III SA/Gl 107/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-05-17
Skład orzekający: Henryk Wach, Małgorzata Jużków, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów może dokonać zmian w danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni i klasyfikacji gruntów, jeśli stan prawny wynikający ze zmian (np. regulacja rzeki) nie został wcześniej uregulowany w odrębnym postępowaniu?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. Zmiany w ewidencji gruntów, w tym dotyczące powierzchni i klasyfikacji, mogą nastąpić wyłącznie na podstawie odpowiednich dokumentów, takich jak prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczne decyzje administracyjne czy czynności prawne. W przypadku, gdy stan prawny wynikający ze zmian (np. regulacja rzeki) nie został uregulowany w odrębnym postępowaniu, organ nie może dokonać zmian w ewidencji, a wniosek o ich dokonanie musi zostać oddalony.Stan faktyczny
Skarżący D. P. wniósł o dokonanie zmian danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni i gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Starosta odmówił dokonania tych zmian, wskazując, że zwiększona powierzchnia wynika z większej dokładności współczesnych metod pomiarowych oraz z regulacji rzeki L., której stan prawny nie został uregulowany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję starosty. Skarżący zaskarżył decyzję, powtarzając zarzuty i dodając, że sąd powszechny uznał wpis powiększający powierzchnię jego własności za prawidłowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
3 S.A./GL 107/04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach Sędziowie: WSA Małgorzata Jużków (spr.) Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć Protokolant Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. przy udziale- sprawy ze skargi D. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę.
3 S.A./GL 107/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art.104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity w Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) Starosta Powiatu [...] odmówił dokonania zmian danych ewidencyjnych obejmujących powierzchnię i gleboznawczą klasyfikację gruntów, oznaczonych numerami działek [...],[...],[...] opisanych w rejestrze gruntów w obrębie S. gminy K.
W uzasadnieniu wskazano, że powyższa decyzja została wydana w związku z wnioskiem z [...] r. r. złożonym przez ówczesnego właściciela nieruchomości J. P., podtrzymanym przez skarżącego jako aktualnego właściciela, o dokonanie zmian danych ewidencyjnych obejmujących powierzchnię i gleboznawczą klasyfikację gruntów wskazanych wyżej działek. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy, Starostwo wydało [...] r. decyzję nr [...] w sprawie odmowy dokonania wnioskowanych zmian ewidencyjnych, która została skutecznie zaskarżona, a sprawa przekazana przez organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia.
Przedmiotowa decyzja została wydana w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania administracyjnego w sprawie. W uzasadnieniu podkreślono, że stan katastralny zgodny z księgą wieczystą [...] S. obejmował parcele oznaczone numerami [...] do [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] do [...],[...] o łącznej powierzchni [...] ha. W wyniku podziału całej nieruchomości w 1959 r. powstały działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] o tożsamej powierzchni. W następstwie dalszych podziałów działki nr [...] i [...] o powierzchni łącznej [...] ha zostały w ewidencji gruntów jako własność W. P., przepisane następnie na J. P. Taki stan został przyjęty w ramach modernizacji operatu ewidencji gruntów do założenia nakładki ewidencyjnej "E" mapy zasadniczej. W następstwie założenia nowej ewidencji gruntów działce [...] o pow. 5.4440 ha odpowiada działka nr [...] o pow. 0.3234 ha i nr [...] o pow. 5.3425 ha, a działce nr [...] o pow. 7.8227 ha działka nr [...] o pow. 7.1917 ha. Z powyższego wynika, że powierzchnia działek, po założeniu nowej ewidencji zwiększyła się o 0.1909 ha. Po porównaniu opisanych materiałów stwierdzono, że wszystkie działki własności J. P. odpowiadają nowym działkom w nowej ewidencji, pomimo zarzutu wnioskodawcy, że dopisano mu działkę o pow.o.3234 ha. Istotnie bowiem w trakcie prac przy założeniu nowej ewidencji gruntów skorygowano ogólna powierzchnię gospodarstwa o działkę nr [...] o pow. 0.3234 ha, która faktycznie należała do J. P. Korekta ta nie spowodowała zmiany granic przedmiotowych działek a zwiększona powierzchnia wynika z większej dokładności współczesnych metod pomiarowych w stosunku do pomiarów katastralnych z 1860 r. wykorzystanych do założenia ewidencji gruntów w roku 1960. podkreślono, że udokumentowany przebieg granic przedmiotowych nieruchomości w nowej ewidencji nie wykazuje zasadniczych różnic w stosunku do stanu pierwotnego. Jedynie uległ zmianie przebieg koryta rzeki L. w związku z jej regulacją przeprowadzoną w 1960 r. , która to regulacja ma wpływ na faktyczną powierzchnie gruntów użytkowanych przez D. P. Do chwili obecnej nie zostały uregulowane sprawy własnościowe związane z regulacją rzeki L. i melioracją gruntów przyległych, który to obowiązek należy do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.
W celu określenia działki zajętej obecnie przez nowe koryto rzeki i części działek po drugiej stronie, niezbędne jest przeprowadzenie pomiarów geodezyjnych, po czym może nastąpić przeniesienie własności gruntów w drodze umowy lub wywłaszczenia na koszt wskazanego wyżej inwestora. Aktualnie brak jest dokumentów uprawniających do dokonania zmian w ewidencji gruntów obejmujących powierzchnie i ich gleboznawczą klasyfikację.
Decyzję tą zaskarżył D. P., wnosząc o jej uchylenie i zobowiązanie Starosty do odłączenie spornego gruntu od jego gospodarstwa oraz dokonanie zmian klasyfikacji glebowej. W uzasadnieniu zarzucił staroście złą wolę i podkreślił, że obecna sytuacja rodzi konflikty sąsiedzkie, a on nie wyraził zgody na zwiększenie powierzchni jego areału o 0.22 ha i wpisanie tego faktu do księgi wieczystej.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] r nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art.7 b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 ze zm.) w związku z art.47 ust.3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz.454) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu szeroko odniósł się do żądań wniosku i wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku całego postępowania administracyjnego. Podkreślił, że w niniejszej sprawie aby dokonać stosownych zmian w ewidencji, sprawa winna być uprzednio uregulowana przez przeprowadzenie odrębnych postępowań przez inne organy. Powodem innego użytkowania przedmiotowych nieruchomości niż w ustalonych granicach prawnych , było przeprowadzenie w 1960 r. regulacji rzeki L., z którą nieruchomość graniczy, a stan prawny spowodowany innym przebiegiem koryta rzeki nie został dotychczas uregulowany. Dalej wyjaśnił, że kwestie dotyczące ostatecznej klasyfikacji gruntów działek wskazanych w rejestrze nr [...], wobec postawionego zarzutu niewłaściwego zaklasyfikowania gruntów w prowadzonym w 1083 r. postępowaniu klasyfikacyjnym, zakończonym decyzja ostateczną Naczelnika Gminy K. nr [...] z [...] r. mogą być rozwiązane w przez przeprowadzenie postępowania administracyjnego innym w trybie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesionej w dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego D.P. powtórzył dotychczas podnoszone zarzuty Dodatkowo wyjaśnił, że Sąd powszechny uznał dokonany wpis powiększający powierzchnie jego własności gruntowej w księdze wieczystej za prawidłowy. Na rozprawie D. P. oświadczył, że [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. odmawia uregulowania stanu prawnego zajętego gruntu w związku z regulacją rzeki L., na dowód czego okazał pisma jakie otrzymał w latach 2001- 2003.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przedstawione stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) z ta datą w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce, na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych wojewódzkie sądy administracyjne.
Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Sąd administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W niniejszej sprawie sądowej kontroli została poddana decyzja administracyjna wydana przez organ odwoławczy, który działa jako organ o charakterze reformacyjnym, ponownie merytorycznie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, a także uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły przed wydaniem decyzji przez organ I instancji (vide wyrok NSA sygn. akt V SA 3872/00, LEX nr 78936).
Należy przypomnieć, że ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i stanu prawnego stosownie do zapisów art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dokonywanie zmian w stanie prawnym zapisanym z ewidencji gruntów jest możliwe z urzędu i na wniosek osoby zainteresowanej - § 46 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454). Zgodnie z dyspozycja § 44 powyższego rozporządzenia organ prowadzący ewidencję jest zobowiązany do jej utrzymania w stałej aktualności, zgodnie z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi oraz zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym. Innymi słowy ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach- prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym mających moc dowodową dla ustalenia prawa własności. Zobacz wyrok NSA z 7 kwietnia 1999 r. sygn. akt II S.A. 119/99, publ LEX nr 46215 oraz wyrok NSA z dnia 6 listopada 2001 r. sygn. akt II S.A. 2051/00, publ LEX nr 82002. Tym samym organy prowadzące ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Oznacza to, że wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji musi być złożony przez osobę uprawnioną i musi być udokumentowany. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje w myśl § 35 powyższego rozporządzenia na podstawie dokumentów uzyskanych w wyniku przeprowadzonych odrębnych postępowań przez organy administracji, sądy oraz danych uzyskanych w wyniku dokonanych terenowych pomiarów geodezyjnych. Kolejne zmiany w operacie ewidencyjnym, w przedmiocie zmiany powierzchni i klasyfikacji wykazanych w rejestrze nr [...] działek mogłaby nastąpić wyłącznie w przypadku następczej czynności prawnej. W przedmiotowej sprawie takiej nie ujawniono, oraz jak wynika z poczynionych ustaleń skarżący nie kwestionowałby zmiany powierzchni jego nieruchomości pod warunkiem dokonania przez organ pomiaru nieruchomości w granicach obecnego faktycznego jej użytkowania.
Jak już wskazano wyżej jedynym powodem użytkowania przedmiotowej nieruchomości w granicach innych niż ustalone prawnie, było przeprowadzenie regulacji koryta rzeki L. i zaniechanie dokonania zmian prawnych wynikających z wprowadzonych zmian przebiegu koryta rzeki. Sąd w całości podziela zasadność argumentacji przedstawionej w tej kwestii przez organ odwoławczy. Za trafne uznał również argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji odnośnie niewłaściwego oznaczenia klas gruntów w prowadzonym w 1983 r. postępowaniu klasyfikacyjnym. W aktach sprawy znajduje się postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 1996 r. sygn. akt II S.A./Ka 1015/96 o odrzuceniu skargi J. P.na dokonane w 1984 r. przez Urząd Gminy w K. bezprawne przeklasyfikowanie gruntu i zmianę działek, ze względu na zaniechanie zaskarżenia wydanych w tym zakresie decyzji. Trafnie zauważył organ odwoławczy, iż nadal pozostają one w mocy, a skarżący nie wskazał innego dokumentu źródłowego uzasadniającego dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego.
Mając na względzie powyższe, na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło