III SA/Gl 1068/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 20 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie informacji o odstąpieniu od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji uchyla zaskarżony akt. Zaskarżonym aktem z 20 września 2023 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach poinformował skarżącą J. W. o odstąpieniu od prowadzenia w stosunku do niej postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji uznając, że jego prowadzenie nie znajduje uzasadnienia w potrzebach kadrowych. W podstawie prawnej pisma powołał art. 25 ust. 5 pkt 7 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 1882) w zw. z art. 16 ustawy z 17 grudnia 2021r. o zmianie niektórych ustaw w związku z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości (Dz.U. z 2021r., poz. 2447). Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca 19 lipca 2021 r. złożyła podanie o przyjęcie do służby w Policji. Kolejne etapy postępowania kwalifikacyjnego tj.: weryfikacja dokumentów, sprawdzenie prawdziwości danych, test wiedzy i test sprawności fizycznej oraz test psychologiczny, rozmowa kwalifikacyjna i ustalenie zdolności psychicznej i fizycznej kandydatki do służby w Policji zakończone zostały wynikiem pozytywnym. Ponieważ organ otrzymał informację o zakończeniu postępowania sprawdzającego odmową wydania poświadczenia bezpieczeństwa, 14 grudnia 2021r. odstąpił od prowadzenia wobec strony postępowania kwalifikacyjnego. Następnie organ otrzymał informację o uchyleniu tej decyzji i wydaniu poświadczenia bezpieczeństwa, a strona wniosła o wznowienie postępowania kwalifikacyjnego. 25 sierpnia 2023r. skarżąca poinformowała o zmianie adresu zamieszkania. Przeprowadzono także w stosunku do niej wywiad środowiskowy, w toku którego ustalono, że utrzymuje stały kontakt z ojcem, który posiada rejestracje procesowe: - z 30 czerwca 2015r. w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 291 § 1 Kk i art. 258 § 1 Kk, - z 9 maja 2007r. w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 Kk, - z 19 maja 1996r. w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 279 Kk. Zaskarżonym pismem z 20 września 2023r. organ poinformował skarżącą o odstąpieniu wobec niej od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, gdyż jego prowadzenie nie znajduje uzasadnienia w potrzebach kadrowych Policji. Strona nie została pouczona o prawie wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego. Następnie skarżąca wniosła o wyjaśnienie motywów stanowiska organu, a w odpowiedzi organ powiadomił ją o trybie odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego i sposobie podejmowania decyzji. W skardze z 2 stycznia 2024r. strona wniosła w pierwszej kolejności o przywrócenie terminu do złożenia skargi, gdyż nie została pouczona o tej możliwości w pismach organu i dowiedziała się o tym 28 grudnia 2023r. po zasięgnięciu porady prawnej. Wniosła także o uchylenie zaskarżonego aktu i zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji do dokończenia postępowania kwalifikacyjnego. Aktowi z 20 września 2023r. zarzuciła naruszenie: - art. 7 i art. 77 Kpa przez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, - art. 8 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa przez brak pełnego uzasadnienia aktu, - art. 9 Kpa przez nieudzielnie informacji o przyczynie odstąpienia od prowadzenia wobec niej postępowania kwalifikacyjnego oraz że służy jej skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, - art. 10 Kpa przez niewskazanie, że organ zamierza zamknąć postępowanie administracyjne i uniemożliwienie skarżącej zapoznania się z dotychczasowymi wynikami postępowania, - art. 11 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa przez brak uzasadnienia zaskarżonego aktu, - art. 80 Kpa przez dowolną ocenę zebranych w sprawie dowodów. W uzasadnieniu swej skargi stwierdziła, że pismo organu jest aktem z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) oraz że nie zawiera uzasadnienia i pouczenia o przysługujących jej środkach odwoławczych. Ponadto pismo to powinno być poprzedzone informacją, o jakiej mowa w art. 10 Kpa, a zatem o zakończeniu postępowania administracyjnego i prawie wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego i składania dalszych wniosków dowodowych. Zdaniem skarżącej organ nie uzasadnił swej decyzji w sposób wskazany w art. 107 § 3 Kpa. Ponadto skarżąca eksponowała brak uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia i swoje kwalifikacje, przydatne w służbie w Policji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Nie zgodził się z zarzutem nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego, gdyż to właśnie analiza materiałów zgromadzonych w trakcie postępowania doprowadziła organ do wniosku, że jego kontynuowanie nie znajduje uzasadnienia w potrzebach kadrowych Policji. Podniósł, że ustawodawca przewidział taką możliwość zakończenia postępowania kwalifikacyjnego i to na każdym etapie postępowania kwalifikacyjnego, a jednocześnie nie nałożył na organ Policji obowiązku uzasadniania tej decyzji. Brak przytoczenia motywów rozstrzygnięcia wynikał z zamiaru ochrony danych osobowych ojca kandydatki. Przystąpiwszy do rozpoznania sprawy, postanowieniem z 15 kwietnia 2024r. o sygn. akt III SA/Gl 92/24 WSA w Gliwicach odrzucił skargę. Doszedł bowiem do przekonania, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Odstąpienie od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji nie jest bowiem czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Uznając, że skarga jest niedopuszczalna, Sąd odstąpił od rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, gdyż wniosek ten był bezprzedmiotowy. Postanowieniem z 27 listopada 2024r. o sygn. akt III OSK 2298/24 NSA uchylił zaskarżone postanowienie. Stwierdził, że podejmowany przez przełożonego właściwego w sprawie postępowania kwalifikacyjnego akt o odstąpieniu od prowadzenia postępowania dotyczącego przyjęcia do służby w Policji podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Akt ten ma bowiem charakter zewnętrzny, jest skierowany do podmiotu indywidualnego spoza struktury organizacyjnej organu administracji publicznej i dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa. Pozytywne zakończenie postępowania kwalifikacyjnego umożliwia natomiast kandydatowi nawiązanie stosunku służbowego o charakterze publicznoprawnym. Postanowieniem z 15 stycznia 2025r. o sygn. akt III SA/Gl 1068/24 Sąd przywrócił termin do złożenia skargi, gdyż skarżąca działająca bez profesjonalnego pełnomocnika nie została pouczona o prawie i terminie zaskarżenia pisma informującego ją o odstąpieniu od prowadzenia wobec niej postępowania kwalifikacyjnego o przyjęcie jej do służby w Policji, zatem jej niewiedza i niedotrzymanie terminu jest okolicznością przez nią niezawinioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne akty (niebędące decyzjami lub postanowieniami) i podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z treści art.146 § 1 ppsa wynika, że Sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt uchyla ten akt. Postępowanie kwalifikacyjne wobec skarżącej było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 247) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji (Dz.U. z 2012 r., poz. 432 ze zm.) – dalej powoływane jako "rozporządzenie". Istotny jest także art. 16 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości (Dz.U. 2021r., poz.2447), zgodnie z którym do postępowań kwalifikacyjnych rozpoczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa weszła w życie 12 stycznia 2022r., zatem w czasie, kiedy postępowanie kwalifikacyjne wobec strony było już wszczęte i nie zostało zakończone. Konieczność uregulowania prawnego postępowania kwalifikacyjnego kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, wynika z art. 60 Konstytucji, który stanowi, że: "Obywatele polscy korzystający w pełni z praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach". Przepis ten nie gwarantuje przyjęcia do służby publicznej, każdemu kto złoży taki akces, gdyż ustawodawca jest uprawniony do sformułowania dodatkowych warunków, uzależniając od ich spełnienia uzyskanie określonych stanowisk w służbie publicznej, z uwzględnieniem ich rodzaju oraz istoty. Z przepisu tego wynika jednak zapewnienie równości szans dla osób podejmujących starania o pełnienie funkcji w służbie publicznej. Art. 25 ustawy o Policji oraz rozporządzenie MSW stanowi urzeczywistnienie wymogów konstytucyjnych i zawiera regulacje materialnoprawne, w zakresie kryteriów selekcji kandydatów i obsadzania poszczególnych stanowisk w służbie publicznej. Stosownie do treści art. 25 ust. 2 ustawy o Policji, przyjęcie kandydata do służby w Policji następuje po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego mającego na celu ustalenie, czy kandydat spełnia warunki przyjęcia do służby w Policji oraz określenie jego predyspozycji do pełnienia tej służby. Postępowanie kwalifikacyjne, z zastrzeżeniem ust. 3, składa się z kilku etapów, które skarżąca zaliczyła pomyślnie. Z art. 25 ust. 5 pkt 7 ustawy o Policji w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie na mocy art. 16 ww. ustawy wynika, że (...) komendant wojewódzki Policji odmawia objęcia kandydata postępowaniem kwalifikacyjnym albo odstępuje od jego prowadzenia w przypadku, gdy nie znajduje to uzasadnienia w potrzebach kadrowych Policji. Sformułowanie "nie znajduje to uzasadnienia w potrzebach kadrowych Policji", jest nieostre i nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. Ze sformułowania tego przepisu nie wynika jednak, że akt administracyjny wydany na jego podstawie może być pozbawiony uzasadnienia prawnego i faktycznego. Natomiast Skarżąca mimo pism kierowanych do organu strona nie uzyskała informacji jakie były przyczyny odstąpienia od prowadzenia w stosunku do niej postępowania kwalifikacyjnego. Zatem zasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 pkt 6 Kpa. Skoro zatem odstąpienie od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 25 ust. 5 pkt 7 ustawy o Policji, jest aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa, podlegającym kognicji sądu administracyjnego, to kandydat do służby w Policji, wobec którego wydano taki akt, ma prawo uzyskać uzasadnienie, dlaczego w jego przypadku odstąpiono od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego. Organ prowadząc ponownie postępowanie zastosuje się do wskazówek Sądu. W sytuacji gdy uzna, że zachodzi konieczność wydania aktu w oparciu o art. 25 ust. 5 pkt 7 ustawy o Policji o odstąpieniu od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, gdyż nie znajduje to uzasadnienia w potrzebach kadrowych Policji, prawidłowo go uzasadni. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 ppsa Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego aktu.