III SA/Gl 1068/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-01-08
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Magdalena Jankiewicz, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ NFZ prawidłowo ocenił ofertę świadczeniodawcy w postępowaniu konkursowym na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, stosując kryteria określone w zarządzeniu Prezesa NFZ?Ratio decidendi
Postępowanie konkursowe na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ma charakter cywilnoprawny, a ocena ofert odbywa się wyłącznie na podstawie kryteriów i ich wag określonych w zarządzeniu Prezesa NFZ. Organ administracyjny, rozpatrując odwołanie, bada jedynie zgodność rozstrzygnięcia z prawem i interesem prawnym strony, nie powielając czynności komisji konkursowej. Wszelkie okoliczności nieujęte w kryteriach oceny, nawet obiektywnie podnoszące wartość oferty, nie mogą być podstawą do przyznania dodatkowych punktów. Oferta jest wiążąca od momentu jej złożenia, a jej uzupełnienie po terminie jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora OW NFZ odmawiającą zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne. Skarżąca zarzuciła organowi nieuwzględnienie wieloletniej praktyki, unowocześnienia gabinetu, braku kolejek oraz nierówne traktowanie w stosunku do innych oferentów. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wyjaśniając, że ocena ofert odbywa się według ściśle określonych kryteriów, a okoliczności podnoszone przez skarżącą nie były uwzględnione w tych kryteriach lub nie mogły być uzupełnione po terminie składania ofert. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając postępowanie organu za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. przy udziale – sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Skarga w niniejszej sprawie została wywiedziona na decyzję Dyrektora [...] OW NFZ w K. z [...] r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z [...] r. Nr [...] , oddajającą odwołanie skarżącej J. W. od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne, w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne.
W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i 107 Kpa oraz art. 154 ust.6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2008r., nr 164, poz. 1027 ze zm.- dalej także jako "ustawa").
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że 6 marca 2014 r. Dyrektor [...] OW NFZ na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy ogłosił o wszczęciu postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne, w zakresie: świadczeniaogólnostomatologiczne na terenie gminy S. , prowadzone w trybie konkursu ofert.
W ogłoszeniu postępowania wartość zamówienia określono na nie więcej niż [...] PLN na okres rozliczeniowy od 1 lipca 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. Wskazano również okres obowiązywania umowy od 1 lipca 2014 r. do 30 czerwca 2017 r.
Oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego winni byli spełniać w szczególności wymagania określone w Zarządzeniach Prezesa NFZ, wydanychna podstawie art. 146 ust. 1 ustawy.
W postępowaniu złożono 3 oferty:
- przez skarżącą - J. W. ,
- przez "A" ,
- przez J. K. .
Oferty zostały poddane jednakowej kontroli w części jawnej postępowania pod kątem spełniania wymogów żądanych od świadczeniodawców. Komisja Konkursowa przeprowadziła kontrolę u jednego oferenta - "A" - który dotychczas nie miał zwartej umowy z NFZ w przedmiotowym zakresie. W trakcie kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych członków Komisji Konkursowej dokonano porównania danych zawartych w ofercie, dotyczących miejsca wykonywania świadczeń i zasobów sprzętowych, ze stanem faktycznym. W wyniku przeprowadzonej kontroli Komisja stwierdziła, że informacje zawarte w ofercie są zgodne ze stanem faktycznym, a informacje podane w ankiecie odnoszące się do sprzętu i miejsca udzielania świadczeń są zgodne z prawdą.
Po przeprowadzeniu części jawnej postępowania wszystkie oferty, jako spełniające wymagane warunki niezbędne dla realizacji wyżej wymienionego świadczenia, zostały zakwalifikowane do części niejawnej postępowania.
Szczegółowe parametry kryteriów oceny, wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej oraz sposób oceny ofert pod względem kryterium ceny w przedmiotowym postępowaniu określone zostały w Zarządzeniu Nr [...] Prezesa NFZ z [...] r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej.
Kryteria oraz zasady oceny mają charakter obiektywny, są znane wszystkim oferentom w chwili wszczęcia postępowania konkursowego, nie ulegają zmianie aż do zakończenia postępowania.
Komisja Konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym do wyczerpania wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu o postępowaniu konkursowym.
Z rankingu otwarcia wynika, że oferta skarżącej otrzymała: 15,000 pkt za jakość, 12,500 pkt za dostępność i 5,000 pkt za ciągłość. Łącznie za kryteria niecenowe otrzymała ona 32,500 pkt. Za cenę otrzymała 15,607 pkt.
Oferta "A" otrzymała: 23,571 pkt za jakość, 12,500 pkt za dostępność i 0,000 pkt za ciągłość. Łącznie za kryteria niecenowe "A" otrzymała 36,071 pkt. Za cenę oferta "A" otrzymała 16,542 pkt.
Z kolei oferta J. K. otrzymała: 23,571 pkt za jakość, 20,000 pkt za dostępność i 5,000 pkt za ciągłość. Łącznie za kryteria niecenowe J. K. otrzymał 48,571 pkt. Za cenę oferta J. K. otrzymała 13,738 pkt.
Komisja Konkursowa nie przeprowadzała negocjacji, stąd w rankingu końcowym łączna ocena obu ofert nie uległa zmianie w stosunku do zawartej w rankingu otwarcia i oferta skarżącej uzyskała łącznie 48,107 pkt, oferta złożona przez "A" uzyskała łącznie 52,613 pkt, natomiast oferta złożona przez J. K. otrzymała łącznie 62,309 pkt.
W dniu [...] r. ogłoszono rozstrzygnięcie postępowania, w którym jako wybrane do realizacji świadczeń wskazano oferty J. K. i "A" a wartość świadczeń zadeklarowanych przez te podmioty wyczerpała limit środków przeznaczonych przez Dyrektora ŚOW NFZ na świadczenia będące przedmiotem postępowania.
W związku z wynikami konkursu, skarżąca wniosła odwołanie do Dyrektora [...] OW NFZ.
W odwołaniu zarzuciła, że nie uwzględniono prowadzenia wieloletniej praktyki stomatologicznej w ramach umowy z NFZ, unowocześnienia i wyposażenia gabinetu oraz faktu, że zapisani do niej pacjenci w ilości 4123 przyjmowani są bez kolejek i zapisów.
Decyzją z dnia [...] r. nr [... ] Dyrektor [...] OW NFZ działając jako organ I instancji oddalił odwołanie strony.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że zgodnie z Zarządzeniem Prezesa NFZ nr [...] z [...] r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 146 ustawy, oceny ofert dokonuje się według kryteriów jakości, dostępności, ciągłości oraz ceny. Zarządzenie szczegółowo wskazuje parametry kryteriów oceny, ich wagę w ocenie łącznej oraz sposób oceny ofert w ramach kryterium ceny.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia prowadzenia wieloletniej praktyki organ wyjaśnił, że nie jest on zasadny, jako że skarżąca w ramach tego kryterium otrzymała 5 pkt tzn. maksymalną możliwą do uzyskania ilość.
Natomiast w kwestii nieuwzględnienia unowocześnienia i wyposażenia gabinetu organ wskazał, że ocena ofert opiera się na odpowiedziach udzielonych przez samych oferentów w ankietach złożonych w postępowaniu konkursowym i w oparciu o te same i jednakowe dla wszystkich uczestników kryteria i ich punktację. Na podstawie tych danych za kryterium jakości, w ramach którego punktowane jest m.in. wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną skarżąca otrzymała 15,000 pkt, podczas gdy dwaj inni oferenci otrzymali 23,571 pkt.
Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, skarżąca złożyła wniosek w trybie art. 154 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zakwestionowała rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Podniosła, że wskazany przez nią harmonogram pracy uwzględnia sobotę oraz pozostałe dni tygodnia, do których przyzwyczajeni są od 23 lat jej pacjenci a także uwzględnia godziny pracy całego "B" bez zmuszania do otwarcia całej przychodni dla jednego gabinetu, w konsekwencji czego "nie mogła zadeklarować soboty do godz. 18". Następnie skarżąca wskazała, że rejestracji i zatwierdzenia aparatu rtg z radiowizjografią dokonała zgodnie z wymogami, o jakich poinformowano na zebraniu przedkontraktowym w Okręgowej Izbie Lekarskiej w K. . Skarżąca wniosła także o uwzględnienie wypracowanej przez lata dobrej organizacji pracy: brak kolejek oraz dostępność dla osób niepełnosprawnych (winda, dostosowane toalety). Ponadto skarżąca wskazała, że świadczeniodawca J. K. zatrudnia w swoim gabinecie trzech stomatologów, co w jej ocenie "wykracza poza reguły zdrowej konkurencji z gabinetem o obsadzie jednoosobowej", a także, że pacjenci świadczeniodawcy J. K. przychodzą po zdjęcia rtg do gabinetu skarżącej. Do wniosku skarżąca przedłożyła oświadczenie o zatrudnieniu w swoim gabinecie- "z chwilą otrzymania kontraktu"- asystentki stomatologicznej, nadto przedłożyła certyfikat ukończenia przez wskazaną osobę kursu w zakresie "Pomocy/Asysty Stomatologicznej".
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Nr [...] Dyrektor [...] OW NFZ w K. utrzymał w mocy wyżej wskazaną decyzję z [...] r. Nr [...] wydaną przez ten organ jako organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Dyrektor [...] OW NFZ w K. wyjaśnił, że zawiadomił strony niniejszego postępowania o wpłynięciu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z informacją o przysługującym stronom prawie wglądu do dokumentów i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyjaśnił, że dniu [...] r. z uprawnienia tego skorzystała skarżąca, która do protokole z wglądu do akt sprawy zgłosiła uwagi oraz- celem wykazania jakości wykonywanych usług w ramach NFZ- przedłożyła następujące dokumenty: decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego o nadaniu uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu S, decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zezwolenia na uruchomienie pracowni rtg oraz na uruchomienie i stosowanie aparatu rentgenowskiego, certyfikat o zdaniu egzaminu w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej, zaświadczenie o zdanym egzaminie w zakresie ustalonym dla osób ubiegających się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach stosujących aparaty rentgenowskie w celach medycznych- uprawnienia typu S, certyfikat ukończenia kursu medycznego nt.: "Inspektor Ochrony Radiologicznej- szkolenie dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach stosujących aparaty rentgenowskie w celach medycznych, uprawnienia typu S", certyfikat uczestnictwa w szkoleniu nt.: " Wymogi prawne przy eksploatacji stomatologicznych aparatów rentgenowskich ćwiczenia praktyczne z zastosowaniem pozycjonerów do ekspozycji techniką kąta prostego", certyfikat uczestnictwa w sympozjum "Od adhezji do estetyki- materiały złożone w nowoczesnej stomatologii", certyfikat uczestnictwa w wykładzie medycznym nt.: "Re- endodoncja. Powtórne leczenie kanałowe, nie tylko dla specjalistów", certyfikat uczestnictwa w konferencji "Diagnostyka wysokiej wydajności w celu optymalizacji leczenia zapalenia przyzębia (...)",certyfikat uczestnictwa w kursie medycznym nt.: "Implanty w każdym gabinecie, zaświadczenie o ukończeniu programu edukacyjnego opartego o zadania testowe, świadectwo uczestnictwa w "Kursie teoretyczno- praktycznym z zakresu rentgenodiagnostyki", zaświadczenie uczestnictwa w kursie medycznym w formie warsztatu nt.: "Warsztaty z Rentgenodiagnostyki", oświadczenie o ukończeniu kursu pomocy dentystycznej przez osobę wskazaną przez skarżącą do zatrudnienia w gabinecie "z chwilą otrzymania kontraktu" na stanowisku asystentki stomatologicznej, zaświadczenie o ukończeniu kursu w zakresie pomocy/asysty stomatologicznej przez osobę wskazaną przez stronę do zatrudnienia w gabinecie "z chwilą otrzymania kontraktu" na stanowisku asystentki stomatologicznej, certyfikat ukończenia kursu w zakresie "Pomocy/Asysty Stomatologicznej" przez osobę wskazaną przez stronę do zatrudnienia w gabinecie "z chwilą otrzymania kontraktu" na stanowisku asystentki stomatologicznej. Dalej wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...] r. skarżąca wskazała, że mieszka w pobliżu przychodni, a pozostali oferenci mieszkają w dużej odległości od S. ; wskazała także, że jej pacjenci przyjmowani są bez kolejek i zapisów. Zwróciła również uwagę, że w trudnych przypadkach stomatologicznych konsultuje się z Wydziałem Medycznym Uniwersytetu w L. (gdzie pracuje jej synowa) lub z jej synem- stomatologiem. Ponadto napisała, że współpracuje ze swoim mężem, technikiem dentystycznym. Skarżąca wskazała także, że kontakty z rodziną i dobra znajomość języka niemieckiego, pozwalają jej na bieżące śledzenie i stosowanie najnowszych osiągnięć stomatologii europejskiej.
Uzasadniając merytorycznie stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji Dyrektor [...] OW NFZ w K. wskazał, że podstawę materialno- prawną podjętego rozstrzygnięcia stanowi wyżej przywołana ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdzie w dziale VI określona została procedura zawierania umów w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Przytoczył art. 134 ust. 1 tej ustawy wyjaśniając, iż co do zasady zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu albo rokowań (art. 139 ust. 1 ustawy). Wyjaśnił zasady działania komisji konkursowej i opisał przebieg prac części jawnej i niejawne konkursu. Dalej wyjaśnił, że przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców określa Prezes Funduszu, i że kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Napisał, że wyłonienie świadczeniodawcy w postępowaniu konkursowym ma przede wszystkim na celu realizację zadania ustawowego, tj. zapewnienie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na danym obszarze. Wyjaśnił, że analizując przywołane przepisy bezspornym jest, że postępowanie mające na celu wyłonienie świadczeniodawców do realizacji świadczeń opieki zdrowotnej ma charakter cywilnoprawny. Powołując się na orzecznictwie sądów administracyjnych napisał, że wszystkie etapy postępowania poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzonego w ramach NFZ, wzorowane są na zasadach prawa cywilnego i nie podlegają przepisom postępowania administracyjnego (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 lutego 2012 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1762/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2012r., sygn. akt II GSK 1054/11). Sprawą administracyjną staje się dopiero na skutek wniesienia przez świadczeniodawcę odwołania do rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy, zaś Dyrektor OW NFZ nie powiela czynności zarezerwowanych dla komisji konkursowej, lecz bada, czy rozstrzygnięcie postępowania nie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego nie doszło do uszczerbku w interesie prawnym świadczeniodawcy. Badanie przeprowadzone w tak zakreślonych ramach nie wskazuje na naruszenie interesu skarżącej w toku postępowania.
W szczególności organ wskazał, że nie mogło odnieść skutku uzupełnienie oferty o dokumenty dotyczące zatrudnienia pomocy stomatologicznej, gdyż jest to możliwe jedynie przed upływem terminu składania ofert. Tym samym za niedopuszczalne uznał takie uzupełnienie na etapie postępowania administracyjnego.
Wskazał, że zgodnie z Zarządzeniem Prezesa NFZ nr [...] z [...]r . w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, oceny dokonuje się według kryterium jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości oraz ceny, przy czym szczegółowe parametry kryteriów oceny oraz ich waga w ocenie łącznej w podziale na poszczególne rodzaje lub zakresy świadczeń określone są w załączniku nr 1 do Zarządzenia.
Nadto wskazał, że w odniesieniu do kryterium dostępności jest ona oceniana przez:
- liczbę dni i godziny pracy w harmonogramie pracy,
- organizację przyjęć świadczeniobiorców,
- brak barier dla osób niepełnosprawnych.
Odnosząc się do wyjaśnienia przez skarżącą przyczyn, dla których nie mogła zadeklarować pracy w sobotę do godz.18 organ wskazał, że dodatkowe punkty są przyznawane za pracę lekarza w sobotę przez co najmniej 6 godzin, a nie za pracę do 18. Biorąc zaś pod uwagę, że w tym zakresie skarżąca otrzymała tyle samo punktów, co pozostali oferenci zarzut w tym zakresie uznał za bezprzedmiotowy, podobnie jak zarzuty dotyczące braku barier dla osób niepełnoprawnych, gdyż i w tym zakresie skarżąca otrzymała maksymalną ilość punktów.
W zakresie kryterium jakości, gdzie ocenie podlega m.in. wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną organ wskazał, że wziął pod uwagę wyposażenie gabinetu w aparat RTG, za co przyznano skarżącej dodatkowe punkty rankingujące.
W kwestii zarzutu nieuwzględnienia dobrej organizacji pracy skarżącej i braku kolejek organ wskazał, że punktacja ofert odbywa się tylko przy uwzględnieniu kryteriów wskazanych w Zarządzeniu Prezesa NFZ. Biorąc pod uwagę, że takie kryterium nie jest tam przewidziane, przyznanie punktów za dobrą organizację pracy nie było możliwe, podobnie jak za mieszkanie w pobliżu miejsca udzielania świadczeń i związaną z tym dostępność pacjentów do lekarza czy z tytułu współpracy z członkami rodziny oraz udział w kursach i sympozjach.
Odnosząc się do kwestii naruszenia zasad zdrowej konkurencji pomiędzy gabinetami skarżącej i J. K. , który zatrudnia 3 stomatologów, organ powołał ustawę z 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) i wskazał czyny nieuczciwej konkurencji, a następnie skonstatował, że nie mały one miejsca w toku postępowania konkursowego, a wszystkie zainteresowane podmioty uczestniczyły w nim na równych prawach.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora [...] OW NFZ z 2 czerwca 2014r. Zarzuciła, że rażąco narusza ona art. 7 i 77 Kpa przez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącej organ naruszył te zasady, gdyż w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że nawet gdyby uznać zasadność zarzutów skarżącej odnoszących się do przyznania punktów J. K. za zadeklarowanie posiadania aparatu RTG, podczas gdy w dniu składania oferty nie było jeszcze osób przeszkolonych do jego obsługi, to i tak hierarchia podmiotów uczestniczących w postępowaniu nie uległaby zmianie. Zdaniem skarżącej wskazuje to na nierównoprawne stosowanie kryteriów, niezbadanie okoliczności faktycznych oraz rzetelność składanych oświadczeń.
Skarżąca stwierdziła także, że naruszeniem zasad postępowania jest także przyznanie identycznej ilości punktów za kryterium ciągłości pomimo różnicy w okresach udzielania świadczeń. Również wyjaśnienia w zakresie naruszenia zasad konkurencji uznała za niesatysfakcjonujące i stwierdziła, że "działania te zmierzają do utrudnienia dostępu do rynku poprzez generowanie sztucznie zawyżonej liczby lekarzy".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a gdyby skarżąca nie uzupełniła jej braku formalnego, polegającego na niepodpisaniu skargi – o jej odrzucenie. Podtrzymał w pełnym zakresie argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art.1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga świadczeniodawcy na decyzję Dyrektora [...] OW NFZ utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu w przedmiocie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Jak zasadnie wskazał organ, postępowanie o udzielenie świadczenia zdrowotnego na etapie konkursu ma charakter postępowania o charakterze cywilnoprawnym, co wynika z używanej w przepisach terminologii (oferta, konkurs ofert, rokowania) i co jest akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Natomiast postępowanie zainicjowane odwołaniem jest postępowaniem administracyjnym (dwuinstancyjnym), kończącym się wydaniem w każdej instancji decyzji administracyjnej, pełniącym funkcję postępowania kontrolnego w stosunku do postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (postępowania konkursowego lub postępowania w trybie rokowań). Odwołanie jako środek zaskarżenia służy, co do zasady, weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwiającej jego wzruszenie.
Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie konkursowe prowadzone w celu zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest sformalizowane, a ocena ofert dokonywana jest tylko i wyłącznie przez pryzmat danych zawartych w ofertach oraz według kryteriów i ich wagi ściśle określonych w Zarządzeniu Prezesa NFZ z 23 stycznia 2014r. nr 3/2014/DSOZ w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Oznacza to z jednej strony, że Komisja Konkursowa prowadząca postępowanie winna ocenić ofertę o takiej treści, jaką złożył świadczeniodawca, z drugiej zaś, że może przyznać punkty tylko za kryteria, jakie są w tym zarządzeniu przewidziane i jednakowe dla wszystkich uczestników, a co za tym idzie nie może przyznać punktów za inne okoliczności, nieujęte w Zarządzeniu jako kryterium oceny choćby obiektywnie mogły one być uznane za podnoszące wartość danej oferty.
Dlatego też organ prawidłowo stwierdził, że nie mogły odnieść skutku w postaci przyznania dodatkowych punktów podnoszone przez skarżącą takie elementy jak zamieszkanie w pobliżu miejsca udzielania świadczeń, możliwość wymiany doświadczeń z członkami rodziny, podnoszenie kwalifikacji na sympozjach czy dobra organizacja pracy i brak kolejek.
Fakt ten nie świadczy o niewyjaśnieniu stanu faktycznego, lecz o prowadzeniu postępowania w oparciu o przepisy powołanego Zarządzenia i w sposób gwarantujący równe prawa wszystkim jego uczestnikom.
Odnosząc się do uzyskanej przez skarżącą punktacji, na podstawie zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej i analizy akt sprawy zauważyć należy, że odbiegała ona in minus w stosunku do dwóch pozostałych ofert w pozycjach "jakość" (różnica 8,571 pkt w stosunku do obu oferentów) i "dostępność" (różnica 7,500 pkt w porównaniu z J. K. ).
W odniesieniu do jakości jest ona konsekwencją nieprzyznania punktów za pozycję 1.2.2.1, za którą punkty otrzymali pozostali dwaj oferenci. (Akta administracyjne, część I, karty 221-230). To z kolei wynika z faktu, że skarżąca w formularzu ofertowym w odpowiedzi na zawarte w tym punkcie pytanie "Czy w realizacji świadczeń uczestniczy pozostały personel ...?" udzieliła odpowiedzi "nie", podczas gdy dwaj pozostali świadczeniodawcy zaznaczyli "tak". (Akta administracyjne, część II, karta 75, 128 i 177), zatem różnica w przyznanej punktacji jest uzasadniona względami obiektywnymi. Skoro zaś skarżąca nie wykazała w ofercie personelu dodatkowego i błędu tego nie skorygowała do dnia składania ofert, organ nie mógł uwzględnić oświadczeń skarżącej składanych już na etapie postępowania administracyjnego, że zatrudni pomoc stomatologiczną "z chwilą zawarcia umowy", jako że ofertę ocenia się według jej treści na dzień upływu terminu składania ofert i jej późniejsze korekty nie są dopuszczalne. Zgodnie bowiem z § 17 Zarządzenia Prezesa NFZ z 2 października 2013r. Nr 57/2013/DSOZ w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, oferent może uzupełnić ofertę pod warunkiem otrzymania uzupełnienia przez NFZ przed upływem terminu składania ofert, zaś po upływie tego terminu oferent jest związany złożoną ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania.
Natomiast w odniesieniu do kryterium dostępności różnica w punktacji wynosi 7,5000 pkt i wynika z pkt 1.3.1.2. dotyczącego odpowiedzi na pytanie "Czy praca lekarza w poradni w godz. popołudniowych (do godz.18) wynosi powyżej jednego dnia na każde 0,5 etatu przeliczeniowego?", na które w formularzu ofertowym skarżąca i R. W. odpowiedzieli "nie" nie uzyskując punktów, zaś J. K. odpowiedział "tak" otrzymując 7,500 pkt, co również w zakresie tego kryterium wskazuje na obiektywne i wynikające z treści oferty złożonej przez samą skarżącą uzasadnienie nieprzyznania punktacji w zakresie tego kryterium.
Za niezasadne należy zatem uznać zarzuty skargi odnoszące się do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania świadczeniodawców. Nie może wskazywać na ich zasadność także kwestia aparatu RTG zadeklarowanego przez J. K. . W ofercie zaznaczył on, że takowym dysponuje, zaś w toku postępowania wyjaśniono, że co prawda go posiada, lecz nie ma decyzji Sanepidu zezwalającej na jego eksploatację. Tym niemniej ustalono także, że posiada zawartą umowę z podwykonawcą, gwarantującą pacjentom dostęp do aparatu. Nadto kwestia ta pozostała bez wpływu na wynik postępowania konkursowego, albowiem – nawet gdyby uznać, że nie spełnia on tego kryterium – punktacja jego oferty zostałaby obniżona o 7,500 pkt. Biorąc pod uwagę, że oferta skarżącej otrzymała 48,107 pkt, oferta R.W. 52,613 pkt , a J. K. 62,309 pkt, to jej pomniejszenie o 7,500 pkt dawałoby wynik 54,809 pkt, a więc i tak pozycję najwyższą na liście.
Również bezprzedmiotowe są wyjaśnienia skarżącej dotyczące niezapewnienia pracy lekarza w sobotę do godz. 18, gdyż dodatkowe punkty można było uzyskać za pracę lekarza w sobotę co najmniej przez 6 godzin i skarżąca takie punkty otrzymała, zaś świadczenie pracy do godz.18 (niekoniecznie w sobotę) było punktowane oddzielnie. Podobnie skarżąca otrzymała maksymalną ilość punktów za brak barier architektonicznych, a co również było przez skarżącą niezasadnie kwestionowane.
Także zarzut przyznania J. K. takiej samej ilości punktów za kontynuację udzielania świadczeń jest bezzasadny, jako że zgodnie z zasadami określonymi w powoływanym już Zarządzeniu Prezesa, ilość przyznanych punktów nie jest uzależniona od długości okresu udzielania świadczeń na podstawie kontraktu z NFZ, lecz od samego faktu ich udzielania na podstawie umowy zawartej z Funduszem. Zatem w sytuacji, gdy obaj świadczeniodawcy już udzielali świadczeń na podstawie umów z NFZ, organ nie był uprawniony do zróżnicowania punktacji przyznanej w ramach tego kryterium, skoro nie czyni tego wspomniane Zarządzenie.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący nieuczciwej konkurencji ze strony J. K. , której strona upatrywała w samym fakcie prowadzenia gabinetu stomatologicznego, w którym świadczeń medycznych udziela trzech lekarzy, podczas gdy skarżąca czyni to sama. W tym zakresie stwierdzić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje każdemu prawo do podejmowania działalności gospodarczej i kształtowania – w sposób zgodny z prawem - zasad, na jakich jest ona prowadzona. Tak więc nie można czynić zarzutu, że świadczeniodawca wybrał inny model prowadzenia działalności niż skarżąca. Trudno też mówić o "utrudnianiu (przez organ) dostępu do rynku przez generowanie sztucznie zawyżonej liczby lekarzy", skoro to nie organ coś "generuje", tylko świadczeniodawca deklaruje i zapewnia taką obsadę kadrową, a skarżąca ze swej strony nie zarzuca, że deklaracja ta jest nieprawdziwa.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału NFZ naruszała prawo, a zatem po myśli art.151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło