PNR w rozumieniu ustawy PNR,
- wydanie decyzji w oparciu o nieważną podstawę prawną, z uwagi na niezgodność postanowień ustawy PNR (w tym art. 2 ust. 6, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1) z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania (dalej: "dyrektywa PNR"), art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: "TUE") i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE").
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł o:
- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia,
- zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł - na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Pełnomocnik strony skarżącej wniósł ponadto o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następującego pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa unijnego: "Czy obowiązki określone w przepisach ustawy z dnia 9 maja 2018 roku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera wskazujące, że obowiązek przekazywania danych PNR obejmuje wszystkie loty wewnątrzunijne jest zgodny z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania, art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej". W jego ocenie w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące prawidłowego stosowania w/w przepisów. Dlatego za zasadne uznał zajęcie stanowiska w tym zakresie przez TSUE.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co Sąd uzasadni poczynając od wykładni przepisów prawa materialnego, które stały się podstawą nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej, ponieważ pozwoli to na wskazanie przesłanek zastosowania tych przepisów, a co za tym idzie zakresu niezbędnych ustaleń faktycznych i pozwoli w następnej kolejności na oceną prawidłowości ich podjęcia, czyli ocenę zarzutów naruszenia przepisów procesowych.
Zgodnie zatem z przepisem art. 64 ust. 1 ustawy PNR Przewoźnik lotniczy, który: nie przekazuje danych PNR do JIP w terminie, o którym mowa w art. 6 ust. 1, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł.
W myśl przepisu art. 65 ust. 1 tej ustawy Administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 64, nakłada się za niedopełnienie obowiązku przekazania danych PNR dla każdego z terminów określonych w art. 6 ust. 1.
Konieczne jest jeszcze przytoczenie treści przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 omawianej ustawy zgodnie z którymi Dane PNR są przekazywane przez przewoźników lotniczych do JIP w następujących terminach: od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu PNR oraz niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład.
Z definicji legalnych zawartych w art. 2 ustawy wynika, że: dane PNR - dane dotyczące przelotu pasażera, w tym dane osobowe, które są przetwarzane w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przewoźników lotniczych w celu dokonania rezerwacji lub realizacji lotu w ramach przewozu lotniczego, podlegające przekazaniu przez przewoźnika lotniczego do JIP; lot PNR - lot statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start albo lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z przedstawionej tu regulacji wynika, że dotyczy ona przewoźnika lotniczego, którym bez wątpienia jest skarżąca Spółka posiadająca licencję na przewóz komercyjny pasażerów. Przewoźnik ten ma wykonywać lot PNR, w wyniku którego następuje przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej a start albo lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. I ten warunek ziścił się. Lot z pasażerem z Polski do Szwajcarii był tego rodzaju lotem. Dane PNR, które przewoźnik obowiązany był przekazać do JIP, to dane przetwarzane w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przewoźników lotniczych w celu dokonania rezerwacji lub realizacji lotu w ramach przewozu lotniczego. Tu pojawia się pierwsza kwestia sporna, ponieważ Spółka uważa, że nie mogła być uznana za przewoźnika lotniczego organizującego lot PNR w rozumieniu przepisów omawianej ustawy. Sąd nie zgodził się z tą tezą. Spółka uzasadniła ją następująco: był to lot prywatny, czarterowy ad hoc, nie miał charakteru komercyjnego, w związku z tym lotem Spółka nie zbierała i nie przetwarzała danych PNR. Ustawowa definicja lotu PNR została tu już przedstawiona, nie ma w niej mowy o tych okolicznościach, na które Spółka powołała się w skardze. Przytoczone przez Spółkę okoliczności nie przekreślają charakteru tego lotu jako lotu PNR. Nie da się zanegować faktu, że był to lot statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego nastąpiło przekroczenie granicy państwowej, a start nastąpił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. To są elementy, które decydują o charakterze lotu jako lotu PNR. Nie ma znaczenia, czy przewoźnik wystawił bilety dla pasażerów, czy prowadził własny system rezerwacji, choć nie jest kwestionowany fakt, że za wykonany przewóz otrzymał wynagrodzenie od klienta, który czarterował lot na swoje potrzeby, a zatem był to lot komercyjny, wykonany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Z przepisu tego nie wynika, by brak rezerwacji zwalniał organizatora lotu PNR z obowiązku przekazania danych PNR. Mowa w nim bowiem o danych dotyczących przelotu pasażera, w tym danych osobowych, które są przetwarzane w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przewoźników lotniczych w celu dokonania rezerwacji lub w celu realizacji lotu, a więc także realizacji lotu, dla którego nie prowadzi się rezerwacji. W tej sytuacji obowiązkiem przewoźnika było przekazanie danych PNR do JIP. Przewoźnik nie może tłumaczyć się tym, że nie posiadał tych danych, że ich nie zbierał. Skoro wykonywał lot PNR i miał obowiązek ustawowy przekazania tych danych do właściwej jednostki, to powinien je pozyskać.
Trudno zgodzić się ze Skarżącą gdy twierdzi, że nie organizowała tego lotu, gdyż zawarła umowę z klientem, który czarterował lot na swoje potrzeby i w wykonaniu tej umowy podjęła czynności, które doprowadziły do realizacji lotu. To nie klient zorganizował lot w sensie formalnym, administracyjno-prawnym ani faktycznym. Klient zapłacił za to by lot zorganizowała i wykonała profesjonalna firma – przewoźnik lotniczy. W myśl przepisów ustawy o PNR obowiązek przekazania danych PNR do JIP spoczywa zawsze na przewoźniku. Jeśli zatem przewoźnik wykonuje lot PNR to jest jego organizatorem.
Wracając do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd zauważa, że nie można postawić organowi zarzutu niewyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych. Wszystkie przytoczone tu już fakty, istotne dla wyniku sprawy, w zasadzie mają charakter bezsporny i wynikają z wyjaśnień udzielonych przez Spółkę w toku postępowania poprzedzającego wydanie pierwszej decyzji w sprawie. Mowa tu o piśmie z 29 maja 2023 r., będącego odpowiedzią Spółki na postawione jej pytania. Sam organ nie neguje faktów przedstawionych przez stronę, a inaczej je interpretuje pod kątem zastosowania przepisów prawa materialnego. Nie doszło zatem do naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 77 § 1 i § 4 ani przepisu art. 107 § 3 k.p.a. (zarzut pierwszy skargi). Bez znaczenia był fakt, kiedy Spółka weszła w posiadanie danych dotyczących pasażera, jej obowiązkiem było ich posiadanie w takim momencie, który umożliwiał jej wykonanie obowiązku wynikającego z przepisu art. 6 ust. 1 ustawy PNR. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób została uiszczona opłata za lot i komu miał być czarterowany samolot. Nawiasem mówiąc, nic nie stało na przeszkodzie, by Skarżąca wyjawiła te kwestie w toku postępowania, które trwało od 21 marca 2023 r. (data wszczęcia) do 20 września 2023 r. (wydanie decyzji ostatecznej).
Sąd nie zgodził się również z zarzutem naruszenia przepisu 107 § 3 k.p.a.
Przepis ten, co do zasady, ma charakter techniczny. Jest skierowany do organu i wymienia konieczne elementy decyzji administracyjnej. § 3 tego art. wymienia z kolei konieczne treści uzasadnienia decyzji. Zarzut tego rodzaju, to znaczy naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., może być uwzględniony wówczas, gdy uzasadnienie decyzji jest tak napisane, że decyzja nie poddaje się kontroli sądu, a to z uwagi na jej braki tak co do ustaleń faktycznych, jak i wyjaśnienia podstawy prawnej. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta tego rodzaju błędami. Sąd nie ma problemu z odczytaniem motywów faktycznych i prawnych zaskarżonej decyzji.
Ostatni zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczy naruszenia przepisów art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącej wzięcia czynnego udziału w postępowaniu.
Rzecz ma się następująco. Wydanie decyzji z 10 lipca 2023 r. zostało poprzedzone zawiadomieniem Spółki z 1 czerwca 2023 r. o prawie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i wyznaczeniu jej w tym celu 14 dniowego terminu. Z prawa tego strona skorzystała w zakresie wypowiedzenia się na temat materiału dowodowego.
Wskutek wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wysłał jej pismo z 2 sierpnia 2023 r. informujące o planowanym załatwieniu sprawy do 24 września 2023 r. W piśmie tym zawarto pouczenie o prawie wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów ze wskazaniem adresu pracownika, z którym należy uzgodnić termin ewentualnego zapoznania się z aktami.
Nie wynika z akt, by przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy organ poszerzył materiał dowodowy, choć treść ponownej decyzji wskazuje na aspekty, których nie było w decyzji z 13 lipca 2023 r. Są to te treści, które dotyczą następujących faktów:
- wniosku Sekretarz Generalnej Komisji Europejskiej z 14 grudnia 2022 r.,
- raportu Europolu z 13 lipca 2022 r.,
- wprowadzenia przez Prezesa Rady Ministrów podwyższonego stopnia alarmowania BRAVO,
Fakty te zostały przywołane przez organ w związku z powołaniem się przez Spółkę na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt C-817/19. Zdaniem Spółki wyrok ten przesądza o tym, że stosowanie dyrektywy PNR nie może obejmować wszystkich lotów wewnątrzunijnych, a powinno być ograniczone tylko do określonych tras lotniczych lub schematów podróży albo określonych portów lotniczych, w odniesieniu do których istnieją przesłanki uzasadniające obowiązek przekazywania danych PNR. W związku z tym Spółka uważa, że art. 6 ust. 1 ustawy PNR jest niezgodny z dyrektywą PNR w zakresie, w jakim rozciąga obowiązek przekazywania danych PNR na każdy lot wewnątrzunijny, a jego naruszenie nie powinno stanowić podstawy do wymierzenia kary administracyjnej na podstawie przepisu art. 64 ust. 1 ustawy PNR.
Wracając zatem do tego zarzutu i pozostając na gruncie naruszenia przepisów procesowych Sąd zauważa, że istotne z punktu widzenia wyroku TSUE, wydanego w sprawie o sygn. akt C-817/19, jest ustalenie o podwyższonym stopniu alarmowym w Polsce z uwagi na zagrożenie wystąpienia zdarzenia o charakterze terrorystycznym. Wszak TSUE stwierdził, że stosowanie systemu ustanowionego przez dyrektywę 2016/681 musi być ograniczone do przekazywania i przetwarzania danych PNR lotów lub innych operacji przewozu odnoszących się w szczególności do określonych połączeń lub planów podróży czy też określonych lotnisk, stacji kolejowych lub portów morskich, w stosunku do których istnieją wskazania mogące uzasadnić takie zastosowanie. W polskim porządku prawnym wynika to z zarządzenia Prezesa Rady Ministrów wydawanego na podstawie przepisu art. 16 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 92). W czasie, kiedy wykonywany był lot obowiązywało zarządzenie Prezesa Rady Ministrów z 30 czerwca 2022 r. wprowadzające drugi stopień alarmowy (stopień BRAVO) na czas od 1 lipca 2022 r. do 31 lipca 2022 r., zresztą później przedłużane, co oznacza zagrożenie wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym drugiego stopnia. W tym samym czasie obowiązywał trzeci stopień alarmowy CRP (stopień CHARLIE-BRAVO) oznaczający zagrożenie wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym dotyczącego systemów teleinformatycznych organów administracji publicznej lub systemów wchodzących w skład infrastruktury krytycznej (zarządzenie Prezesa Rady Ministrów z 30 czerwca 2022 r.). Mamy tu zatem do czynienia ze stanem prawnym, a nie dowodem, który powinien być przedstawiony skarżącej.
Kwestia ta, jako istotna dla wyniku sprawy, została przedstawiona w uzasadnieniu decyzji i strona mogła polemizować ze stanowiskiem organu w skardze, ale nie podjęła tej polemiki, formułując zarzut naruszenia przepisów art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., co jest błędną ich kwalifikacją.
Wniosek Sekretarz Generalnej Komisji Europejskiej (ze wskazaniem źródła dostępu) oraz raport Europolu mają bardziej wydźwięk publicystyczny, nakreślający ogólną sytuację w Europie, co, zdaniem Sądu, ma charakter wiedzy powszechnie znanej o zwiększonym zagrożeniu terrorystycznym w Europie, już choćby z powodu wybuchu wojny w Ukrainie. Odwołanie się przez organ do tych faktów i publikacji nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie decyzji.
Pora wrócić do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, które sformułowane zostało w dwóch aspektach.
Pierwszy polega na naruszeniu przepisów art. 2 pkt 6 w zw. z art. 5 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 przez błędną wykładnię i uznanie, że lot zrealizowany przez Spółkę był lotem PNR. Kwestia ta została tu już omówiona powyżej, Sąd nie podzielił tego zarzutu.
Drugi dotyczy wydania decyzji w oparciu o nieważną podstawę prawną, w tym przepisy art. 2 ust. 6, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1, jako sprzecznymi z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681, art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Ostatni zarzut skargi dotyczy wydania decyzji w oparciu o nieważną podstawę prawną z uwagi na niezgodność postanowień ustawy PNR z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/681 z 27 kwietnia 2016 r. oraz z art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i z odwołaniem się do wyroku TSUE z 21 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt C-817/19. W wyroku tym TSUE stwierdził, że prawo Unii, w szczególności art. 2 dyrektywy 2016/681, w świetle art. 3 ust. 2 TUE, art. 67 ust. 2 TFUE i art. 45 KPP należy interpretować w ten sposób, że stoi ono na przeszkodzie: - ustawodawstwu krajowemu, które przewiduje, w braku rzeczywistego i aktualnego lub przewidywalnego zagrożenia terrorystycznego, wobec którego stoi dane państwo członkowskie, system przekazywania, przez przewoźników lotniczych i operatorów turystycznych oraz przetwarzania - przez właściwe organy - danych PNR wszystkich lotów wewnątrzunijnych i przewozów dokonywanych innymi środkami w obrębie Unii, z lub do tego państwa członkowskiego, lub też tranzytu przez jego terytorium, do celów walki z terroryzmem i poważną przestępczością. W takiej sytuacji stosowanie systemu ustanowionego przez dyrektywę 2016/681 musi być ograniczone do przekazywania i przetwarzania danych PNR lotów lub innych operacji przewozu odnoszących się w szczególności do określonych połączeń lub planów podróży czy też określonych lotnisk, stacji kolejowych lub portów morskich, w stosunku do których istnieją wskazania mogące uzasadnić takie zastosowanie. Do zainteresowanego państwa członkowskiego należy wyselekcjonowanie lotów wewnątrzunijnych lub operacji przewozu innymi środkami wewnątrz Unii, w odniesieniu do których istnieją takie wskazania, i regularne dokonywanie przeglądu takiego stosowania w zależności od ewolucji przesłanek, które uzasadniły ich wyselekcjonowanie, tak aby zapewnić, by stosowanie tego systemu do tych lotów lub innych operacji przewozu było zawsze ograniczone do tego, co ściśle niezbędne, i - ustawodawstwu krajowemu, które przewiduje taki system przekazywania i przetwarzania wspomnianych danych do celów ulepszenia kontroli na granicach i zwalczania nielegalnej imigracji (por. pkt 7 sentencji).
Akceptując pogląd, na który powołała się strona skarżąca, wyprowadzony z art. 288 TFUE, w myśl którego Państwa Członkowskie mają obowiązek wdrożyć regulacje zawarte w dyrektywach przez stanowienie prawa krajowego zgodnego z dyrektywami i realizującego cele wynikające z dyrektyw oraz, że w przypadku nieprawidłowego wdrożenia dyrektywy organy krajowe (sądy, ale także organy administracji publicznej) powinny dokonać takiej wykładni przepisów prawa krajowego, aby przepisy te nie były sprzeczne z uregulowaniami dyrektywy, a jeżeli nie jest to możliwe, powinny pominąć przepisy krajowe sprzeczne z dyrektywą i zastosować przepisy dyrektywy, Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja czyni zadość tym wymogom. Komendant wykazał w uzasadnieniu swej decyzji istnienie okoliczności wskazujących na zagrożenie wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym drugiego stopnia oraz zagrożenie trzeciego stopnia wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym dotyczącego systemów teleinformatycznych organów administracji publicznej lub systemów wchodzących w skład infrastruktury krytycznej. Przepisy ustawy o PNR zostały zatem zinterpretowane i zastosowane w sposób zgodny z postanowieniami dyrektywy i wyroku TSUE.
Sąd nie uznał za konieczne zwracanie się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym przedstawionym w skardze, ponieważ wielokrotnie powoływany tu wyrok TSUE wydany w sprawie C-817/19 zawiera w sobie odpowiedź na to pytanie. Nie zmienia to faktu, że zaskarżona decyzja została wydana w sposób zgodny z postanowieniami dyrektywy i wyroku TSUE.
Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło